دورنمای اقتصادی کشور؛ بارزترین شاخصه یازدهمین سفر دولت یازدهم

دولت یازدهم در حالی برای یازدهمین سفر استانی خود راهی استان خراسان جنوبی شد که به گفته رئیس جمهور، یکی از اهداف مهم این سفرهای استانی، آشنایی با نقاط قوت و ضعف استان های مختلف کشور است؛ نقاطی که قرار است بر اساس آنها برنامه های دولت برای این استان ها طراحی شده و بر اساس اولویت طرح هایی که تا انتهای سال یا تا انتهای عمر دولت فعلی به انجام خواهند رسید، به اجرا در آید.

به گزارش «تابناک»، روز گذشته (چهارشنبه) حجت‌الاسلام و المسلمین حسن روحانی، رئیس جمهور که به همراه برخی از معاونان و اعضای کابینه وارد بیرجند، مرکز استان خراسان جنوبی شده بود، بعد از آنکه در فرودگاه مورد استقابل برخی مقامات استانی قرار گرفت، راهی ورزشگاه آزادی این شهر شد تا در جمع مردمی حضور یابد که انتظار ایشان را می‌کشیدند.

خروج از رکود؛ دومین هدفی که محقق شد

رئیس جمهور در این جمع سخنان خود را با تشکر از مردم آغاز کرد و در ادامه با اشاره به شاخصه های تاریخی و هویتی استان خراسان جنوبی، خروج از رکود را به عنوان دومین هدف مهمی که دولت توانسته بعد از کاهش تورم آن را محقق کند، یاد کرد و افزود: از آغاز کار این دولت که امروز ۱۶ ماه از آن گذشته است، توانسته‌ایم، تورم را از ۴۰ درصد به ۱۷ درصد کاهش دهیم، اما در کنار آن، یکی از مسایل بسیار مهم رکود بود، یعنی عدم رشد و رونق. در سال‌های گذشته به تعبیر اقتصادی رشد ما منفی بوده است، در حالی که در سال ۱۳۹۳ در پایان سه ماهه اول، با محاسبات بانک مرکزی، توانستیم نسبت به سه ماه اول ۹۲ رشد و حرکت رو به جلو داشته باشیم.

وی در ادامه از رشد اقتصادی در سه ماهه دوم سال جاری خبر داد و گفت: اگر ما امروز پیشرفت داریم، پیشرفت شما مردم عزیز و کوشای ایران عزیز است. وضعیت امروز بحمدالله نشان می‌دهد که در زمینه نفت و گاز، معادن و صنعت، خدمات و کشاورزی دارای حرکت و پیشرفت هستیم. حتی در زمینه مسکن که حرکتی نداشته‌ایم، الحمدالله امسال بعد از ۶ ماه، حرکت در بخش ساخت و ساز هم به برکت بودجه‌های عمرانی که اختصاص دادیم، شروع شده است.

قیمت نفت به این صورت نخواهد ماند و افق آینده روشن است

روحانی سپس به تحقق 94 درصد بودجه عمرانی استان ها اشاره کرد و ضمن بی سابقه خواند آن در سال های گذشته، درباره نگرانی ها از کاهش نرخ جهانی نفت گفت: در زمینه نفت، گر چه شرایط جهانی و بویژه توطئه برخی از کشورها قیمت نفت را کاهش داده است، اما به حول و قوه الهی ما به همت شما مردم و با تلاش و کوشش شما از این مشکلات به خوبی عبور خواهیم کرد و قیمت نفت هم به صورت فعلی باقی نمی‌ماند. هر چه هم که توطئه کنند، بالاخره افق آینده ما روشن است. ملت ما پیروز در تمام صحنه‌ها خواهد بود و این یک شرط بیشتر ندارد، اینکه امیدمان را حفظ و وحدت و انسجام و یکپارچگی‌مان را روز به روز بیشتر کنیم.

