نکند با این مصوبه بر شکستهای تجاری سینمای ایران بیفزاییم؟
چند روز پیش، سازمان سینمایی کشور مصوب کرد که هر تهیهکننده در سال تنها میتواند دو فیلم تهیه کند؛ تصمیمی که هرچند با توجیه افزایش کیفیت تولیدات سینمایی مصوب شده، بیم آن میرود که در جهت عکس عمل کند. چند روز پیش محمدرضا فرجی، «مدیرکل دفتر سینمای حرفهای» وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، در ارتباط با مصوبه اخیر سازمان سینمایی درباره اینکه هر تهیه کننده در سینما نمی تواند همزمان بیش از دو فیلم همزمان تهیه و تولید کند، گفت: «ابتدا باید عرض کنم که این آیین نامه مصوب داخلی وزارت داخلی فرهنگ و ارشاد اسلامی و همچنین سازمان سینمایی است و به دلیل اینکه شورای پروانه ساخت، بیش از پیش تهیه کننده را متوجه کیفیت فیلم کند این قانون را بنا نهاده است.» اما علیرغم این نگرانی، مسئولان سینمایی به جای ایجاد این محدودیت برای تهیهکنندگان حرفهای ممکن است پای تهیهکنندگان غیرحرفهای را به سینما باز کند؛ خصوصا اینکه با همین تهیهکنندگان هم بخش اعظم تولیدات سینمایی ایران زیانده به شمار میروند.
به گزارش «تابناک»، در مصوبه جدید وزارت ارشاد، هر تهیه کننده ای در سال همزمان می تواند تنها دو فیلم تولید کند. دلیل این مصوبه هم از سوی مدیر سینمای حرفه ای این گونه عنوان شده که با این مصوبه، تهیه کنندگان تمرکز بیشتری بر فیلم هایی که در حال تولید آن هستند، خواهند داشت؛ این در حالی است که تهیه کنندگان حرفه ای در سینمای ایران بسیار اندک هستند و نبود تهیه کننده حرفه ای در این عرصه می تواند بر مشکلات سینمای ایران در بخش تولید بیش از پیش بیفزاید.
هر چند مشکلات سینمایی از طرف هر صنفی به گردن صنف دیگری می افتد و هر کس پایین بودن سطح کیفی فیلم ها را متوجه دیگری می داند، همه در یک چیز موافق اند؛ عمده ترین مشکل فیلم های ایرانی، مشکل فیلمنامه است.
با این حال فیلمنامه نویسان این ادعا را قبول ندارند و وجود تهیه کنندگان نابلد را از مشکلات اصلی سینمای ایران می دانند. تهیه کنندگانی که تشخیص فیلمنامه خوب را ندارند. رضا مقصودی، رئیس کانون فیلمنامه نویسان درباره راهکاری برای جلوگیری از ورود فیلمنامه نویسان غیر حرفه ای به سینما گفته است: برای جلوگیری از فیلمنامه نویسان غیرحرفه ای راهکاری وجود ندارد. این نکته به خود سرمایه گذار برمی گردد که او هم باید متخصص باشد و بتواند فیلمنامه خوب را از بد تشخیص دهد و روی فیلمنامه های بد سرمایه گذاری نکند که متأسفانه در ایران تهیه کننده و سرمایه گذاران حرفه ای هم کم داریم. باید بگویم سرمایه گذارانی که فیلمی را برای تولید انتخاب می کنند مشکل انتخاب و مشکل سواد دارند.
برای ساخت یک فیلم اگر جزء فیلم های فاخر نباشد، به طور متوسط یک میلیارد هزینه می شود، هر فیلم نیز برای اینکه به سود دهی برسد باید 3 میلیارد تومان بفروشد تا برای تهیه کننده اش سودآور باشد. اما در طول سال چند فیلم در ایران به مرز یک میلیارد تومان نزدیک می شوند با نگاهی به لیست آمار فروش حتی پرفروش ترین فیلم امسال که فیلم «محمد رسول الله (ص)» است و بیش از 120 میلیارد تومان هزینه ساخت آن شده با وجود داشتن دو سرگروه برای اکران تاکنون حدود 11 میلیارد تومان فروخته است.
اگر این فیلم را که جزء تولیدات فاخر سینمای ایران است نادیده بگیریم و به فیلم های دیگر جدول پرفروش ها نگاهی بیندازیم تنها سه فیلم توانسته اند میزان فروش خود را به بیش از سه میلیارد تومان برسانند و مابقی زیر سه میلیارد تومان فروخته اند و یا حتی فروش آنها به یک میلیارد هم نرسیده است، این موضوع در مرحله اول یعنی شکست سرمایه گذار و تهیه کننده.
حال با تصویب این مصوبه که به کم کاری تهیه کنندگان حرفه ای سینما منجر خواهد شد، راهی برای ورود سرمایه گذاران غیر حرفه ای باز می شود که شاید بر پایین آمده سطح کیفی فیلم ها بیش از پیش اثر بگذارد؛ تهیه کنندگانی که سواد تشخیص فیلمنامه خوب از بد را نخواهند داشت و با انتخاب فیلمنامه های بد، بیش از پیش به فروش پایین سینماها کمک خواهند کرد.
اما با این حال بعضی تهیه کنندگان نظری خنثی به این مصوبه دارند و معتقدند که تهیه کننده غیر حرفه ای در سینمای ایران وجود ندارد. سید جمال ساداتیان در گفت وگو با تابناک گفت: فکر می کنم بود و نبود این مصوبه فرقی نمی کند، البته بستگی به خود تهیه کننده دارد چه به لحاظ سرمایه گذاری و چه به لحاظ مدیریت. اما جزو بدیهیات است که هر تهیه کننده ای می تواند چند فیلم را با هم برای تولید داشته باشد.
او ادامه داد: اصولا تهیه کننده غير حرفه ای نداریم و قطعا همه تهیه کنندگان سابقه کار دارند، چون هر تهیه کننده چند تا فیلم تولید کرده است و نمی تواند غیر حرفه ای باشد.
ساداتیان درباره تأثیر مصوبه بر کیفیت فیلم ها گفت: این مصوبه می تواند تأثیرات منفی بر کیفیت فیلم ها داشته باشد؛ البته باید زمان بگذرد تا بتوان درباره تأثیرات آن به نتیجه گیری رسید.
در سینمایی که همه به دنبال مقصرند و اشتباهات را به گردن دیگری می اندازند و برای رفع مشکلات اساسی سینما مصوباتی را وضع می کنند ـ که شاید تأثیر آنچنانی بر تغییرات اساسی در سینما نداشته باشد ـ نمی توان به این زودی ها چشم به انتظار گشایشی بود.
