راهکاری برای کارآمد کردن وسیله‌ای تزئینی در تاکسی ها!

الزام تاکسی ها به استفاده از تاکسیمتر به قدری جدی است که مسئولان تاکسیرانی، سرپیچی از این کار را مترادف اخراج می‌دانند؛ اما این الزام سفت و سخت هم موجب نشده که تاکسیمتر چیزی بیش از وسیله تزئینی در ناوگان سواری عمومی شهری باشد!

به گزارش «تابناک»، اگر قرار باشد تعریفی از تورم و عوامل مؤثر بر شدت و ضعف آن در کشورمان داشته باشیم، خیلی سریع پای نرخ سوخت و تأثیر شدید تغییرات آن در تورم به بحث باز خواهد شد و نرخ کرایه تاکسی به عنوان شاخصی مؤثر در فراهم آوردن فضای روانی افزایش نرخ اغلب محصولات و خدمات معرفی خواهد شد، زیرا همه به یاد داریم که سال های سال روند صعودی تورم در کشورمان از افزایش کرایه تاکسی کلید خورده است.

شاید بر همین اساس بوده که می‌بینیم بارها و بارها تلاش شده تا نرخ کرایه این ناوگان سبک شهری در مقاطع مختلف سال، به ویژه ابتدای هر سال که حقوق و دستمزد افزایش پیدا می‌کند، مهار شده و افزایش معقولی پیدا کند؛ افزایشی که درست یا غلط، همواره موجب سقوط دومینیوی نرخ ها در کشورمان می‌شود و بارها و بارها قدرت خود را به رخ همه، از جمله اقتصاددانان ایرانی کشانده است.

بر این اساس، همواره یکی از راه های کنترل تورم در کشورمان، تلاش برای مهار نرخ کرایه های حمل و نقل عمومی بوده است؛ تلاشی که گاه آنقدر سختگیرانه می‌شده که به جریمه و گشت های نامحسوس و فضای پلیسی گره می‌خورده و گاه ظاهر مدرن می‌گرفته و به الزاماتی مثل نصب و استفاده از تاکسی متر گره می‌خورده، در حالی که اکنون می‌شود قضاوت کرد، هیچ یک از این راهکارها آن گونه که باید و شاید اثر نداشته است.

این را می‌شود از تاکسی مترهای فرسوده‌ای فهمید که دیگر به چشم هم نمی‌آید؛ اما در بسیاری از تاکسی ها نصب است؛ تاکسی مترهایی که از فرط بلااستفاده ماندن فرسوده شده‌اند و خدا می‌داند چند بار پول خرید و نصب آن در تاکسی ها از مسافران گرفته شده یا نفع واردات و تجهیز ناوگان تاکسیرانی به آن، چند نفر را از فرش به عرش رسانده است!

این در حالی است که نیم نگاهی به آرشیو قوانین و مقررات و حتی تأکید مسئولان تاکسیرانی به ضرورت استفاده از این وسایل مدرن در ناوگان عمومی کشورمان، حکایت از آن دارد که همه راننده تاکسی ها موظف به استفاده از این وسیله هستند و در صورت انجام ندادن این کار، متخلف به شمار می آیند و حتی مستحق اخراج هستند.

به عبارت بهتر، با رجوع به قوانین و مقررات پی خواهیم برد که همه رانندگان تاکسی در کشورمان متخلف هستند و به طریق اولی، مسئولان تاکسیرانی و نهادهای بالادستی ایشان هم متخلف به شمار می‌آیند! اینجاست که پی خواهیم برد اشکالی در کار است و باید در این باره بازنگری اساسی داشته باشیم.

با این نگاه، می‌بایست ابتدا به چرایی رویگردانی تاکسی ها از تاکسی متر و البته بی توجهی مردم به حقوقشان در استفاده از حمل و نقل عمومی بپردازیم و توجه داشته باشیم که تاکسی در کشورمان، معنایی بسیار متفاوت با دیگر کشورها دارد و به همین دلیل هم که شده، نمی‌توان انتظار داشت فرمول دیگر کشورها برای تاکسی هایشان، در ایران هم کاربرد داشته باشد.

منظور سخنمان آن نوعی از تاکسی هاست که اصطلاحا گردشی نام دارند و بر خلاف انواع خارجی، هر جای مسیر که بتوانند، ترمز می‌زنند و مسافر سوار می‌کنند و تا جای خالی داشته باشند، این روند را ادامه خواهند داد و به دلیل همین توقف های متعدد هم که شده، استفاده از تاکسی متر را معقول نمی‌دانند.

این در حالی است که جدای این دسته از تاکسی ها، آژانس ها و تاکسی های تلفنی هم نقش زیادی در حمل و نقل در کشورمان ایفا می‌کنند و بر خلاف تاکسی های گردشی، استفاده از کنتور شمارشگر مسافت و هزینه یا همان تاکسی متر در آنها ممکن است، زیرا هم مبدأ حرکتشان مشخص است و هم مقصدشان.

این در حالی است که اگر سراغ آن دسته از شهروندان برویم که مشتری این نوع تاکسی ها هستند، پی خواهیم برد که از مشخص نبودن میزان کرایه گلایه مند هستند، چون می‌بینند در استفاده از آژانس در یک مسیر ثابت هم مجبورند تن به نرخ های متفاوت و سلیقه ای دهند؛ اتفاقی که جز آژانس ها و تاکسی های تلفنی، در تاکسی های مستقر در پایانه ها، فرودگاه ها، اورژانس بیمارستان و... هم رخ می‌دهد.

بنابراین، سخت نیست که نتیجه بگیریم عزمی برای ساماندهی این عرصه وجود ندارد وگرنه الزام این دسته از تاکسی ها به استفاده از تاکسی متر و نظارت بر ایشان برای اجرای این قانون کار سختی نخواهد بود؛ همان گونه که در دیگر کشورها، حتی کشورهای همسایه مان هم اجرایی شده تا مسافرانی که قصد استفاده از تاکسی را دارند، از متفاوت بودن کرایه برای مسیری ثابت، شوک زده نشوند!

اتفاقی که اگر مسئولان تاکسیرانی و نهادهای نظارتی از خمودگی درآمده و تلاششان را برای محقق کردن آن به کار گیرند، می‌توان امید داشت در روزی در دیگر تاکسی ها، از جمله تاکسی های گردشی هم به نوعی اجرایی شود تا دیگر هرگز استفاده از تاکسی با جنگ اعصاب بر سر نرخ کرایه عجین نباشد و شاهد دست به گریبان شدن یا مشاجرات هر روزه رانندگان تاکسی و مسافران نباشیم!