وی در ادامه تحت پوشش بیمه درمانی قرار گرفتن همه مردم را از جمله افتخارات دولت خواند و اجرای طرح تحول سلامت را به عنوان گواهی برای توجه دولت به بحث سلامت یاد کرد تا نوید توزیع سبدهای غذایی در سال جاری و سال آتی به منظور تامین امنیت غذایی قشرهای کم درآمد و محروم جامعه، آخرین بخش گزارش وی از اوضاع کشور باشد و سرآغاز سخنان وی درباره برنامه های دولت برای استان خراسان جنوبی.

اتصال خراسان جنوبی به راه آهن سراسری، فعال کردن منطقه ویژه اقتصادی بیرجند که در این سفر افتتاح شد، اجرای طرح های انتقال آب و آبخیزداری، توسعه محورهای مواصلاتی و تلاش برای رونق اقتصادی از جمله مهمترین محورهای سخنان وی با مردم درباره برنامه های دولت یازدهم برای این استان مرزی کشورمان بود.

در ادامه سفر، شرکت در جلسه سرمایه گذاران استانی، دیدار با علما و ایثارگران و خانواده‌های شهدا و سپس حضور در جلسه شورای اداری استان، دیگر برنامه های روز نخست سفر رئیس جمهور و هیات همراه به خراسان جنوبی بود.

اقتصاد زمانی استحکام پیدا می‌کند که از رانت و انحصار دور باشد

رییس جمهور در جلسه توسعه و سرمایه گذاران استان خراسان جنوبی، با بیان اینکه صادرات تنها فعالیت تولیدی و صنعتی نیست، بلکه باید بتوان بازار مصرف را فتح کرد، گفت: در شرایط کنونی جهان، فتح بازارهای اقتصادی برای ما بسیار مهم است و بر این اساس، می‌بایست از تولید که امروز با مشکلات و موانعی مواجه است، حمایت کنیم. مسیری که طی سال‌های گذشته در کشور در بخش تولید طی شده با اشکالاتی همراه بوده است و باید گام به گام موانع و اشکالات را برطرف کنیم.

رییس جمهور در ادامه اداره جامعه با وارداتی که از افزایش نرخ نفت حاصل آمده بود را از عوامل تحت فشار قرار گرفتن تولید کنندگان در سالهای گذشته خواند و افزود: در این دوره اگر چه مردم ممکن بود در کوتاه‌مدت با قیمت پایینی اجناس مورد نیاز خود را تهیه کنند، اما شرایط برای تولیدگر داخلی مشکل و سخت بود. اساس ادارات دولتی حتی در بخش وزارتخانه‌های اقتصادی بیشتر بر مبنای واردات بنیان‌گذاری شده، در حالی که در شرایط کنونی جهان، باید بتوان بازار مصرف را فتح کرد و فتح بازارهای اقتصادی برای ما بسیار مهم است.

دکتر روحانی با اشاره به اینکه اگر تولید کشورمان تنها به بازار داخلی اختصاص پیدا کند، راه درست خود را پیدا نخواهد کرد، گفت: دنیای اقتصاد، دنیای رقابت است و اقتصاد زمانی استحکام پیدا می‌کند که به دور از انحصار و رانت، رقابتی و آزاد باشد؛ اگر مزایده‌ها و مناقصه‌ها به صورت واقعی برگزار شود، بسیاری از مشکلات حل خواهد شد. مشکل ما در بسیاری از موارد وجود رانت، عدم شفافیت و منافع زودگذر است.

رییس جمهور با بیان اینکه امروز در دوران گذار قرار داریم و هنوز به جایگاه مطلوب نرسیده‌ایم، افزود: جایگاه مطلوب جایی است که حداقل فعالیت اقتصادی از طرف دولت و حداکثر آن توسط مردم انجام شود و امروز هنوز به این شرایط و جایگاه نرسیده‌ایم و در بسیاری از امور به جای رقابت، انحصار و در برخی موارد رانت و عدم شفافیت وجود دارد.

وی با تأکید بر اینکه مردم باید همواره در صحنه حضور مستمری داشته باشند، گفت: دولت‌ها گذرا هستند و این مردم هستند که همواره حضور داشته و باید تا آخر بر کار دولت نظارت کنند، کار مردم تنها در روز رأی‌گیری نیست، بلکه باید، دولت را هدایت و نقد کنند و راه‌حل ارایه دهند و در مقابل وظیفه شرعی و قانونی دولت این است که انتقادها را بپذیرد و یکی از فلسفه‌ های سفرهای استانی این است که صداهای متنوع مردم شنیده شود.

