ورزشي بدون پيشکسوت
واژه تري اتلون شايد براي خيلي ها ناآشنا باشد و حتي برخي هرگز اين نام را نشنيده باشند اما تري اتلون يا همان ورزش سه گانه امروزه به يکي از رشته هاي مهيج و پرطرفدار تبديل شده. البته در ابتدا اين سوال پيش مي آيد که ورزش سه گانه چگونه رشته يي است و چه کساني ورزشکاران اين رشته محسوب مي شوند؟ در پاسخ به اين سوال مي توان گفت رشته ورزشي سه گانه يا تري اتلون يکي از رشته هاي المپيکي است و طرفداران زيادي در جهان دارد.
به نوشته اعتماد، آغاز رسمي رقابت هاي تري اتلون يا سه گانه به طور معمول يک ساعت پيش از شروع مسابقه است. رقابت کنندگان در محل انجام مسابقه حاضر مي شوند تا با مکان هاي شروع هر بخش مسابقه و پوشش و وسايل لازم آن بخش آشنايي پيدا کنند. اين مسابقه با بخش شنا شروع شده، بلافاصله به دنبال آن دوچرخه سواري و در انتها دو وجود دارد.
بخش شناي مسابقات برخلاف ساير مسابقات شنا در استخرها و آب هاي آرام انجام نمي شود. شناگران بايد در آب رودخانه يا درياچه ها اين مرحله را انجام دهند و بتوانند از نيروي امواج کمک گرفته تا کار شنا را راحت تر کنند.
در گذشته در نقطه شروع و پايان چادرهايي جهت تعويض لباس شناگران تعبيه شده بود اما امروز با طراحي لباسي مناسب براي همه بخش هاي مسابقه تنها کافي است ورزشکار پس از ترک آن عينک شناي خود را رها کند و کلاه دوچرخه سواري و کفش مناسب آن را بپوشد.
شکل دوچرخه ها در اين مسابقات با ساير دوچرخه ها متفاوت است. اين دوچرخه طوري طراحي شده تا قسمت اعظم از عضلاتي را که در بخش دو به کار گرفته مي شوند نيز تقويت شده و انعطاف لازم را کسب کنند. اين رشته در کل شامل 1500 متر شنا
- 40 کيلومتر دوچرخه - 10 کيلومتر دو صحرانوردي است که به صورت متوالي و پي در پي انجام مي شود. اين رشته ورزشي بسيار سخت و طاقت فرسا برخلاف انتظار خيلي جوان به شمار نمي رود. چهارم سپتامبر سال 1921 در فرانسه براي نخستين بار مسابقه سه گانه برگزار شد و آن را مسابقه سه ورزش مي ناميده اند که شامل پنج کيلومتر دوچرخه، هفت کيلومتر شنا و 200 متر دو بوده است.
گرچه پس از گذشت حدود دو سال فعاليت اين رشته ورزشي براي 50 سال متوقف شد اما سرانجام در سال 1972 فعاليت خود را به صورت ورزش دوگانه ميان ساير ورزش ها از سر گرفت. در آن سال شخصي با نام ديويد پين به مناسبت پنجاهمين سال تولدش اين مسابقات را که شامل دو و شنا بود، ترتيب داد.
اولين اتحاديه بين المللي ورزش سه گانه (ITU) در سال 1989 در فرانسه تاسيس شد و در آگوست همان سال اولين رقابت هاي جهاني اين رشته برگزار شد. اين رشته در سال 2000 در المپيک سيدني و در سال 2004 در آتن برگزار شد.
در حال حاضر فدراسيون جهاني اين رشته در کشور کانادا با نام اختصاري ITU به رياست «مک دونالد» فعال است و مرکز کنفدراسيون آسيايي اين رشته در کشور کره جنوبي به رياست «يو» است. به موازات فعاليت هاي جهاني، اين رشته ورزشي فعاليت خود را از سال 1380 در ايران آغاز کرد و به عنوان کميته ورزش سه گانه در زيرمجموعه فدراسيون دووميداني شروع به فعاليت کرد و در سال 1382 به عنوان انجمن ورزش سه گانه کشور به کنفدراسيون سه گانه آسيا معرفي شد و سپس در سال 1385 سردار محمدعلي صبوري به عنوان سرپرست فدراسيون ورزش سه گانه منصوب و در 20 آبان ماه 1385 با اکثريت آرا به عنوان رئيس فدراسيون ورزش سه گانه جمهوري اسلامي ايران انتخاب شد.
