نقش سخنراني نويسان در نطق هاي انتخاباتي

کاندیداهای ریاست جمهوری لطفاً بخوانند:

1)مقدمه

بشر از دير باز كه‌ زندگي‌اجتماعي‌ خود را آغازيده بود‌ و جامعه ‌ را تشكيل‌ داد‌ ، براي‌ ابراز اهداف وتمايلات خود و هم‌ رنگ ‌كردن‌ خود با اجتماعي‌ كه‌ در آن‌ مي‌ زيسته‌ به‌ سخن‌ سرايي‌ مي پرداخت.با شکل گرفتن مفهوم دولت درايران باستان به ويژه در دوره مادها ، ديا اکو، (دولتمرد مقتدر آن عصر ) براي بيان اهداف خود ورايزني با احاد مردم به سخنراني مي پرداخت. اما هيچ حکمراني ازلحاظ سخنوري وايين مملکت داري در عهدباستان به کوروش و داريوش هخامنشي نمي رسيد.. « منم کوروش، پادشاه همه، پادشاه بابل، پادشاه سومر آکده پادشاه چهار قطعه زمين، پسر کمبوجيه، پادشاه بزرگ، پادشاه شهر انزان، پادشاه بزرگ که خداوندان بعل و نبو، خاندان او را گرامي داشتند و سلطنت او را خواهان بودند ...»

ايرانيان در طي تايخ چند هزار ساله اين کشور، سهم مهمي در پيدايش و تکامل آيين کشور داري و شهرياري به جهانيان عرضه کرده اند آن که سرمشق ديگر کشورها قرار گرفته است.

آن روزگاران مثل الان نبود که سخنراني نويسي ، مد شده باشد. آيا حالا درهزاره سوم بايد باورکنيم که تمامي متن هاي روساي جمهوري در جهان ، حاصل انديشيدن شخص پريزيدنت مي باشد؟!! چه کسي توانايي نگارش صدها سخنراني با دهها موضوع مختلف را دارد؟!!

اهميت تأثير و نفوذ سخنراني ها و اظهارنظرهاي مقامات کشورها در دوران معاصر با پيشرفت سريع صنايع ارتباطي و سيستم هاي چندرسانه اي نمود بيشتري يافته است. مفاد سخنراني هاي رسمي در کشورها امروزه چنان اهميت تخصصي يافته است که از کارشناسان حرفه اي و متخصص با توانائيهاي پژوهشي بالا، هوش و اطلاعات سرشار در محدوده وسيعي از موضوعات و همچنين توانايي و تبحر در خلاصه نويسي براي تهيه سخنراني ها استفاده مي شود.

2)تاريخچه سخنراني نويسي براي روساي جمهوري در ايالات متحده

استفاده از سخنراني نويسان متخصص از گذشته هاي دور در حکومت ها بعضا بصورتي گمنام مرسوم بوده است ولي در زمان رياست جمهوري کلوين کوليج سيزدهمين رئيس جمهور آمريکا(م1923) با سخنراني نويسي هادسون ولير و سپس در زمان رياست جمهوري جرج واشنگتن با بکارگيري توماس جفرسون, جمز ماديسون و الکساندر هميلتون وجهي آشکار يافت و بعدها بخشي تحت عنوان دفترسخنراني نويسيدر کاخ سفيد تعبيه گرديد که در زمينه هاي وسيعي از جمله تهيه سخنراني هاي مهم، سخنان روزمره با ميهمانان کاخ سفيد، بيانيه ها، فرامين رئيس جمهور و پيام هاي رئيس جمهور به کنگره.فعاليت مي نمايند.

سخنراني نويسان گاهي نقش برجسته اي در جريان مبارزات انتخاباتي روساي جمهور ايفا مي نمايند براي مثال مايکل جان گرسون ستون نويسي بخش روابط خارجي نشريه واشنگتن پست بود و کمي قبل از سال 2000 ميلادي طي مبارزات انتخاباتي جرج بوش بعنوان نويسنده سخنراني هاي انتخاباتي، همکاري خود را با بوش آغاز و در دوران رياست جمهوري وي به سمت رئيس تيم سخنراني نويسان کاخ سفيد منصوب شد.

3)آيين سخنوري در روايات و سنت

اگر شما لباس زيبايي بپوشيد دليل بر اعتبار و شخصيت متعالي شما نيست. اگر سوار بهترين ماشين هستيد دليل بر سطح سواد و اطلاعات شما نمي شود اما همين كه در ميان جمع توانستيد خوب سخن بگوييد همه شما را تحسين خواهند كرد، و به شهامت و رشادت رفتار شما غبطه خواهند خورد.

