ارائه چهارچوب مفهومی جدید برای کارآفرینی در همایش دانشگاه تهران

‌اینکه کارآفرینی جدای اقتصاد تلقی می‌شود، نقطه ضعفی است که کمتر به آن پرداخته شده و می‌شود، زیرا تکیه کار‌شناسان به الگوهایی از پیش تعریف شده است که اگر نیک به آن‌ها بنگریم، در درونشان تعارضاتی آشکار به چشم می‌خورد.

به گزارش «تابناک»، دکتر محسن رضایی، دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام در دومین روز از دومین کنفرانس بین‌المللی کارآفرینی، با تأکید بر بهبود محیط کسب و کار در دانشگاه تهران حضور یافت و در سخنانی، ضمن نقد الگوهای مطرح در این باره، الگویی جدید و فراگیر معرفی نمود که به باور ‌وی، به‌کار‌گیری آن می‌تواند کارگشا باشد.

در این همایش که کارآفرینان نام‌آشنا و مطرح جهانی بودند، رضایی مقاله‌ای با نام «فرآیند اقتصادی و کارآفرینی» عرضه کرد که در آن با‌ اشاره به مطالعاتی که در این زمینه شده است، به نبود الگوی مفهومی فراگیر و مورد پذیرش بیشتر صاحب‌نظران این حوزه پرداخت و در ادامه مدلی برای برون‌رفت از آن معرفی کرد.

حجت‌الله هاشم بیگی، دستیار علمی دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام، با اعلام این خبر گفت: دکتر رضایی در آغاز، دو تعبیر موجود در زمینه کارآفرینی، تعبیر «شومپیتری» و تعبیر «کرزنر» را بررسی کردند که در اولی بر ایده، نوآوری و خلاقیت فرد کارآفرین تأکید است و در دومی بر فرآیند و فرصت‌های بازار تمرکز می‌شود و همچنین به نقش کارآفرین در استقرار تعادل اشاره دارد.

وی افزود: به باور دکتر رضایی، اوج تضاد را می‌توان در کلام کرزنر دید‌؛ آنجا‌ که وی می‌گوید، کارآفرینی شومپیتری اساسا دگرگون کننده و بر هم زننده تعادل است؛ یعنی موقعیت تعادلی مستقر شده را بر هم می‌زند، در حالی که کارآفرینی من [کرزنر]، پاسخگوی استعداد و زمینه‌ای است که از آن طریق، شرایط عدم تعادلی به صورت نظام‌مند، جای خود را بازار رقابت تعادلی می‌دهد که این دو دیدگاه بعضا در تضاد با هم‌اند.

این استاد دانشگاه در ادامه با اشاره به تأکید دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام به تلاش برای تعریف چهارچوب مفهومی جدید‌ برای کارآفرینی‌ گفت: به باور آقای رضایی، آنچه ‌در حکم ارزش ایجاد شده در فعالیت‌های کار‌آفرینانه مطرح می‌شود، ناشی از منافع متقابل انسان‌هاست و‌‌ همان چیزی است که کرزنر و شومپیتر در گرداب تمرکز یک‌بعدی و یکجانبه‌گرایی مورد غفلت قرار داده‌اند؛ حال آنکه امکان درستی هر دو باور در وضعیت خاصی ممکن است، ولی در ‌‌نهایت الگویی فراگیر و ترکیبی که در تمامی موارد و نه صرفا در مواقع خاص، ‌‌راهنمای پژوهشگران قرار می‌گیرد، هیچ یک از آن دو الگو نیست.

هاشم بیگی افزود: دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام در نتیجه‌گیری مقاله خود، بار دیگر با تأکید بر اینکه الگوی کارآفرینی شومپیتری، تنها به یک بعد فرایند اقتصادی یعنی «تولید» توجه نموده و از طرف دیگر، کارآفرینی کرزنری تنها به بعد «بازار» توجه داشته است، فرایند فرصت و کسانی که به فرصت‌ها توجه دارند و از آن‌ها بهره‌برداری می‌کنند را عاجز در توضیح کامل کارآفرینی دانست و پیرو آن، به کارآفرینی عمومی‌تری اشاره کرد که هر دو مقوله را در بر می‌گیرد.

وی ادامه داد: به عقیده دکتر رضایی، کارآفرینی شامل هر نوع تغییر در فرایند اقتصادی به نحوی که ارزش‌های جدیدی ‌برای واحدهای اقتصادی به وجود آورد یا اقتصاد را از یک وضعیت تعادلی به وضعیت تعادلی دیگری منتقل کرده و در این انتقال ارزش‌های جدیدی را به وجود آورده و آن را بین کارآفرینان و مشریان توزیع می‌کند؛ بنابراین، مازاد رفاه اجتماعی، محصول کارآفرینی است و نمی‌تواند از اقتصاد جدا شود.

دستیار علمی دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام افزود: بر پایه این باور، اگر کارآفرینی را یک علم بین‌رشته‌ای بدانیم، درخواهیم یافت که رابطه محکمی با علم اقتصاد دارد و دکتر رضایی بر این اساس در این مقاله تلاش کرد تا مبنای کارآفرینی را به علم اقتصاد برگرداند و پیرو آن پیشنهاد کرد که نظریه اقتصادی توجه بیشتری به کارآفرینی داشته باشد؛ بنابراین، صاحب‌نظران و محققان باید توجه بیشتری به این مسأله داشته باشند و سیاست‌گذاری‌های اقتصادی هم شامل کارآفرینی ‌و هم شامل کسب و کار شود.

گفتنی است، دومین کنفرانس بین‌المللی کارآفرینی، با تأکید بر بهبود محیط کسب و کار، دیروز و امروز، سوم و چهارم اسفندماه ۹۲ در دانشکده کارآفرینی دانشگاه تهران برگزار شد و بسیاری از صاحب‌نظران کارآفرینی جهان در آن حضور داشته و به بحث و تبادل نظر پرداختند.