شیخ به دنبال اداره گروهی

حتی وقتی رقابت داغ فرمول یک به جزیره کوچک بحرین کشیده شد، شیخ سلمان فکر و ذهنش به یک رقابت خطرناک دیگر معطوف بود که از جهاتی بسیار حساس‌تر از فرمول یک است؛ تلاش فوری برای گردآوری آرای کافی برای نشستن بر قدرتمندترین کرسی فوتبال آسیا.

شیخ سلمان بن ابراهیم الخلیفه، رئیس فدراسیون فوتبال بحرین است و عضو خانواده سلطنتی جزیره کوچک حاشیه جنوب غربی خلیج فارس. مرد 43 ساله امیدوار است بتواند رئیس فعلی کنفدراسیون فوتبال آسیا، محمد بن‌همام، را جمعه آینده زمانی که اعضای AFC برای انتخاب نماینده غرب آسیا در کمیته اجرایی فیفا رأی می‌ریزند شکست دهد، هم در راه رسیدن به کمیته اجرایی فیفا و هم در راه رسیدن به ریاست AFC و آن هم به یک دلیل ساده؛ چراکه بن‌همام پیش‌تر اعلام کرده بود اگر کشورهای آسیا‌یی او را به جمع گردانندگان فوتبال جهان در ژنو نفرستند، وی از ریاست فوتبال آسیا هم کناره‌گیری خواهد کرد.

به نوشته وطن امروز، شیخ سلمان از حالا با لبخندی دلنشین آینده نزدیک را مجسم می‌کند در حالی که به سیاق رانندگان فرمول یک پیش از رقیبش از خط پایان می‌گذرد. «می‌توانم پرچم‌های شطرنجی را پیش روی صورتم و در پایان رقابتی نزدیک تجسم کنم.» او این را در دفتر کارش در فدراسیون فوتبال بحرین با من در میان می‌گذارد. جایی با فاصله تنها 15 دقیقه رانندگی با پیست فرمول یک «صخیر». «سال گذشته گرندپری را تماشا می‌کردم ولی امسال کاملا روی این انتخابات متمرکز شده‌ام که قبلا هرگز برنامه‌ای برای شرکت در آن نداشتم».

اگر او پیروز شود، رقیب قطری‌اش نه‌تنها کرسی ریاست AFC که حتی عضویت در هیات رئیسه کنفدراسیون را هم رها خواهد کرد؛ جایی که 13 سال است بن‌همام جاخوش کرده. چند ماه پیش، شیخ سلمان بیرون از منطقه خلیج‌فارس چهره‌ای ناشناخته بود و حتی اگر سمت‌هایی کوچک مثل عضویت در کمیته انضباطی فیفا و AFC به او محول می‌شد از شادی در پوست خود نمی‌گنجید.

به همین دلیل در راه انتخابات دومین جمعه ماه مه که در عین حال روز تولد 60 سالگی بن‌همام هم هست، شیخ سلمان مجبور بود مدام در حال رفت و برگشت به نقاط مختلف آسیا باشد و به بیش از 20 کشور سر بزند. «آسیا برای تغییر» شعار تبلیغاتی او است و اگرچه به اندازه شعار «بله، ما می‌توانیم» طنین ندارد ولی شیخ سلمان خشنود است از اینکه مشابهتی بین نبردی که پیش رو دارد و رژه باراک اوباما به سمت کاخ سفید به وجود بیاورد.

البته شیخ‌سلمان به هیچ‌وجه با تصوری که شما از یک اداره‌کننده فوتبال دارید تطبیق نمی‌کند. او با یک پیراهن سرخ ساده مقابل من نشسته و به آرامی با لهجه کامل انگلیسی صحبت می‌کند. با این وصف بیشتر به یک کارمند خدمات اجتماعی شباهت دارد تا برادرزاده نخست‌وزیر بحرین و پسرعموی پادشاه.

تازه از شباهتش با هنرپیشه قدیمی بریتانیایی «پیتر سلرز» هم نمی‌توان گذشت.