معمولاً نگاه استان‌ها به دولت است در حالی که نخبگان استان باید طراح باشند

در ادامه سفر یک روزه هیات دولت به این استان، رییس جمهور دیداری با علما، ایثارگران، نخبگان و برگزیدگان استان خراسان جنوبی داشت که در آن با تاکید بر اینکه نخبگان باید طراح برنامه های استان باشند، گفت: دولت همه توان خود را به کار گرفته تا تمام بودجه های عمرانی استانها را تخصیص داده و طرح های عمرانی را اجرایی و عملیاتی کند.

وی در ادامه با اشاره به رویداد بزرگ لیله المبیت و داوطلبی و فداکاری حضرت امام علی (ع)، گفت: همه چیز از آمادگی برای ایثار و فداکاری شروع می‌شود. اگر ما برای عزت و سرزمین خود آماده ایثار و فداکاری شویم در آن صورت هجرت از نقطه عادی به اوج و توسعه شکل خواهد گرفت. استقلال، عزت، عظمت و جایگاه ویژه ایران اسلامی مرهون دِماء شهدا و مداد علما است.

رئیس قوه مجریه در ادامه با اشاره به اقدامات دولت برای رسیدگی به مطالبات خانواده بزرگ ایثارگران گفت: دولت در طول ۱۶ ماه گذشته در حد توان خود گام‌هایی را برای خانواده ایثارگران برداشته است، ‌اما هیچ جای تردیدی وجود ندارد که هر کاری برای این خانواده بزرگ انجام شود، هدیه بسیار کوچکی در برابر اقدامات بزرگ آنان خواهد بود؛ کاش امکان‌پذیر بود که همه مطالبات مردم در زمان کوتاهی جامه عمل می‌پوشید اما همه می‌دانیم که توان و امکانات کشور محدود است.

وی در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر نقش‌آفرینی نخبگان به عنوان طراح برنامه‌های توسعه استان اظهار داشت: معمولاً نگاه استان‌ها در مسیر پیشرفت و توسعه، به دولت است در حالی که نخبگان استان باید مسئولیت طراحی در این صحنه را بر عهده بگیرند زیرا بهتر از دولت از ظرفیت‌های انسانی، طبیعی، صنعتی و کشاورزی استان خود آگاهی دارند. البته مقامات استانی نیز بایستی با تشکیل جلساتی از صاحب‌نظران و نخبگان در این زمینه نظرخواهی کنند.

رییس جمهور با بیان اینکه طرح‌ها و نیازهای استان در جلسات کارشناسی و در تهران مورد بررسی قرار گرفته، گفت: همه طرح‌ها و پروژه‌های استان دسته‌بندی شده و دولت خود را متعهد می‌داند به وعده‌های خود در این زمینه عمل کند. کار اصلی آبادانی استان از طریق جذب سرمایه و کارآفرینان شکل می‌گیرد و این نیازمند تلاش همگانی است.

رییس جمهوری در ادامه با بیان اینکه دانشگاهیان و دانشجویان باید به سمت بومی‌گرایی و تأمین نیازهای استان چرخش پیدا کنند، گفت: دانشگاه‌های ما باید به گونه‌ای باشد که بتواند پاسخ نیازهای استان را در اولویت برنامه‌های خود داشته باشد و علما و فرهیختگان نیز باید در زمینه‌ای تلاش کنند که ظرفیت‌های فرهنگ تقویت شود.

در پایان این دیدار، رئیس جمهور ضرورت تقویت وحدت، اتحاد و برادری را مورد تأکید قرار داد و پس از آن، برخی از علما، ایثارگران و نخبگان در سخنانی دغدغه‌ها و پیشنهادات خود را در زمینه‌‌های مختلف فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و ورزشی با وی در میان گذاشتند.