در خردادماه 1386 با تلاش هاي فراوان و تدوين اساسنامه مربوط و ارسال آن به کنفدراسيون سه گانه آسيا اين فدراسيون به عضويت کنفدراسيون درآمد. فدراسيون از زمان تاسيس (85) تاکنون اقدامات بسياري جهت پيشبرد اهداف و ساختار نيروي انساني کارآمد انجام داده است و تاکنون براي پرورش مربيان اين رشته سه دوره مربيگري برگزار شده است و در کنار آن با برگزاري يا شرکت در مسابقات مختلف داخلي يا خارجي سعي شده به اهداف راهبردي در اين رشته به خصوص دست يابد.
فدراسيون با اعزام تيم به مسابقات رسمي آسيا که در سال 86 برگزار شد، اولين حضور بين المللي اش را تجربه کرد.
همچنين مي توان به شرکت در شانزدهمين دوره غرب آسيا نيز اشاره کرد. در سال 87 در مسابقات رده جوانان تيم ايران حضور داشت. مسابقات قهرماني کشور نيز از سال 85 آغاز شد. در سال هاي 85 و 86 نيز اين رقابت ها در کيش و مسابقات ليگ ورزش سه گانه با حضور 11 تيم در سال 87 برگزار شد.
تيم ورزش سه گانه کشورمان تاکنون توانسته در مسابقات آسيا شرکت کند و در سال جاري در هجدهمين دوره قهرماني آسيا که در کره جنوبي برگزار مي شود، شرکت خواهد کرد و به جهت آماده سازي تيم براي حضور در چنين مسابقه يي اردويي از چهار ارديبهشت ماه جاري (88) در تهران برگزار مي شود تا بدين طريق پس از استعداديابي منتخبان در دو تورنمنت که براي آمادگي تيم در تقويم کاري فدراسيون گنجانده شده است، شرکت کنند. اولين تورنمنت ارديبهشت ماه در فيليپين و ديگري خردادماه در مالزي برگزار خواهد شد.
مسوولان اين رشته در نظر دارند در سال جاري دومين دوره مسابقات قهرماني باشگاهي را در چهار سطح برگزار کنند. عباسي نايب رئيس فدراسيون ورزش سه گانه در خصوص ارزيابي اوضاع کنوني فدراسيون چنين مي گويد؛ «اين رشته پيشکسوت قديمي ندارد که موجب مي شود در تنظيم ساختار انساني و بهره گيري از کارشناسان مربوطه دچار مشکل شويم چرا که مربيان حاضر در يکي از رشته هاي شنا، دووميداني يا دوچرخه سواري تبحر دارند، وليکن در سه سال گذشته تلاش زيادي براي به کارگيري کارشناسان علاقه مند و برنامه ريزي مناسب براي ورود جوانان به اين رشته شده است. بر اين اساس چندين دوره کلاس مربيگري و داوري درجه سه برگزار کرديم و با حضور مدرس کنفدراسيون آسيا 30 نفر از مربيان منتخب کشور را تحت آموزش قرار داده و در ضمن اين برنامه ها را در بخش بانوان نيز ادامه داديم. تاکنون 120 مربي و داور در بخش مردان و 30 مربي و 20 داور در قسمت زنان تربيت کرده ايم. زماني که فدراسيون تاسيس شد تنها 40 ورزشکار داشتيم ولي در حال حاضر 1800 ورزشکار سازمان يافته داريم، ضمن آنکه نسبت به راه اندازي پنج پايگاه اقدام کرده ايم.»
در آخر مي توان گفت ورزشکاران اين رشته را کساني تشکيل مي دهند که داراي استقامت عمومي باشند يا به رشته هاي شنا، دوچرخه سواري يا دوي صحرانوردي مي پردازند. يک نکته جالب اما واقعي؛ بهترين رکورد در مسابقات در بخش زنان تا به امروز کمي کمتر از 9 ساعت و در بخش مردان کمي بيشتر از هشت ساعت بوده است، تصورش هم عضلات را خسته مي کند.