او هوادار منچستریونایتد است. زمانی در پست هافبک هجومی (پست شماره 10) تیم جوانان باشگاه الریفای بحرین بازی می‌کرد اما از اواسط دهه 80 میلادی شیخ سلمان در لندن سکونت گزید تا حسابداری بخواند که البته پس از چند ماه دریافت برای این کار آفریده نشده. او به مملکتش بازگشت و در رشته ادبیات و تاریخ انگلیسی در سال 1992 از دانشگاه بحرین مدرک فوق لیسانس گرفت.

او ازدواج کرده و سه بچه دارد. شیخ سلمان کارش را در تجارت خانوادگی‌شان آغاز کرد؛ یعنی ساخت و‌ساز، خریدوفروش املاک و صادرات و واردات. بعدها او به سمت رئیس گمرک دولت بحرین رسید و خیلی زود نایب رئیسی فدراسیون فوتبال بحرین (BFA) را هم به دست آورد. این اتفاق در سال 1998 افتاد و از آن پس بازی زیبا تمام وقتش را گرفت. از سال 2002 او بر مسند ریاست BFA تکیه زده و مثل بن‌همام رابطه گرمی با سپ بلاتر، رئیس فیفا برقرار کرده است که هر از چند گاهی در منامه میهمان او است.

جالب اینجاست که در داخل تشکیلات فیفا او رابطه خوبی با رقیب غرب آسیا‌یی خود بن‌همام دارد و می‌گوید تا همین اواخر همیشه از او حمایت می‌کرده است.

هر دو مرد مدعی هستند اکثریت قاطع برای رسیدن به صندلی AFC در فیفا را دارند؛ یعنی یکی از چهار صندلی آسیایی‌ها در فدراسیون جهانی و تنها کرسی خالی که قرار است برای آن انتخابات برگزار شود.
شیخ سلمان در این میان معتقد است از حمایت قدرتمند بلوک شرق آسیا شامل دکتر چانگ مونگ جون، رئیس فدراسیون کره‌جنوبی و رقیب ترسناک بن‌همام برخوردار است.

با این حال شیخ سلمان حمایت مالی یا جانبداری احتمالی دکتر چانگ از خود را که گزارش‌های مربوط به دخالت دو تن از اعضای AFC در رسوایی خریدن رای را تداعی می‌کند، طفره می‌رود.

در مقابل بن‌همام با بهره‌مندی از پشتیبانی دو تن از قدرتمندترین چهره‌های فوتبال جهان سپ بلاتر و فرانتس بکن باوئر به پیروزی با حداقل 33 رای قاطع می‌اندیشد و به ادعاهای شیخ سلمان که هر بار آماری از حمایت‌کنندگانش در کنگره AFC ارائه می‌دهد، می‌خندد.

مهم این است که شیخ سلمان با فضای انتخابات مشکلی ندارد: «من نسبت به روند دموکراتیک کنگره AFC اعتماد کامل دارم. در طیف مقابل هم ادعاهایی وجود دارد و فقط باید تا روز 8 مه منتظر بنشینیم و ببینیم چه پیش می‌‌آید».

او می‌گوید: « با اینکه شخصا علاقه‌ای به رقابت برای ریاست AFC ندارم اما نمی‌توانم نسبت به کاری که ممکن است بن‌همام انجام دهد (ترک AFC ) احساس مسؤولیت نکنم؛ چرا که رفتن بن‌همام ثبات هیات رئیسه AFC را بهم خواهد زد».

پس از گفت‌وگو‌یمان یکشنبه عصر، جنسون باتن انگلیسی گرندپری بحرین را فتح کرده بود اما شیخ سلمان حتی در خاک کشورش حضور نداشت تا این صحنه را ببیند. او آخر هفته را در مالزی می‌گذراند و در همان فاصله به اندازه دست زدن به در فدراسیون فوتبال استرالیا به قاره اقیانوسیه می‌رفت و بازمی‌گشت. تازه این فشردگی در حالی بود که او قرارش برای چاق‌سلامتی با رئیس فدراسیون فوتبال تایلند را به خاطر ناآرامی‌های سیاسی این کشور بهم زده بود.