شجاعت این نیست که حرف‌های شعارگونه زده شده و عده‌ای کف بزنند

پس از این نشست ها، روحانی در راس هیات دولت در نشست شورای اداری استان حضور یافت و با اشاره به موقعیت ژئوپلتیکی و منابع و معادن بسیار غنی کشورمان که می‌توانند کلید توسعه آن باشند، به پیشرفت‌های کشورمان در عرصه‌ فناوری‌های جدید اشاره کرد و گفت: امروز در بسیاری از فناوری‌های جدید در ردیف‌های بالای جهانی قرار داریم و یکی از اهداف و اهتمام جدی دولت، توجه به شرکت‌های دانش‌بنیان است که بر این اساس، بودجه صندوق نوآوری و شکوفایی در راستای حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان در سال آینده افزایش خواهد یافت.

رییس جمهوری در ادامه بر لزوم اولویت‌بندی در رسیدگی و حل و فصل مشکلات کشور و ضرورت برقراری رابطه درست با دنیا تأکید کرد و گفت: تدوین برنامه و خط مشی برعهده رییس جمهوری است و برای ایجاد توسعه پایدار به عنوان اولویت کشور، باید روابط سازنده‌ای در عرصه های مختلف با دنیا داشته باشیم.

وی با اشاره به موضوع اقتصاد مقاومتی، آن را «اقتصاد ما در جایگاهی قرار بگیرد که نتوانند به آن آسیبی برسانند.» خواند و افزود: اقتصاد مقاومتی بدین معناست که نیاز دنیا به ما بیشتر و نیاز ما به دنیا کمتر شود و لازمه این کار آن است که روابط ما با دنیا سازنده و درست تعریف شود و الا شجاعت این نیست که حرف‌ها و سخنان شعارگونه زده شود و عده‌ای برای آن کف بزنند. اینگونه حرف زدن راحت و آسان است، اما باید به مصالح و منافع مردم توجه داشت.

رئیس قوه مجریه با اشاره به اینکه بخش مهمی از اقتصاد مقاومتی توجه به توسعه صادرات است، گفت: من در دادن وعده به مردم وسواس دارم و بر این باور هستم که نمی‌توانیم به مردم وعده و قولی بدهیم که نتوانیم به آن عمل کنیم. از این‌رو تلاش ما در جریان سفرها این است که مواردی را به مردم وعده دهیم که حداقل در زمان دولت یازدهم آن موارد به طور کامل عملیاتی و اجرایی شوند.

درباره زمان نه، اما درباره پیگیری اجرای راه آهن قول می‌دهم

پس از این نشست ها، نوبت آن رسید که رئیس جمهور در پایان سفر خود، در نشست خبری با رسانه‌های خراسان جنوبی حضور بیابد. رییس جمهور در این نشست با اشاره به اعتبار ۲۷۰ میلیارد تومانی طرح‌های مصوب برای خراسان جنوبی و مقایسه آن با بودجه عمرانی ۱۶ میلیارد تومانی سال ۹۳، اظهار داشت: اجرای این پروژه‌ها با اعتبار در نظر گرفته شده برای آن، خراسان جنوبی را متحول خواهد کرد.

وی در ادامه در تشریح نتایج و دستاوردهای این سفر فشرده یکروزه گفت: خراسان جنوبی به خاطر شرایط اقلیمی، به لحاظ منابع آبی در مضیقه است و دولت بنا دارد در این زمینه به استان کمک بیشتری کند. تسریع در اتمام عملیات احداث دو سد سیاهو و فرخی، توسعه شبکه‌های آبخیزداری، احداث شبکه جابجایی آب در درون استان با لوله به طول ۶۰۰ کیلومتر برای کاهش تبخیر آب در حین انتقال و کمک به توسعه کشت گلخانه‌ای از جمله برنامه‌های دولت برای کمک به غلبه بر مشکل کم‌آبی در این استان است.

