شباهت ها و تفاوت های بحران سوریه و یمن برای ایران و عربستان

بر اساس توافق امضا شده با جنبش اعتراضی جنوب یمن، انصارالله از جنوب یمن خارج شد؛ این مسأله‌ای است که برخی منابع آن را به پیشرفت در مذاکرات «مسقط» و توافق میان هیأت صنعا فرستاده ویژه سازمان ملل به یمن در پایتخت عمان، مرتبط می‌کنند.

به گزراش «تابناک»، همزمان با خروج نیروهای انصارالله از استان‌های جنوبی که آخرین آنها شبوه بود، مذاکرات سیاسی نیز پیشرفت قابل ملاحظه‌ای داشت و به نظر می‌رسد، یک راهکار سیاسی برای حل بحران یمن، در دسترس است.

یکشنبه سندی نیز در این ‌باره منتشر شد که گفته می‌شود، توافقی میان هیأت یمنی و «اسماعیل ولد الشیخ» فرستاده ویژه سازمان ملل به یمن در مسقط صورت گرفته و ولد الشیخ مفاد این توافق را به ریاض برده است؛ اما هنوز موضع عربستان در این‌ باره مشخص نیست.

محافل اطلاع‌رسانی و دیپلماتیک به نقل از یک منبع در اتحادیه عرب اعلام کردند که هیأت صنعا در مسقط، با متن توافقی 10 بندی موافقت کرده‌اند که مهمترین آنها عبارتند از: «آمادگی برای تعامل مثبت با کلیه قطعنامه‌های شورای امنیت مرتبط با یمن که آخرین آنها 2216 است، آتش‌بس دایمی و جامع از سوی تمامی طرف‌ها و عقب‌نشینی کلیه گروه‌ها و شبه‌نظامیان مسلح از شهرها، نظارت بی‌طرفانه بر اجرای سازوکاری که بر سر آن توافق خواهد شد، احترام به حقوق بشر از جمله حمایت از شهروندان، آزادی زندانیان از سوی تمامی طرف‌های درگیر در یمن، از سرگیری سریع مذاکرات میان طرف‌های یمنی با میانجیگری سازمان ملل، تدوین یک طرح ملی برای مقابله با سازمانهای تروریستی با حمایت و پشتیبانی جامعه بین‌الملل، توافق بر سر مکانیزم حفظ امنیت مرزهای عربستان و یمن و احترام به حق حاکمیت طرفین، از بین بردن نگرانی‌های دو کشور عربستان و یمن و عدم دخالت در امور یکدیگر، تعهد جامعه بین‌الملل و منطقه به از بین بردن بقایای جنگ و پیامدهای آن و بازسازی کامل یمن، تعهد کلیه طرف‌ها به تحویل سلاح‌های سنگین به دولت بر اساس دستاوردهای گفت‌وگوهای جامع ملی».

در همین زمینه، حسین رویوران، کارشناس مسائل خاورمیانه در گفت و گو با تابناک به بررسی این موضوع پرداخت.

وی در ابتدا پیرامون خبر خروج بخشی از نیروهای انصارالله از جنوب یمن بیان داشت، اینکه انصارالله از جنوب یمن عقب نشینی کرده اند، خبر دقیقی نیست. البته عربستان چند ده هزار نفر از یمنی های مقیم عربستان، افغان ها، پاکستانی ها و سودانی ها و 1200 اماراتی و بخشی از افسران سعودی را به عدن گسیل کرده است. این ها از دو هفته پیش با امکانات وسیع نظامی توانسته اند پیشرفت هایی داشته باشند و بخش هایی از عدن را گرفته اند.

رویوران ادامه داد؛ این ها بخشی از عدن را گرفته اند. جنبش انصارالله نیز بیان داشت که به خاطر فشارهای زیاد عقب نشینی تاکتیکی برای حفظ نیروها کرده ایم. اما این به معنای تخلیه جنوب یمن نیست.

این کارشناس مسائل خاورمیانه در پاسخ به این سؤال که در گفت وگوهای مسقط در مورد یمن چه می گذرد، گفت: آنچه در عمان می گذرد و تاکید بر این مسأله که انصارالله قطعنامه سازمان ملل را پذیرفته اند که به اجرا بگذارد؛ زیاد با واقعیت همخوانی ندارد و دقیق نیست. چون قطعنامه سازمان ملل ایجاب می کند که نیروهای انصارالله از همه استان ها عقب نشینی کنند و پایتخت را تحویل منصور هادی بدهند و چنین چیزی بعید است؛ اما بعضی از صحبت هایی که می شود از اجرای این قطعنامه در مسقط عمان مطرح شده است وجود دارد.

رویوران گفت: انصارالله همچنان حرف قبلی خود را تکرار می کند که حاضرند آتش بس شده و تجاوز قطع و گفت و گو بین یمنی ها آغاز و صندوق حکم شود و هر چه مردم انتخاب کردند؛ اما تا کنون به یک نتیجه قطعی نرسیده اند و گفت و گوهایی که در عمان جریان دارد همچنان ادامه دارد.

وی با تأکید بر این نکته که عقب نشینی از جنوب یمن به معنای احتمال تجزیه یمن است، گفت؛ انصارالله بر وحدت یمن اصرار می ورزد. از طرف دیگر عربستان تلاشش بر این است که یمن را تجزیه کند. این سیاست در تقابل با سیاست های بسیاری از گروه های یمنی است.

عربستان سعودی یکی از دلایلش به حمله یمن این بود که نمی خواهد تصمیم گیری در یمن از طریق نیروهای داخلی صورت بگیرد. این کشور سعی می کند اراده خود را با ابزارهای جنگ به مردم یمن تحمیل کند. عربستان هزینه بسیار سنگینی در یمن صرف کرده و پذیرش اینکه آینده یمن توسط یمنی ها تعریف شود برای عربستان یک شکست کامل است. عربستان به همین دلیل آمادگی برای پذیرش چنین شرایطی را ندارد.

رویوران در پایان در پاسخ به سؤالی پیرامون ارتباط بحران سوریه و یمن بیان داشت، بحث سوریه و یمن از این بعد اشتراک دارد که یک طرف ایران و عربستان است. در واقع در هر دو بحران ایران و عربستان حضور دارند. در بحران سوریه برخی از کشورهای دیگر مثل ترکیه، قطر، اردن و.. درگیر هستند. در یمن تداخل بازیگران زیاد نیست. به همین دلیل، من تصور می کنم شرایط حل بحران یمن از سوریه آسان تر است. در سوریه شرایط پیچیده، بازیگران متعدد است. در حالی که در یمن بازیگران محدودتر است.

وی همچنین تأکید کرد، عربستان در یمن درگیر جنگ فرسایشی شده است و می خواهد خارج شود. اما تلاش می کند که دست خالی خارج نشود. به همین دلیل سعی می کند امتیازاتی را بگیرد.