جزئیات بررسی لایحه بودجه در مجلس شورای اسلامی

امسال هفدهم آذر ماه، لایحه بودجه سنواتی کل کشور، تنها با یک روز دیرکرد ‌از سوی رئیس‌جمهور به مجلس شورای اسلامی تقدیم شد‌ و هیأت‌ها و کمیسیون‌های مربوطه، کار بررسی لایحه بودجه را در دستور کار خود قرار دادند و در شانزدهم دی ماه اعضای کمیسیون تلفیق لایحه بودجه سال ۱۳۹۳ کل کشور در جلسه این کمیسیون کلیات این لایحه را با ۳۹ رأی موافق، ۵ رأی مخالف و یک رأی ممتنع از مجموع ۴۵ رأی گرفته شده‌‌ به تصویب رساندند.

پس از بررسی‌ها‌ در کمیسیون تلفیق، این کمیسیون امروز به کار خود پایان داد و قرار است لایحه ‌فردا به صحن علنی مجلس برود‌ تا ‌نمایندگان درباره کلیات و جزئیات بودجه، بحث و تبادل‌نظر کنند.

اما روال بررسی لایحه بودجه در صحن علنی مجلس با سایر لوایح قدری متفاوت است، چرا که نخست باید کلیات لایحه در مجلس به تصویب نمایندگان برسد و پس از تصویب کلیات لایحه نمایندگان وارد جزئیات بودجه شوند.

در نشست علنی فردا، نخست سخنگوی کمیسیون تلفیق، گزارشی از عملکرد کمیسیون در زمان بررسی لایحه بودجه ارائه خواهد داد و نحوه بررسی لایحه را به آگاهی نمایندگان می‌رساند. پس از سخنان سخنگو، نمایندگان مخالف و موافق در‌باره لایحه سخنرانی خواهند کرد و پس از آن نیز نماینده دولت بیست دقیقه از لایحه دفاع می‌کند و در پایان، سخنگوی کمیسیون صحبت می‌کند. مجموع زمان ‌سخنگوی کمیسیون سی دقیقه خواهد بود.

شمار نمایندگان مخالف ‌و موافق به تساوی ده نفر است. نخست‌ مخالفان صحبت را آغاز می‌کنند و پس از آن موافقان حق دفاع از لایحه را دارند. نمایندگان مخالف و موافق به نوبت باید‌ سخنرانی کنند و پس از هر مخالف یک موافق باید پشت تریبون حاضر شود.

زمان هر نماینده موافق و مخالف برای هر نماینده ده دقیقه است که توسط هیأت‌رئیسه مجلس محاسبه می‌شود‌ و نمایندگان حق دارند، وقت خود را به نماینده دیگری بدهند و یا با فرد دیگری تقسیم کنند، همچنین برای سخنرانی نمایندگان موافق و مخالف نمایندگان فرصت دارند بین ساعت ۷ تا ۸ صبح با مراجعه به هیأت‌رئیسه مجلس ‌‌نام‌نویسی کنند. اگر شمار نمایندگان بیش از تعداد قانونی باشد،‌هیأت‌رئیسه بین نمایندگان ‌‌نام‌نویسی کننده قرعه‌کشی خواهد کرد.

البته باید گفت، در صورتی که نماینده مخالف نباشد، نماینده موافق نیز حق صحبت ‌‌نخواهد داشت.

پس از پایان سخنرانی نمایندگان و همچنین نماینده دولت، در مورد کلیات لایحه بودجه رأی‌گیری خواهد شد، و در صورتی که لایحه موفق شود از مجلس رأی موافق بگیرد نمایندگان وارد جزئیات خواند شد ولی اگر لایحه بودجه در مجلس رأی نیاورد، لایحه بودجه به کمیسیون تلفیق بازگردانده می‌شود و کمیسیون مربوطه باید تا ۷۲ ساعت ایرادات لایحه را رفع کرده و بودجه را به صحن علنی برساند.

اما پس از تصویب کلیات و در جریان رسیدگی به جزئیات لایحه، نخست بندهای مربوط به درآمد‌ بودجه و پس از آن بندهای هزینه‌ای و در ‌‌نهایت ماده‌های مربوطه مورد بررسی نمایندگان قرار می‌گیرد، در این مرحله نیز همچون مرحله قبلی نمایندگان موافق و مخالف با قرار گرفتن در پشت تریبون مجلس ‌اظهار نظر خواهند کرد.

‌گفتنی است، بنا بر اظهارات هیأت‌رئیسه، مجلس شورای اسلامی در سه شیفت به بررسی لایحه بودجه در صحن علنی خواهند پرداخت و مجلس به غیر از روزهای جمعه و پنجشنبه بعدازظهر تعطیل نخواهد شد.