مخالفان تصویب قطعنامه در شورای امنیت سازمان ملل چه می‌گویند؟

در پی جمع‌بندی مذاکرات هسته‌ای ایران و گروه ‌1+5 در شهر وین اتریش، شورای امنیت سازمان ملل متحد قطعنامه‌ای را تصویب کرده که بر اساس آن برجام تأیید شده است.

به گزارش «تابناک»، شورای امنیت سازمان ملل دیروز (دوشنبه) طی جلسه‌ای، قطعنامه‌ای را که قطعنامه‌های پیشین ضد ایرانی این نهاد را لغو کرده و تحریم‌ها علیه تهران را برخواهد چید، با 15 رأی موافق و بدون رأی مخالف تصویب کرد.

بر اساس این قطعنامه، همه مفاد قطعنامه های شماره 1696 و 1737 (مصوب سال 2006)، 1747 (مصوب سال 2007)، 1803 و 1835(مصوب سال 2008)، 1929 (مصوب سال 2010) و 2224 (مصوب سال 2015) را لغو کرده و همه تحریم های شورای امنیت سازمان ملل متحد و تحریم های مرتبط با هسته ای را که توسط ایالات متحده و اتحادیه اروپایی و دولت های عضو اتحادیه اروپایی تحمیل شده بودند، به طور جامع لغو می کند.

در همین حال طی چند روز گذشته، مواردی از این قطعنامه انتقادهایی جدی را در میان محافل سیاسی و رسمی ایران برانگیخته است. بندهای 11 و 12 این پیش‌نویس‌، اصلی‌ترین کانون این انتقادات بود.

در همین زمینه دکتر فواد ایزدی، استاد دانشگاه و تحلیلگر مسائل بین الملل در گفت و گو با تابناک به دلایل خود در مخالفت با این قطعنامه پرداخته است.

وی در پاسخ به اینکه نقدهای شما نسبت به این قطعنامه چیست، بیان داشت؛ در این قطعنامه بند 11 و 12 مشکل جدی دارد، همچنین در قسمت ضمیمه قطعنامه بند 6 و 7 برای کشور مشکلات جدی ایجاد می کند.

ایزدی ادامه داد، من در ابتدا در مورد بند 7 ضمیمه صحبت می کنم. ما پذیرفته ایم بر اساس برجام به یکی از متن های سازمان ملل پایبند باشیم. بر اساس این متن پذیرفته ایم که متن آژانس بین المللی انرژی اتمی به نام 254 را اجرا کنیم. این متن 84 صفحه دارد. در این متن موارد متعددی از فناوری ها و دستگاه ها و موادی را که استفاده دوگانه دارند، برشمرده کرده است.

این کارشناس مسائل بین الملل افزود: خیلی وقت ها اتفاق می افتد، یک موادی که به درد فلان صنعت می‌خورد، این ماده‌ و فناوری به درد فناوری هسته ای هم می خورد؛ بنابراین در بسیاری از ‌موارد،‌ استفاده دو‌گانه دارد. بر اساس این بند قرار شده است، باید کمیسیون مشترک ـ‌ که کانال تأمین مواد است ـ ‌مواد‌ با استفاده دو‌گانه‌ را که قصد ورود به کشور را دارند، ‌تأیید کند.‌
بر اساس بند 7 به همه کشورهای دنیا اجازه داده شده، محموله‌هایی را که از هر طریقی وارد کشور می شود، ‌بازرسی کنند، تا در بین آنها محموله موارد‌ محدود شده‌‌ نباشد. در واقع کشورهای خارجی حق بازرسی از هر چه که وارد کشور شود،‌ پیدا می‌کنند.

فواد ایزدی تأکید کرد: این بند، هم استقلال کشور را زیر سؤال می برد و هم وضعیتی ‌ایجاد می کند که طرف مقابل به بهانه هسته ای در محیط‌های دانشگاهی ـ که در آن تحقیق و پژوهش انجام می شود ـ می‌تواند ورود کند،‌ زیرا ما متعهد شده ایم که بپذیریم از این لیست تبعیت کنیم. در متن برجام می خوانیم که قبول کرده ایم‌، حتی ایمیل و تلفن کسانی که این کالاها را می خواهند وارد کنند، تقدیم کنیم. الان بحث موضوع علم و فناوری در کشور است که با تهدید روبه‌روست.

وی در ادامه در مورد محدودیت های موشکی بیان داشت: بر اساس ماده 6 ضمیمه قطعنامه، ما محدودیت موشکی را پذیرفته‌ایم. تاکنون ایران به تمام نیروهایی که در راستای منافع ایران فعالیت می کند، سلاح ارسال می کرد. امریکایی ها از این موضوع خوششان نمی‌آمد؛ بنابراین متن قطعنامه را به گونه ای تنظیم کرده اند که ارسال سلاح را غیر قانونی اعلام کرده اند. این در حالی است که ما تاکنون قبول نکرده بودیم ‌ارسال سلاح غیر قانونی است؛ هرچند در قطعنامه وجود داشت؛ اما چون می گفتیم قطعنامه غیر قانونی است، به آنها عمل نمی‌کردیم، اما این بار نماینده ایران این قطعنامه را پذیرفته و باید آن را اجرا کنیم. در حوزه موشکی محدودیت 8 ساله را پذیرفته ایم.

ایزدی در بخشی دیگر در مورد انتقاد به بازگشت پذیری تحریم ها گفت: نکته ای که آقای عراقچی بیان داشته اند، در مورد خروج ایران از ذیل بند هفت درست نیست، زیرا‌ قرار است ‌در صورتی که در ده سال هیچ یک از کشورها تخلف نکند، ایران از فصل هفتم خارج شود. وی ادامه داد: بر پایه‌ بند 11 و 12 در این ده سال هر یک از کشورهای عضو شورای امنیت بخواهد، می تواند طی تذکری به ایران و یک بازه سی روزه تحریم ها را برگرداند. در واقع اگر طرف مقابل در این سی روز راضی نشود، رأی گیری خواهد شد که آیا تعلیق تحریم ها ادامه پیدا کند یا نه. این در حالی است که آن کشور می تواند به راحتی ادامه تعلیق تحریم ها را وتو کند. در واقع در اینجا در بازه زمانی دوم، شاکی و قاضی یکی می شود؛ بنابراین، خروج ایران از فصل هفتم بعد از ده سال است، این هم در حالی که هیچ کس دبه درنیاورد. در واقع این توافق هزار نوع اما و اگر دارد.

وی در پایان گفت: ما این محدودیت ها را پذیرفته ایم اما چیزی که گرفتیم این است که برخی تحریم ها در صورت گزارش آژانس تعلیق شود. وی ادامه داد، در این توافق تعهدات ایران بسیار روشن‌ است؛ اما تعهدات طرف مقابل به این صراحت نیست و هزاران اما و اگر دارد.