روحانی با تاکید بر مصمم بودن دولت در اجرای طرح های مصوب در استان خراسان جنوبی همچون گازرسانی به نقاط محروم از این نعمت، ابراز امیدواری کرد که دولت بتواند سرمایه گذاران را برای فعالیت در این استان ترغیب کند و افزود: باید حداقل راه‌های اصلی استان را دو خطه کنیم تا ضمن افزایش ظرفیت حمل و نقل، ایمنی راه‌ها نیز ارتقا یابد و از سوی دیگر جاده ها را به عنوان یکی از زیربناهای توسعه استان بیش از پیش در خراسان جنوبی توسعه دهیم. دولت برای مطالعه و طراحی اتصال خط آهن خراسان جنوبی به خط آهن سراسری هم ۱۰ میلیارد تومان در بودجه سال آینده در نظر گرفته و به دنبال این است تا با جذب فاینانس هر چه سریع‌تر این پروژه را اجرا کند ولی چون هنوز نتوانسته‌ایم برای این پروژه فاینانس جذب کنیم، لذا درباره زمان و نحوه اجرای آن به مردم قولی نمی‌دهم، اما قول می‌دهم که اجرای این پروژه را دنبال کنیم.

رئیس دولت با تاکید بر لزوم اجرای طرح‌های زیست محیطی از جمله بوته‌کاری و مالش‌پاشی در خراسان جنوبی، گفت: در مجموع ۲۱ طرح و پروژه با اعتبار ۲۷۰ میلیارد تومان برای خراسان جنوبی در نظر گرفته‌ایم که امیدوارم به توسعه و اشتغال‌آفرینی گسترده در استان منجر شود. البته باید از ظرفیت مرزی بودن خراسان جنوبی بهره بیشتری ببریم؛ وضعیت افغانستان هم اینگونه نخواهد ماند و این کشور متحول خواهد شد. از سوی دیگر اتصال این استان به کریدور شمال-جنوب و توسعه صنعتی استان نیز مدنظر هستند و در کنار آنها توسعه کشاورزی مدرن و ایجاد صنایع تبدیلی می‌تواند اقتصاد کشاورزی استان را نیز متحول کند.

روحانی در پاسخ به این سوال که برنامه دولت برای انتقال آب به خراسان جنوبی چیست؟ خاطرنشان ساخت: تصور غلطی درباره برنامه دولت برای ایجاد شبکه انتقال آب به طول ۶۰۰ کیلومتر به وجود آمده است، در حالی که این شبکه کاملا داخلی و برای جابجایی آب در داخل استان است تا بر مشکل تبخیر آب حین انتقال در روی زمین غلبه کنیم. البته بحث انتقال آب به استان نیز مورد بررسی است، اما این جزو طرح‌های بلند مدت است که ناظر بر خرید آب از همسایگان و انتقال آب است که چون هنوز تکلیفی بر آنها مشخص نشده، در این سفر نیز بحثی درباره آنها نشد.

رییس جمهور در واکنش به درخواست یکی از خبرنگاران درباره اینکه سود تسهیلات بانکی در خراسان جنوبی تک رقمی شود تا به توسعه استان کمک کند، تصریح کرد: تعیین نرخ سود بانکی در اختیار دولت نیست. پول بانک‌ها متعلق به مردم است و بانک‌ها باید از محل همین تسهیلات سود پرداختی به منابع مردمی خود را تامین کنند؛ دولت نمی‌تواند در موضوع نرخ سود تسهیلات بانکی ورود کند، اما می‌تواند با استفاده از منابع صندوق توسعه کمک‌هایی به جذب سرمایه‌گذاری به مناطق محروم کند که این کار را خواهیم کرد.

پس از این دیدار، رئیس جمهور و هیات همراه راهی فرودگاه شده و پس از گفت‌وگویی کوتاه درباره دستاوردهای سفر به خراسان جنوبی، این استان را به مقصد تهران ترک گفتند تا با توجه به گزارش هایی که رئیس جمهور در این سفر به مردم داد، بتوان دریافت که ترسیم دورنمای اقتصادی کشور، شاخص ترین مولفه یازدهمین سفر استانی دولت یازدهم بود؛ دورنمای اقتصادی رها شده از فروش نفت که البته هنوز بر بازگشت اوضاع جهانی نامطلوب طلای سیاه به روند سابق امیدوار است!