از موج بیماری که هرسال قربانی میگیرد بترسیم؟
مرگ ۲۲ نفر بر اثر ابتلا به آنفلوآنزا در ایران» نگرانیای که این خبر در هفته گذشته ایجاد کرد، چیزی در حدود نگرانی گسترش وبا در سال ۱۳۴۴ در ایران بود. گرچه آنفلوآنزایی که آن ۲۲ نفر را پیشکش مرگ کرد، دیگر خوکی نیستند اما همچنان اسم پرطمطراقش برای همه ترسناک است.
به گزارش «تابناک اجتماعی»، بیماریای ویروسی که وقتی سال ۲۰۰۹ برای اولین بار کل جهان را درگیر کرد، بیش از هزار نفر را به گودال مرگ فرستاد. حالا اما دیگر این ویروس (H1N1) نگرانی گذشته را ندارد. اینهمه ترسی که ایجاد شده، به گفته مسئولان وزارت بهداشت ترسی بیهوده است. ترسی که بیشتر از اینکه شما را هیجان زده کند که ندانید چه باید بکنید، باید شما را محتاط کند که خودتان و خانوادهاتان را از سر راه موج این بیماری کنار بکشد.
دکتر محمود نبوی، معاون مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت معتقد است ما تازه در این مرحله نسبت به ۱۰ سال گذشته با پیشرفت چشمگیری روبهرو هستیم. زمانی بود که در هر مرحله، ۴۰ نفر بر اثر این بیماری از دنیا میرفتند.
آنهم فقط در یک منطقه. اولین خبری که منتشر شد مربوط میش به مرگ ۸ نفر در استان کرمان. اما روز گذشته وزیر بهداشت اعلام کرد تا به حال ۲۲ نفر در اثر آنفلوآنزا فوت کردهاند که ۱۶ نفر آن مربوط به استان کرمان و بقیه مربوط به استانهای مجاور مثل استان سیستان و بلوچستان بوده است.
درباره تاریخچه بیماری آنفلوآنزای خوکی زیاد نوشتهاند؛ اینکه بگوییم اولین مواردش در سال ۱۹۱۸ و ۱۹۱۹ گزارش شد که دنیا درگیر جنگ جهانی اول بود. موارد مشکوک در ابتدا در اسپانیا دیده شدند، اما سپس آمریکا نیز به ویروس این بیماری آلوده شد و در نتیجه ۵۰۰ نفر قربانی آن شدند و در کل ۵۰ میلیون نفر در کل جهان از دنیا رفتند، بعد از آن، موج جدید بیماری که پیشرفتهتر هم بود در سال ۲۰۰۹ از مکزیک راه افتاد و سطح هشدار سازمانهای بینالمللی بهداشت جهانی را به درجه ۵، یعنی یک درجه پایین تر از درجه قرمز و هشدار رساند، سخن به کرات گفتن است، پس یک راست میرویم سراغ ماجرای هشت جانباخته کرمان.
هرسال این اپیدمی را داریم
دکتر نبوی به تابناک میگوید نگرانی درباره بیماری همواره باید وجود داشته باشد اما نگرانی از آنفلوآنزایی که هرسال وارد کشور میشود نباید همچنان قوی باقی بماند: این نوع آنفلوآنزا اپیدمی است و ما هرسال از حدود آذرماه موجهایش را میبینیم و براساس سردی هوا تا اسفند یا اوایل فروردین ادامه پیدا میکند. در حدود ۶۰-۷۰ سال اخیر سه نوع ویروس با هم اپیدمی شدهاند. H1N1، H3N2، B. هر ۱۰ تا ۴۰ سال هم یک نوع ویروس جدید میآید که آخرین نوعش در سال ۲۰۰۹ آمد و کل جهان را درگیر کرد.
او معتقد است ورود این بیماری به کشور اصلا اتفاق غیرمنتظرهای نیست: ایران کشور بزرگی است و وقتی بیماری شروع میشود همه استانها با هم دچار نمیشوند. یک سری استانها درگیر میشوند و بعد کم کم به بقیه هم منتقل میشود. جلوی ابتلا را هم نمیشود گرفت چون بیماری جهانی است. بسیاری زیادی از افراد هم کم علامت عفونت میکنند و سر مرزها هم نمیشود بیماری را تشخیص داد. روزانه میلیونها نفر هم از مرزها عبور میکنند و نمیشود تکتکشان را بررسی کرد.
از طرفی وزیر بهداشت گفته بود این آنفلوآنزا از طرف مرزها به خصوص سیستان و بلوچستان وارد کشور میشود که نوع آن نسبت به گذشته وحشیتر شده است.
فوتیهای کرمان بیشتر از ۱۶ نفر نمیشود
معاون مرکز بیماریهای واگیر وزارت بهداشت ادامه میدهد: امسال اولین استانهایی که درگیر شدند، کرمان و استانهای جنوب شرقی بودند. موج آنفلوآنزا دو هفته به شدت در این استانها وجود داشت. اصولا خاصیت این بیماری این است که در کل حدود ۵ درصد جامعه مبتلا میشوند. از اینها حدود ۱۰ درصد برونشیت میکنند که سرپایی حل میشود، ۱۰ درصد سینوزیت میکنند و یک درصد هم ذاتالریه میکنند که بیماری جدی و شدیدی است و بین سه تا پنج درصد با درمان خوب هم تلفات دارد. اگر دیر هم بشود که دیگر بدتر.
