داستان ماهيگيراني که دزد دريايي شدند + تصاوير دستگيري آنان

سرويس بين‌الملل «تابناک» ـ دزدان دريايي سومالي را كه به تازگي به پديده‌اي مهم تبديل شده‌اند، نمي‌توان تنها راهزناني بخت برگشته دانست، بلكه آنها گروه‌هاي بسيار باهوشند که در بي‌قانون‌ترين گوشه زمين، از غفلت جامعه جهاني نهايت بهره را برده‌اند.

مجله «تايم» در گزارشي به بررسي پديده دزدان دريايي پرداخته و مي‌نويسد: از سال 1991 كه آخرين دولت رسمي سومالي در جريان جنگي داخلي سقوط كرد، 3330 كيلومتر خطوط ساحلي اين كشور كه طولاني‌ترين ساحل يك كشور در قاره آفريقا است مورد غارت كشتي‌هاي خارجي قرار گرفت.

 

گزارش سال 2006 سازمان ملل متحد اعلام مي‌كند كه در نبود گارد ساحلي اين كشور آب‌هاي سومالي به آبهاي آزاد و بين‌المللي براي همه تبديل شده است و كشتي‌هاي ماهيگيري از سرتاسر جهان هم به صورت غيرقانوني به يغماي منابع سومالي پرداخته و ماهيگيران بدون امكانات اين منطقه را دست خالي مي‌گذاشتند.  

بر پايه گزارش ديگري از سازمان ملل متحد، هر ساله منابع غذايي دريايي به ارزش سیصد ميليون دلار از آب‌هاي ساحلي سومالي دزديده مي‌شود. گوستاوو كارواليو از محققان سازمان «شاهد جهاني» در لندن مي‌گويد: «به هر صورتي كه نگاه كنيم، اين ميزان بسيار عظيم و قابل توجه است.»

به اين ترتيب، سوماليايي‌هاي فقير كه در كنار دريا زندگي مي‌كردند، طي چند سال مجبور به دفاع از ذخاير ماهيگيري خود در نزديكي بنادري مانند ايل، كيسمايو و حراردهر شدند. ماهيگيران سوماليايي كه درآمد آنها در همان زمان هم كم بود، قايق‌هاي پيشرفته و تكنولوژي رقباي ديگر خود را نداشتند و معمولا از اينكه مورد شليك توپ‌هاي آبي و سلاح‌هاي گرم ماهيگيران خارجي قرار مي‌گرفتند، شكايت داشتند.

 

«پتر لر» از محققان مطالعات تروريسم در دانشگاه «سنت اندروز» اسكاتلند مي‌گويد: نخستين گروه‌هاي دزدان دريايي در دهه نود براي حفاظت از خود در برابر مهاجمان خارجي ايجاد شدند و نامهاي كنوني اين گروه‌ها مانند «گارد ساحلي ملي داوطلب» و يا «درياداران سومالي» رگه‌هايي از انگيزه‌هاي اوليه اين گروه‌هاست.

تحقيقات سال 2004 مجله علوم نشان داد كه ميزان كنوني ماهيگيري تجاري در صورت تداوم تا سال 2050 باعث خالي شدن ذخاير اقيانوس‌هاي جهان مي‌شود. هنوز هم آبهاي سومالي منطقه‌اي بارور براي ماهي‌هاي تون، ساردين و اسقومري و ساير غذاهاي دريايي مانند خرچنگ و كوسه است. در ديگر نقاط اقيانوس هند مانند خليج فارس ماهيگيران براي به دست آوردن اين نوع ماهي‌هايي كه در شاخ آفريقا به وفور يافت مي‌شوند، مجبور به استفاده از ديناميت هستند.

سازمان ملل بر این باور است كه غارتگران دريايي حتي از كشورهاي دور مانند كره جنوبي، ژاپن و اسپانيا معمولا به طور غيرقانون و بدون مجوز به فعاليت در سواحل سومالي مي‌پردازند كه در خوش‌بينانه‌ترين حالت، اين كار از حدود دو دهه پيش آغاز شده است. اين كشتي‌ها معمولا پرچم كشورهايي كه در دريا چهره مقبولتري دارند مانند بلايز يا بحرين را بالا مي‌برند كه به آنها در فرار از قوانين بين‌المللي و همچنين بازرسي‌هاي كشور خودشان كمك مي‌كند. در نخستين روزهاي آغاز دزدي دريايي، آنهايي كه كشتي‌هاي مهاجم بدون مجوز را مي‌گرفتند، مي‌توانستند در انتظار يك رشوه راحت و قابل پرداخت باشند، چرا كه مالكان و شركت‌هاي حامي اين كشتي‌ها نمي‌خواستند توجه مقام‌ها را به نقض قوانين دريانوردي بين‌المللي توسط آنها جلب كنند. اين سهولت، باعث شد تا دزدان دريايي شبكه‌هاي خود را پيشرفته‌تر كرده، اشتهاي آنها نيز بيشتر شود.

كشتي‌هاي خارجي در كنار صيد غيرقانوني توسط ماهيگيران محلي، متهم به ريختن زباله‌هاي سمي و اتمي در آب‌هاي سومالي نيز مي‌شدند.

گزارش سال 2005 برنامه محيط زيست سازمان ملل متحد از وجود تشعشعات راديواكتيو اورانيوم و ساير عناصر خطرناكي در سواحل سومالي خبر مي‌دهند كه مي‌تواند منجر به ايجاد ناراحتي در سيستم تنفسي و بيماري‌هاي پوستي در دهكده‌هاي ساحلي سومالي شده است.

بر پايه گزارش‌ سازمان ملل، تخليه اين زباله‌ها براي يك شركت اروپايي در شاخ آفريقا هزينه‌اي برابر 50/2 دلار در هر تن را داراست كه اين هزينه در صورت نابودي و تخليه پاك آنها در اروپا برابر 250 دلار در هر تن است.

 

درحالي كه دولت سومالي به سختي مي‌تواند پس از حمله سال 2006 آمريكا به اتيوپي نقشي براي خود قائل شود، بايد گفت كه رديابي و مبارزه با اينگونه اقدامات براي دولت سومالي چيزي فراتر از غيرممكن است. ضمن اينكه بسياري از سوماليايي‌ها و كارشناسان خارجي معتقدند كه مقام‌هاي محلي در موگاديشو و بنادر اين كشور به راحتي به قبول رشوه از ماهيگيران خارجي و يا گروه‌هاي بزرگ دزدان دريايي مي‌پردازند. بررسي‌هاي سازمان ملل در سال‌هاي 2005 و 2006 منجر به پيشنهاد تحريم ماهيگيري از آب‌هاي سومالي شد اما پيشنهاد آنها توسط شوراي امنيت رد شد.

در همين دوران، دزدي دريايي در سومالي با گسترش روزافزون به تنها صنعت پررونق اين كشور تبديل شد. كارشناسان مي‌گويند بيشتر دزدان دريايي ماهيگيران سابق نيستند، بلكه مردم فقيري هستند كه به دنبال آينده‌اي بهتر مي‌گردند. آنها هم‌اکنون هم هجده كشتي باري و حدود سیصد ملوان را گروگان دارند كه نشان دهنده عمليات پيچيده آنهاست.