گفت‌وگو‌ی شیخ سلمان با سایت soccernet.com را در ادامه می‌خوانیم:

چرا تصمیم گرفتید وارد رقابت برای کرسی فیفا شوید؟
سوال این است که چرا نه. اگر به دموکراسی اعتقاد داریم پس باید باور داشته باشیم که هر شخصی حق دارد برود و خودش را نامزد کند. من معتقدم به خاطر تجربه‌ای که از سال 2003 در کمیته‌های انضباطی فیفا و AFC داشته‌ام، تجربه لازم را کسب کرده‌ام و خوشبختانه می‌توانم موجب بعضی تغییرات شوم.

46 کشور عضو AFC به‌طور بالقوه حق رأی دارند. چقدر مطمئن هستید بتوانید از حمایت لازم برخوردار شوید؟
کاملا مطمئنم. ما حمایت بسیاری از کشورهای آسیا را پشت سر خود داریم ولی باید تمرکزمان را روی ایده‌هایمان حفظ کنیم و حمایتی را که برای نمایندگی کردن همه فدراسیون‌های آسیا‌یی می‌خواهیم جلب کنیم. دوست دارم به این فکر کنم که ما یک تیم هستیم و خوشبختانه با انجام دادن آنچه درست است، فقط به دنبال انصاف باشیم تا همه فدراسیون‌هایی که هیات رئیسه با حمایت آنها شکل می‌گیرد از موقعیت‌هایی برابر برخوردار باشند.

دیدگاه‌تان درباره راهی که بن‌همام با AFC پیمود چیست؟
خب، فکر می‌کنم او راه خودش را رفت. همه بن‌همام و آنچه انجام داد را می‌شناسند ولی ما راه خودمان را برای انجام کار به شیوه متفاوت داریم. به واسطه آدم‌هایی که ملاقات کرده‌ام و فدراسیون‌هایی که با آنها تماس برقرار کرده‌ام، همیشه گفته‌ام که کارت‌هایمان روی میز است. من به آنها نشان دادم که جریان امور قبلا به چه شکل بوده و به آنها گفتم که سعی دارم چه راه متفاوتی را بروم. به همین دلیل مبارزه من «آسیا برای تغییر» نام گرفته. همه می‌دانیم حمایتی که فدراسیون‌های عضو AFC دریافت می‌کنند غیرعادلانه و غیرمنصفانه است. ما به یک «گذار» احتیاج داریم وگرنه شاهد مساوات در AFC نخواهیم بود.

شما گفتید «غیرمنصفانه»؛ در دیدگاه‌های شما چه چیز غیرمنصفانه‌ای درباره راهی که بن‌همام و AFC در پیش گرفته‌اند، وجود دارد؟
ما همه می‌دانیم میزان حمایتی که فدراسیون‌های آسیا‌یی دریافت می‌کنند از یک کشور تا کشور دیگر فرق می‌کند. فکر می‌کنم این غیرمنصفانه باشد. از نگاه فیفا برنامه‌هایی جدی وجود دارد مبنی بر اینکه باید منصفانه با فدراسیون‌های مختلف برخورد شود؛ با یک شکل و حمایت مساوی. این چیزی است که می‌خواهیم برای AFC به ارمغان بیاوریم.

اما درباره اهدافی که بن‌همام با موفقیت محقق کرده مثل گسترش لیگ قهرمانان آسیا و توسعه زیرساخت‌هایی نظیر «ویژن ایشیا» چطور؟
فدراسیون‌های ملی از گسترش لیگ قهرمانان چیزی عایدشان نمی‌شود. حقوق تجاری آن باید میان تمام فدراسیون‌ها پخش شود ولی این اتفاق نمی‌افتد. درباره «ویژن ایشیا» ما هنوز به چیزی نرسیده‌ایم. هیچ حمایتی هم دریافت نکرده‌ایم.
من در «ویژن ایشیا» هیچ‌گونه منافعی برای بحرین نیافته‌ام. پولی که AFC برای این طرح اختصاص می‌دهد برای یک کشور ممکن است 40 هزار دلار (در سال) باشد و برای دیگری 120 هزار دلار. عدالتی وجود ندارد. همه باید به یک اندازه سهم بگیرند.

