نمایندگان در مجلس راحت تر از حوزه انتخابیه هستند

چندی پیش تابناک در خبری به برخی از روزهای تعطیلی نمایندگان و همچنین تعداد روزهایی که نمایندگان در مجلس حضور دارند اشاره کرده بود که تاکنون واکنشهای مختلفی برای ان خبر از سوی نمایندگان و اعضای هیات رئیسه ابراز شده است و یک بار نیز جوابیه ای از سوی روابط عمومی مجلس منتشر شد، اکنون محمد حسین فرهنگی توضیحات جدیدی را در این باره نوشته است که تابناک آن را منتشر می کند.

  در روزهای اخیر مطالبي درباره روزهای فعالیت و تعطیلات مجلس تحت عنوان "نمایندگان در سال 92 فقط 78 روز کار کرده اند؟" در آن سایت درج شده و برخلاف رویه آن سایت محترم درخصوص مباحث علمي، تحلیلی و كارشناسي، محتوايي غیرواقعي و تخریبی دارد.

در اين مطلب تلاش شده است چهره‌اي از مجلس طراحي شده و به افكار عمومي ارائه شود كه حاكي از القاء تمایل مجلس به تعطيلات گسترده و در خوش بينانه‌ترين حالت، عدم احساس مسؤولیت قوه مقننه مي‌باشد و تعطيلات ادعايي به صورت پررنگ‌ تبيین شده‌است.

با آن که روابط عمومی مجلس ضمن پاسخ اطلاعات دقیقی منعکس ساخته است، با اغتنام فرصت مواردی را يادآور مي‌شوم :

1- اين ايام برابر قانون آئين نامه داخلي مجلس بوده و در مجلس نهم در آن تغييري داده نشده است. بنابر اين موضوع جديد و نوظهوري نيست و مجالس گذشته (مانند مجلس هشتم، هفتم و ششم) نيز بر آن منوال عمل مي‌كرده‌اند. از جمله در يكي از سالهاي دوره ششم، در فصل تابستان مجلس در دو مقطع سه‌هفته‌اي جلسه نداشته است.

2- همانگونه كه در متن مذكور نيز آمده است، بخش اصلي اين ايام، ايام مختص به حوزه انتخابيه است. كساني كه از برنامه‌هاي نمايندگان مجلس مطلعند مي‌دانند كه اوقات حضور در حوزه‌هاي انتخابيه از متراكم ترين ايام كاري نمايندگان مجلس است كه بطور جدي در ارتباط با مراجعات، بازديدها، شنيدن اشكالات تقنيني و اجرايي دستگاههاي مختلف اجرايي و در جريان قرار گرفتن مسائل منطقه خود و موضوعات ملي مرتبط با ساير مناطق (مسائل ملي) و حضور در جلسات مختلف اعم از ديدار مردمي، جلسات كارشناسي و انواع ارتباطات دوسويه نمايندگان مردم است و بدون اين ارتباط، ذهن و فكر نماينده مجلس از واقعيات مختلف موجود جامعه فاصله مي‌گيرد و بطور طبيعي در تصميم‌گيري‌هاي مراحل مختلف فرايند خط مشي گذاري تأثير مي‌گذارد.

همچنین در جمعبندی یادشده، حضور نمایندگان در کمیسیونها، کمیته ها، شوراها، مجامع مختلف، کارگروهها و سرکشیها و بازدیدها مورد غفلت قرار گرفته است که زمان معتنابهی را به خود اختصاص می دهد.

3- در كشور ما براي كساني كه در فعاليتهاي آموزشي، علمي و پژوهشي درگيرند، ترتيبات گسترده‌تري براي فراغت از برنامه رسمي پيش‌بيني مي‌شود. از سطح آموزش متوسطه آموزش و پرورش گرفته (كه تنها ساعاتي از هفته موظف به آموزشند و سه ماه تابستان را تعطيل اند) تا اعضاء هيأت علمي دانشگاهها (كه ساعات موظف آنها به تناسب سطح علمي شان محدودتر است و در تابستانها موظف به آموزش نيستند) و اين روال علل علمي دارد كه در جاي خود قابل بحث و بررسي است.

4- مراجعه به روال كاري پارلمانهاي كشورهاي مختلف، نشان مي‌دهد كه پارلمان جمهوري اسلامي ايران از پركارترين و فعالترين آنها است. گزارش مستندی که در اختیار است، مربوط به سال 2011-2010 است.

در برخي از آنها تعطيلات ارتباطي به حوزه انتخابيه ندارد. مانند پارلمان مالزي كه در سال 2010 ايام زير علاوه بر تعطيلات عمومي، مجموعآ 83 روز بطور رسمي تعطيل بوده است.

در مواردي نيز كه تعطيلات در كنار حضور در حوزه انتخابيه پيش‌بيني شده است، حوزه انتخابيه شان با آنچه كه در جمهوري اسلامي ايران وجود دارد متفاوت است. اكثر انتخابات‌هاي كشورهاي مختلف حزبي است و حضورشان در مناطق، عمدتاً براي شركت در جلسات و تفاهم‌هاي حزبي است، در حالي كه در كشور ما كه عملا انتخابات‌ها حزبي نيستند، نمايندگان با همه مردم و اقشار مختلف و سازمانها و دستگاههاي اجرايي منطقه خود در ارتباطند، بنابر اين بطور كامل درگير اين امور می باشند.