امير المومنين علي(ع) مي فرمايند. المرءُ يُعَرفُ بِفعلٍه وَ يُوصَف بِلسِانٍه انسان باعملش شناخته مي شود و با زبانش توصيف مي گردد.

هر كس بخواهد درانتخابات رييس جمهوري موفق باشد، بايد از ابزار «خوب سخن گفتن» استفاده كند اگر خوشچهره نيستيد، مسئله اي نيست. مي توانيد در خوب حرف زدنزيبا باشيد. «چون سخن از دل برآيد ، لاجرم بر دل نشيند»قال علي عليه السلام: «ما اَضّمَرَ احدٌ شيئاً اِلاّ ظَهَرَ فيِ فَلَتاتِ لِسانِهِ وَ صَفَحاتِ وَجههٍ».

حضرت علي(ع) فرمودند. هيچ كس چيزي را در دل نهان نكرد جز كه در سخنان بي انديشه اش آشكار گشت و در صفحهرخسارش پديدار.يا: «اللّسانُ سَبَعٌ اِن خُلّيَ عَنّّهُ عَقَرَ» زبان درنده اي است، اگر واگذارندش بگزد.

4)کانديداها رعايت کنند:

1-درست و سنجيده سخن بگوييد. هنگامي كه سخنراني ميكنيد گفتار و عبارات شما بايد مطابق با اصول خاصي باشد. به هر زباني كه حرف مي زنيد بايد دستور زبانِ همان زبان را مراعات كنيد. به وضعيت قرار گرفتن فعل و فاعل و قيود و صفات توجه داشته باشيد چون واحد اندازه گيري سخن گفتن، دستور زبان است.خودتان را جاي مردم قرار ندهيد و به جاي مردم حرف نزنيد
مثال : ما مردم ايران .............يا : ما ملت ايران ...اينطوري ...يا نطوري....هستيم.

2- آهنگ صدا بايد متفاوت باشد. يعني جايي لازم است در بيان مطلب بلند صحبت كند و گاهي براي تاثير بيشتر به آرامي مسائل را مطرح كند. بالا بودن تن صدا در مخاطبان تاثير مي گذارد اگر يكنواخت حرف بزنيد ،مخاطبان خسته خواهند شد.

3- صاف و شفاف سخنراني كنيد اگر در توان شما نيست ،قول ندهيد منظور خود را با صراحت تمام بيان كنيد و در پوشش و لفافه سخن نگوئيد.

4- تكيه كلام نداشته باشد اگر مخاطبان شما احساس كنند درسخنانتان به تعدادي از كلمات و عبارات تكيه مي كنيد مسخره اتان خواهند كرد. بنابراين به نكات ضعف خود توجه كنيد و در صدد برطرف كردن آنها باشيد. بعضي از سخنرانان از كلمات «منون يا تنوين دار» بيشتر استفاده مي كنند و تصور مي كنند . كلماتي چون :گاها، طبيعتا، قطعا، اصولا ، واقعا و... به اهميت سخن
آنان خواهد افزود. در حالي كه استفاده بيشتر از چند كلمه موجب مي شود، جذبه سخن از بين برود.

5- مودبانه سخن بگوئيد، به هنگام سخنراني ادب و نزاكت اخلاقي را رعايت كنيد، نگاه، حرف زدن، حركات و رفتار سخنران همگي بايد مودبانه باشد چون درصد بيشتري از تاثيرات سخنراني در مشاهده است. بنابراين اگر مودب باشيد سخنان شما بيشترين تاثير را در مخاطبان خواهد گذاشت.

6- به هنگام حرف زدن نبايد كلمات مقطع و بريده بريده باشد. مثل كساني كه لكنت زبان دارند، صحبت نكنيد. يا تند و سريع حرف نزنيد چون هر دوي اين حالات زيانبار است. سعي كنيد شمرده صحبت كنيد تا در اذهان شنوندگان جاي گيرد.

7- لطافت طبع داشته باشيد. بعضي از افراد وقتي حرف مي زنند ناخودآگاه در دل آدم مي نشيند. درست است لطافت طبع يك موهبت الهي است ولي با تفكر و تامل مي توان از خطيبان نامور و مشهور مطالبي را آموخت حافظ مي فرمايد:

حافظ از مشرب قسمت گِله بي انصافي است
طبع چون آب و غزل هاي روان ما را بس

5)تقليداز سخنوران مشهور

از جمله خطيبان مشهور جهان شخصي يوناني به نام سيسرون بود . مي گويند : قبل از سخنوري اين فرد نمي توانست حتي به همنوعان خود ساده ترين مطالب را برساند واگر از كسي تقاضايي داشت براي بيان آن دچارمشكل مي شد. اما در يك تحول روحي به تمرين روي آورد و در بيابان سنگ ها چيد و براي آنها سخنراني كرد تا اينكه در كرامات او گويند "اين شخص چنان مهارت در سخنراني پيدا كرد، كه مي توانست ساعتها سخنراني كند اما از يك كلمه دو بار استفاده نكند".