او (بن‌همام) شما را متهم کرده که آلت‌دست دکتر چانگ از کره‌جنوبی هستید و شما می‌گویید او یک آدم خودمختار است که با تک‌تک کشورها رابطه‌ای منصفانه ندارد. چگونه این جدل بین یک بحرینی و یک قطری ايجاد شده است؟
نباید بگوییم این غائله بین قطر و بحرین است بلکه بین دو شخصیت مختلف در رقابت برای یک جایگاه است که هر شخصی راه و رسم خودش را دارد. بن‌همام را مورد قضاوت قرار می‌دهیم اما به‌عنوان یک عضو AFC . این حق من است که بگویم کاری به اشتباه صورت گرفته. این حق هر کسی است.

درباره ادعاهایی که شما یا حامیان شما را به دخالت در رسوایی «رأی خریدن» دو تن از اعضای AFC مرتبط می‌سازد، چطور؟
شنیدن ادعاهای دروغین مثل این ناراحت‌کننده و حتی شوک‌برانگیز است. متهم کردن من به اینکه یک آلت‌دست هستم شاید فقط نشانگر شخصی شدن رقابت باشد ولی برای ما چنین نیست، این فقط کار رئیس AFC است.

چقدر نگران هستید که اگر او این نبرد را ببازد به قولش عمل کند و از ریاست AFC استعفا دهد. آیا این موضوع فوتبال آسیا‌یی را بی‌اعتبار نمی‌کند؟
اگر معتقدیم که AFC باید توسط یک تیم اداره شود، نه فقط یک نفر، آن وقت فکر نمی‌کنم AFC صدمه‌ای ببیند. ما عضو یک خانواده هستیم. ما خواستار اتحاد AFC برای اداره AFC توسط گروهی از افراد هستیم که گروهی از کشورها را نمایندگی می‌کنند؛ آدم‌هایی که منافع تمام کشورهای عضو را در نظر بگيرند.
اگر قرار باشد AFC توسط یک نفر اداره شود، پس آن وقت با رفتنش باید نگران این باشیم که همه چیز فرو بریزد، ولی این راهی اشتباه برای اندیشیدن در این باره است. من هیچ‌وقت نگفته‌ام که می‌خواهم او را مجبور کنم استعفا دهد. این برعهده خود رئیس است و به خود او بستگی دارد. این تصمیمی است که برای همه کنفدراسیون گرفته می‌شود. پس تقاضای شخص من نیست.

نگرانی‌هایی از سوی استرالیا وجود دارد که اگر بن‌همام برود آن وقت آینده آسیا‌یی استرالیا مورد تهدید قرار می‌گیرد. نظرتان درباره نقش استرالیا در AFC چیست؟
به گمانم این هم یک شایعه دیگر است که طیف مقابل آن را مطرح كرده است. چه کسی استرالیا را به آسیا آورد؟ ‌این ملت‌های آسیایی بودند که چنین کردند نه بن‌همام. کنگره AFC بود که استرالیا را دعوت کرد عضویتش را بپذیرد و حالا هیچکس نمی‌تواند آن كشور را بیرون کند. حالا استرالیا بخشی از آسیا‌ست. ما بیش از این روی چنین نقل‌قول‌هایی تاکید نمی‌کنیم. مردم می‌گویند «تفرقه بینداز و حکومت کن» این تلاشی است تا از هیچ پوچ بسازند. استرالیایی‌ها هم می‌دانند این شایعه صحت ندارد.

آیا انتظار دارید روز هشتم ماه مه (همین جمعه) در کوالالامپور پیروزی‌تان را جشن بگیرید؟
من نسبت به انتخابات اعتماد دارم. فکر می‌کنم حمایت اغلب کشورهای عضو AFC را جلب کنم و اگر آنها فکر می‌کنند یک جای کار می‌لنگد و کسی باید در این‌باره کاری کند، آن وقت مطمئنم کشورهای دیگری پیدا می‌شوند که صدایشان را بالا نمی‌برند ولی از آنچه در جریان است راضی نیستند. خوشبختانه به واسطه کشورهایی که ملاقات کرده‌ام می‌توانم بگویم در پایان رقابت، حرکت بزرگی به وجود آید و حمایت‌ها برای این انتخابات حتی از حد تصور هم فراتر رود.