نبوی میگوید همیشه در این موجها تلفات وجود دارد دارد: وقتی پروندهها را بررسی میکنیم اکثر کسانی که فوت کردهاند افرادی هستند با ضعف ایمنی بدنی. یعنی اشخاصی که اگر واکسن میزدند احتمال ابتلایشان بسیار کم میشد. اشخاص سالم هم گاهی بیماری شدید میگیرند ولی نسبت به آنهایی که ضعف ایمنی بدنی دارند، خیلی کمتر. موج در کرمان تمام شده و دیگر بیش از این، فوتی در این استانها نداریم.
از نظر کار روی ویروس، بعد از آمریکا در جایگاه سومیم
نبوی درباره میزان مرگ و میر این بیماری در کشور میگوید: ما هرسال ۳۰۰ هزار مورد مرگ و میر داریم. رقم عمدهاش برای بیماران قلبی و عروقی و سکته است، بعد حوادث کار، بعد سرطانها و بعد دیابت. تعداد مرگ و میر در میان بیماران عفونی به دلیل واکسیناسیون وسیع و وجود آنتی بیوتیکها، کم است.
او معتقد است این موج که در کرمان به پایان رسیده به استانهای دیگر وارد میشود و اگر شرایط آب و هوایی مساعد باشد، همه جا پخش خواهد شد: تابستان در هنگام برگشت از عربستان بسیاری از موارد بستریمان، آنفلوآنزا بود ولی اصلا پخش نشد به دلیل گرم بودن هوا. ولی کرمان جزو استانهایی است که خیلی در حال سرد شدن است. موج سرما آمده و همزمان هم ناقلان هم به این شهر وارد شدهاند.
معاون مرکز بیماریهای واگیر وزارت بهداشت میگوید یکی از دلایلی که میزان مرگ و میر کم شده این است که ایران روی نمونهها خیلی کار میکند: قبلا روی ویروس کار نمیشد و میگفتند یک سری ذاتالریه کرده و مردهاند و اکثرا هم افراد پیر و ناتوان دچار میشدند. کشور ما سال گذشته از نظر مراقبت آنفلوآنزا و انجام آزمایش روی اشخاص مشکوک، بعد از آمریکا و کانادا رتبه سوم را داشت. کشورهای منطقه اینطور نیستند. مثلا تونس مجازند فقط سالی ۵۰۰ مورد را آزمایش کنند، ولی ما همه موارد شدید را نمونهگیری میکنیم. سال گذشته بالای سی هزار نفر را آزمایش کردیم. الان که این ویروس شناسایی شده و داروی ویروسی برای موارد شدید وجود دارد، تلفاتمان نسبت به سالهای قبل بسیار کمتر است. ۱۰ سال پیش به جای این تعداد، ۴۰ نفر میمردند.
چه کنیم که خوب شویم؟
نبوی در اینباره میگوید: دوکار باید کرد؛ یکی اینکه مردم اخلاق تنفسی را رعایت کنند. ظاهرا کار سادهای است اما تغییر عادت خیلی سخت است. مثلا وقتی سرما میخورند با کسی دست ندهند یا روبوسی نکنند. گرچه ۳۰-۴۰ درصد سرماخوردگیها آنفلوآنزاست اما به هرحال فرقی نمیکند. وقتی سرفه میکنند با دستمال جلوی دهانشان را بگیرند یا اگر دستمال ندارند حتما با آرنج این حائل را ایجاد کنند. این ویروس در آفتاب تنها ۵ دقیقه دوام میآورد ولی در زمستان هشت ساعت روی سطوحی مثل میز، دستگیره در و اتوبوس و در همهجا هر کسی سرفه کند، ویروس مینشنید و واگیردار است. راه دوم این است که وقتی از بیرون به خانه برگشتید دستتان را با آب و صابون بشویید.
اشخاصی که ضعف ایمنی دارند. مثل کسانی که برونشیت و آسم شدید دارند، کسانی که شیمی درمانی و رادیوتراپی میشوند، بیماری عروقی قلب و کسانی که سکته قلبی و مغزی کردهاند، کسانی که دیابت شدید یا نارسایی کلیه و کبد دارند، اینها کسانی هستند که وقتی آنفلوآنزا بگیرند ۱۰ برابر مردم عادی عوارض خواهند داشت و حتی گاهی به مرگ هم منجر خواهد شد. توصیه به این افراد این است که مهر تا آبان واکسن بزنند. حتی اگر همین الان هم واکسن نزدهاند میتوانند بزنند چون هنوز دیر نشده و تازه موج این ویروس وارد کشور شده. اگر این ویروس را بگیرند تعداد قابلتوجهیاشان باید بستری شوند و یک تعداد هم تلفات میدهند