"پروديكوس" از سخنوراني است كه در شيوه بيان و سخن مخالف اطناب و ايجاز بود و معتقد به كلام به اندازه بود.سخنوران مشهور تاريخ آن چنان در كار خود مسلط بودند كه بعضا مي توانستند حقيقتي را غير حقيقي جلوه دهند، و كهنه اي را نو قلمداد نمايند، و نوي را كهنه. هر چند برخي براي مجاب كردن حريف خود از شيوه جدل در سخنوري استفاده مي نمودند، اما واقع مطلب اين است آشنايي به رموز سخنوري و شيوه مجادله با حريفان مستلزم داشتن استعداد كافي و هنر و آئين سخنوري است.

6)اوباما و فن سخنراني

  در مبارزات انتخاباتي اخير آمريکا نيز خانم هيلاري کلينتون درقبال فصاحت بيان آقاي اوباما در بحبوحه مبارزات انتخاباتي، قولها و سخنراني هاي او را فقط تعدادي لغات و کلمات توصيف نمود. رئيس گروه سخنراني نويسان آقاي اوباما که از سال 2007 به اين سمت در ستاد انتخاباتي وي منصوب گرديده، جان فاوراو مي باشد که قبلا در مبارزات انتخاباتي آقاي جان کري با وي همکاري داشته و در سال 2005 همکاري با سناتور اوباما را در دفتر وي بعنوان سخنراني نويس آغاز نموده است.

تکيه برخي سياستمداران بر متون سخنراني از قبل تهيه شده توسط کارشناسان به قدري است که خانم نونان نويسنده کتاب "سياستمداران و سخنراني نويسان" که خود سخن نويس ريگان رئيس جمهور اسبق آمريکا بوده اظهار مي دارد درحاليکه برخي از مهمترين سخنراني هاي ريگان را نوشته ولي درباره مطالب آنها هيچگونه ملاقاتي با رئيس جمهور نداشته و مشاوره اي از وي نگرفته است.

 لئونارد استينهورن نيز در اظهارنظري درخصوص کتاب فوق در نيويورک تايمز مي گويد که طي پنج سال بيش از 100 سخنراني براي اعضاي مختلف کنگره آمريکا تهيه نموده و تنها دو يا سه نفر از آنها بصورت جدي درخصوص محتواي مطالب, او را ياري داده اند. آقاي تد سورنسن سخنراني نويس مشهور زمان رياست جمهوري کندي نيز در مصاحبه با نيويورک تايمز درخصوص تفاوت سخن نويسي در گذشته و حال با اشاره به نقش سخنراني معروف کندي درحل بحران موشکي شوروي سابق در کوبا مي گويد: امروزه لغات و عبارات براي شکل دهي تصوير ذهني شنوندگان بکار مي روند و نه حل معضلات کشور.

وي با اشاره به آقاي جرج بوش نيز به نيويورک تايمز مي‌گويد: در واقع او معني بسياري از لغات را نمي داند. بهرحال عليرغم وجود انتقاداتي درخصوص تهيه سخنراني دولتمردان توسط غير و نگراني از اعمال نظرو ايجاد فاصله بين آنها ولغاتي که برزبان مي رانند توسط کسانيکه به جاي آنها فکر مي کنند و مي نويسند، ولي فلسفه ايجاد چنين دفتري در کاخ سفيد و انجام وظايف سخنراني نويسان همواره مورد تاييد بسياري از صاحب نظران آنها مي باشد و چنين استدلال مي کنند که در دنياي مدرن و تخصصي امروز نبايد انتظار داشت که روساي جمهور به سبک و سياق روساي جمهور گذشته نظير آبراهام لينکولن آن هم در ترني که به سمت گتيسبورگ مي رود متن سخنراني هايشان را خودشان تهيه نمايند ولي موضوع قابل انتظار آن است که روساي جمهور ضمن اشراف کامل بر امور، هنر سخنوري و نفوذ کلام را به شکل استادانه اي به نمايش بگذارند.

فوق ليسانس تاريخ
Karimi1351@gmail.com