سرنوشت تلخ در انتظار فیلم‌های اکران نشده جشنواره سی‌ودوم

آخرین نوبت اکران پیش از فرارسیدن سی و سومین جشنواره فیلم فجر در شرایطی برقرار است که گروهی از فیلم‌های حاضر در جشنواره پیشین، نتوانستند در رقابت اکران، روی پرده نقره‌ای سینما‌ها به نمایش درآیند تا سرنوشت‌ مبهمی برای این گروه از فیلم‌ها شکل بگیرد و این پرسش پیش آید که چه سرنوشتی در انتظار این دست از آثار است و برای تغییر چرخه کنونی اکران فیلم‌های سینمایی چه دورنمایی قابل تصور است؟

به گزارش «تابناک»، از ۵۰ فیلم اکران شده در سی و دومین جشنواره فیلم فجر و مجموعه فیلم‌های اکران شده در بخش نوعی نگاه، گمان می‌رفت گروهی از فیلم‌ها امکان اکران در سینماهای ایران را نیابند، کما اینکه از میان فیلم‌های به نمایش در‌آمده در جشنواره‌های سی‌ام و سی و‌یکم فیلم فجر نیز گروهی از فیلم‌ها فرصت اکران ‌نیافتد و حتی نتوانستند در بازی اکران‌ بدون سرگروه در نوبت اکران قرار گیرند و تجربه هیجان برانگیز نمایش عمومی را برای کارگردان‌هایشان به ارمغان بیاورند.

هرچند همواره این نقد وارد می‌شود که جشنواره فیلم فجر، جهت‌گیری مشخصی ندارد، در حقیقت می‌توان گفت سینمای مستقل، نقش کمرنگی در جشنواره دارد و سینمای دارای تکنیک که تنه به تنه سینمای بدنه بزند در جشنواره می‌تواند موفق باشد و با رونمایی موفق در جشنواره، به استقبال یک اکران میلیاردی برود؛ اتفاقی که در چند دوره اخیر جشنواره رخ داد و گروهی از فیلم‌ها مشخص بود به سرعت در نوبت اکران قرار می‌گیرد و فروش‌ چشمگیری خواهد داشت.

در این میان، گروهی از فیلم‌ها به ویژه برخی از فیلم‌های اکران شده در بخش نوعی نگاه به همت سینمای هنر و تجربه اکران شد و این گروه سینمایی نوظهور، توانست بخشی از بار اکران آثاری را که در اکران وسیع توان فروش نداشت ‌به دوش بکشد و تا حدودی سینمای مستقلی که حرفی برای گفتن داشت، فرصت نمایش یافت که البته این اواخر با حواشی نیز همراه شد.

با این حال همچنان گروهی از فیلم‌ها، فرصت اکران نیافتند و همین باعث شد تا در آستانه آغاز سال تازه سینما، این پرسش پیش روی قرار گیرد که بر سر محصولات عرضه نشده از سال گذشته چه خواهد آمد و در چرخه اکران سال ۹۴ که طبیعتاً سهم عمده نصیب آثار تازه تولید شده و به ویژه فیلم‌های به نمایش درآمده در جشنواره خواهد شد، امیدی برای اکران آثار باقی مانده از سال‌های گذشته وجود خواهد داشت؟

تجربه نشان داده نمی‌توان امید چندانی داشت و بسیاری از فیلم‌هایی که در سال‌های گذشته نتوانستند در سال پس از رونمایی‌شان در جشنواره به لیست اکران برسند، هیچ‌گاه اکران نشده‌اند و یا اکران‌های ناقص و بدون سرگروه را تجربه کرده‌اند که در این حالت، شکست در اکران و فروش اندک، اتفاقی محتمل است و این اتفاق، به نوعی یک جنبه خوشبینانه ماجراست، زیرا به هر حال بخش اندکی از هزینه تولید فیلم در همین اکران شکست خورده نیز بازمی‌گردد و بهتر از هیچ است!

در این میان، احتمالاً برخی از این فیلم‌ها تا سال آینده به انتظار خواهند نشست تا شاید در فصل اکران ۹۴، امکان اکران محدود ‌بیابند و گروهی نیز تلاش‌هایشان را برای عرضه اثرشان به عنوان یک اثر تجربی و هنری تشدید می‌نمایند تا شاید در این گروه بتوانند به نمایش درآیند اما عمده این آثار راهی شبکه خانگی می‌شوند؛ اتفاقی که در شرایط کنونی حکم تیر خلاص به تهیه کنندگان چنین آثاری است و رقمی بین ۱۰۰ تا ۲۵۰ میلیون تومان نتیجه فروش این فیلم‌ها می‌شود.

ترافیک اکران در هر سال باعث شده عملاً تولید فیلم سینمایی به یک امر نوبتی تبدیل شود و شمار کارگردان‌هایی که در دوره‌های پیاپی جشنواره فیلم فجر صاحب اثر هستند، بسیار محدود باشد و کارگردان‌های صاحب‌نام هر دو تا چهار سال به ساخت یک فیلم تازه بپردازند؛ در مقابل در کشورهای صاحب سینما، کارگردان‌های برجسته هر ساله به تولید یک یا دو اثر سینمایی می‌پردازند و با فروش هر اثر، تولید آثار بعدیشان تضمین می‌شود؛ رویکردی که تنها با گسترش سالن‌های سینما و رسیدن شمار این سالن‌ها به حداقل ۵۰۰ سالن قابل تحقق است و طبیعتاً این تغییر وضعیت تا دو دهه آینده نیز قابل تحقق نیست!