تعطيلي و كار برخي از مجالس پارلماني كشورهاي مختلف، به نقل از گزارش مرکز پژوهشهای اسلامی (مطالعه تطبيقي تعطيلات پارلماني برخي از كشورهاي جهان) به شماره مسلسل 11024 که در آن پارلمان 20 کشور مورد بررسی قرار گرفته است، به شرح زير می باشد:

مجلس نمایندگان کنگره آمریکا

برنامه کاری مجلس نمایندگان کنگره آمریکا در هر سال به‌وسیله رئیس مجلس نمایندگان و رئیس حزب اکثریت مجلس تعیین می‌شود که این برنامه البته قابل تغییر است.

    برای نمونه،  بجز تعطیلات عمومی، تعطیلات مجلس نمایندگان کنگره آمریکا برای سال 2010 به‌شرح زیر بوده است:

    1. 15 تا 21 فوریه (6 روز)،     2. 29 مارس تا 11 آوریل (تعطیلات بهاری) (14 روز)،     3. 31 می‌ تا 6 ژوئن (7 روز)، 5 جولای تا 11 جولای (6 روز)،     5. 9 آگوست تا 12 سپتامبر (تعطیلات تابستانی) (22 روز).

آلمان

رئیس این مجلس موظف است پس از مشورت با رهبران حزبی تقویم کاری پارلمان برای سال آینده را تهیه و برای تصویب به مجلس تقدیم کند. در ضمن مطابق ماده (24) همین آیین‌نامه مجلس در روزهای شنبه و یکشنبه نمی‌تواند جلسه داشته باشد.

مطابق بند «1» ماده (20) آیین‌نامه داخلی مجلس فدرال آلمان  تاریخ و برنامه کاری این مجلس باید به وسیله هیئت‌رئیسه  متشکل از رئیس، نواب رئیس و 23 نفر از نمایندگان تعیین شود مگر اینکه مجلس بندستاگ خود در این زمینه قبلاً تصمیمی اتخاذ کرده باشد یا رئیس مجلس در چارچوب اختیاراتش مطابق پاراگراف اول از ماده (21) آیین‌نامه داخلی این مجلس در این موارد تصمیم‌گیری کرده باشد.

    درحال حاضر با توجه به تقویم رسمی مجلس فدرال آلمان، کل ماه آگوست یعنی 31 روز به‌عنوان تعطیلات تابستانی  مقرر شده است.  

با توجه به اینکه در اسناد بررسی شده درباره تعطیلات پارلمانی اطلاعاتی به دست نیامد می‌توان گفت بنابر تقویم کاری مجلس نمایندگان استرالیا مجموع روزهایی که در یک سال پارلمانی بدون احتساب ایام تعطیلات عمومی جلسه ندارد 195 روز است.

هندوستان

پارلمان هندوستان طی سه نشست یا اجلاس سالیانه برگزار می‌شود که عبارتند از:
    الف) نشست اول برای بررسی بودجه سالیانه از 1 فوریه (12 بهمن) تا 7 می‌ (17 اردیبهشت)،     ب) نشست دوم از 15 ژوئیه (24 تیرماه) تا 15 سپتامبر (24 شهریورماه)،     ج) نشست سوم از 5 نوامبر (14 آبان‌ماه) تا 22 دسامبر (اول دی‌ماه)،     بجز ایام ذکر شده در بالا، نمایندگان در تعطیلات به‌سر می‌برند.

ژاپن

قانون اساسی ژاپن ابراز داشته که نشست مجالس ژاپن یک بار در سال صورت می‌گیرد و کابینه محق است تا نشست‌های فوق‌العاده و یا ویژه را نیز در صورت صلاحدید اعلام کند. براساس قوانین جاری نشست عادی مجالس ژاپن در ماه ژانویه هر سال آغاز و حداقل به مدت 150 روز کاری استمرار می‌یابد. در صورت لزوم کابینه می‌تواند تمدید نشست را تقاضا نماید.
در موارد خاص ازجمله پس از برگزاری انتخابات عمومی مجالس یک نشست ویژه یک تا چند روزه جهت رسمیت دادن به مجالس جدید برگزار می‌شود تا در جریان آن ترتیبات تشریفاتی مورد نظر اعمال گردند.

5- بسياري از نمايندگان مجلس در ايامي كه تعطيلات تابستاني نامگذاري شده است، در حوزه‌هاي انتخابيه خود درگير ارتباطات مختلفي هستند كه توضيح داده شد. برخی از نمایندگان اعلام می کنند در زمان حضورشان در مجلس بسیار راحت تر از مدت حضور در حوزه انتخابیه هستند، که اگر به درستی بررسی شود از آسیبهای قوه مقننه است

6- ترويج اين مبنا كه بايد تعداد جلسات قانونگذاري بيشتر باشد، مخالفان جدي دارد. پختگي و كامل بودن قوانين در كنار نظارت عالي بر امور مختلف جاري كشور، منوط به محدود بودن جلسات قانونگذاري است. توليد و تكثر قوانين شرايطي را بوجود مي‌آورد كه در فراز ديگري قانون زادايي ضرورت پيدا مي‌كند. در هر حال بحثی کارشناسی است و بررسی آن در این مجال مناسبت ندارد.