سرمايهسوز فوتبال ما
هرچه فوتبال ما به جلو ميرود، آمار درصدي آسيبديدگي رباط صليبي زانو در فوتباليستهاي ما بيشتر ميشود. هرچند گاه كه به مطب چند جراح ارتوپد زبده كشور مراجعه ميكنيم، فوتباليستهايي را ميبينيم كه منتظر زمان عمل جراحي از ناحيه ACL هستند.
به نوشته جام جم، به راستي مكانيزم اين آسيب ورزشي چيست و چرا تعداد قابل توجهي از سرمايههاي فوتبال ما پس از عمل جراحي از اين ناحيه، ديگر نميتوانند به فرم و اوج آمادگي فني يا بدني گذشته خود برسند؟ از جمله دلايل اصلي بيش از درصد استاندارد موجود اين صدمهديدگي در فوتبال ما ميتوان به طور عمده علل زير را نام برد:
1- نبود زمان لازم براي فصل آمادگي تيمهاي فوتبال
2- طولاني مدت بودن فصل انتقال از ليگ قبل به ليگ جديد
3- نبود تفكر رفتار حرفهاي بازيكن در فصل استراحت
(بازيكنان ما به جاي انجام تمرينات ساختاري در زمان مذكور به طور منظم و علمي تمرين انفرادي انجام نميدهند)
4- كمبود بدنسازان حرفهاي در فوتبال ما كه در شيوههاي تمرينات بدنسازي با تيمهاي مطرح اروپا در ارتباط نيستند.
5- نامنظم بودن مسابقات ليگ كه آمادگي بدني بازيكنان را از مدار و روند طبيعي خارج ميكند.
6- زمينهاي نامناسب تمريني و مسابقات.
7- نبود ساختارسازي عضلاني و مفاصل در دوران نوجواني و جواني.
8- برخي رفتارهاي غيرحرفهاي بازيكنان.
(بازيكنان بايد يكدهم مبلغ قراردادشان را هزينه سلامت جسماني و ريكاوري تمرينات پرفشار كنند كه در اين خصوص كوتاهي ميشود)
9- ناسازگاري آمادگي بدني بازيكنان براي مسابقات متعدد در طول سال.
10- ناهماهنگي شيوههاي تمريني بين سرمربي و مربي بدنساز.
(برخي تمرينات تخصصي توپي با تمرينات بدني در يك جلسه تمرين باهم سازگار نيستند)
11- شرايط زندگي خصوصي و استراحت بيرون از زمين فوتبال.
12- آسيبهاي ذاتي فوتبال.
با وجود دلايل ديگر، اين سوال مطرح ميشود كه چرا بازيكنان ما پس از عمل جراحي نزديك به يك فصل يا حتي بعضي بازيكنان براي هميشه، ديگر قادر به بازگشت به حالت آمادگي قبل از آسيب نيستند؟
در پاسخ به اين پرسش، دلايل ذيل مطرح ميشوند:
الف: ساختارسازي و آمادهسازي در دوره نوجواني و جواني كه تركيب و اسكلت آينده آمادگي سطح بالاي بازيكنان فوتبال در سطوح استاندارد حرفهاي را تشكيل ميدهد، نقش مهمي دارد. در تيمهاي ردههاي سني باشگاهها و ملي ما، از متخصصان بدنسازي دوران رشد و بلوغ به طور كمرنگي استفاده ميشود. در نتيجه بازيكن پس از رده سني اميد كه بزرگسال محسوب شده ناگهان وارد ليگ حرفهاي ميشود و از تجربه مهارتي حركتي كمتري برخوردار است. مثل اين كه يك شاگرد راهنمايي به دانشگاه وارد شود! اين سطح اختلاف بدني، پيشزمينه شروع چنين آسيبي است.
ب: ما از نظر سختافزاري (دستگاههاي پيشرفته آمادهسازي و توانبخشي حرفهاي) دچار مشكل هستيم و از نظر نرمافزاري و نيروي انساني متخصص پزشكي ورزشي از شرايط و ارتباطات مدرن فوتبال اروپا عقبيم.
پ: با توجه به اين كه جراحان خيلي خوبي داريم كه اين 50درصد قضيه است در 50 درصد ديگر كه فرآيند و پروسه بازتواني و آمادگي بدني است، در سيستم توانبخشي همهجانبه و بدنسازان حرفهاي در كار با اين نوع بازيكنان كمي از فناوري روز دور هستيم.
ت: پروتكل شرايط مسابقه بازيكنان كهACL جراحي كردهاند در اروپا 5 ماه ولي در ايران اين بازگشت به 10 ماه هم ميرسد. (البته بازگشت بازيكن با تكنيك جراحي رباط مرده كمتر از اين زمان است)
ث: در پايان مرحله بهبود پس از عمل جراحي، بدن فوتباليستها اصطلاحا كند و سنگين ميشود و اگر بدنسازان نتوانند در اين زمان بدن را بسرعت به آمادگي شرايط تستهاي فاكتورهاي جسماني شرايط بازي برسانند، روند آمادگي در اوج، امكان بازگشت ضعيفي دارد. (بالاخص اگر بازيكنان بيش از 29سال داشته باشند.)
ج: از آنجا كه بازيكنان فوتبال تمايل دارند خيلي زود به سطح اوليه فوتبال برسند اين نگرش كار بازپروري را خيلي سخت ميكند. (با توجه به اين كه ترميم ليگامانها 3 برابر ديرتر از عضلات به طول ميانجامد.) اين عجله موجب تورم و التهاب مفصل زانو ميشود و پس از چند ماه و حتي سالها، احتمال ريسك آسيب مجدد را به وجود ميآورد.
چ: موضوع خيلي مهم اين كه بازيكن بايد از نظر رواني نيز خيلي قوي باشد و با اين پروتكل درماني كنار بيايد، بازيكناني كه پس از دوره بازپروري نتوانند با آرامش روحي اين دوره را پشت سر بگذارند و از نظر رواني به اعتماد به نفس قبل از اين دوره نرسند، اين سايه ترس و استرس هميشگي از آسيب مجدد، كيفيت فني فوتبال آنها را نيز تحتتاثير قرار ميدهد و از درگيري فيزيكي با بازيكنان حريف دوري ميكنند.
نظر به اين كه سالانه دهها بازيكن فوتبال در كشور ما دچار اين عارضه شدهاند و از آنجا كه اين جوانان سرمايههاي ملي ما هستند و در نهايت اين استعدادها و ستارههاي ورزشي از چرخه افتخار ملي و صنعت ورزش ما حذف ميشوند، اميدواريم در كشور ما نيز بزودي شاهد تاسيس كلينيكهاي حرفهاي و تخصصي مشابه در كشورهاي پيشرفته در سطح فوتبال باشيم.
