ژنو 3؛ اتفاقی تاثیرگذار

مذاکرات ژنو در شرایطی با توافق جمهوری اسلامی و 1+5 تمام شد که در 10 سال گذشته، پرونده هسته‌ای ایران به یکی از سوال‌های بی‌پاسخ جامعه جهانی تبدیل شده و ذهن نظام بین‌الملل را به خود مشغول کرده بود. اما حمایتی که مقام معظم‌رهبری از مذاکره کنندگان ایرانی داشت و درایتی که تیم هسته‌ای ایران از خود به نمایش گذاشت، بالاخره تفاهم نامه‌ای که سال‌ها انتظارش کشیده می‌شد، حاصل شد تا هم دنیا حق هسته‌ای ایران را به رسمیت بشناسد و هم جمهوری اسلامی از این پس با مشکل کمتری دنبال کاهش محدودیت‌های خود باشد. واقعیت موجود این است که تحریم‌های اعمالی هزینه‌های زیادی را به ما وارد کرد و دقیقا به همین دلیل بود که مردم از انتشار خبر توافق هسته‌ای خوشحال و راضی هستند، چرا که با برداشته شدن موانع موجود، این امکان وجود دارد تا با استفاده بهینه از ذخایرمان، بتوانیم شرایط مطلوبی را به لحاظ اقتصادی تجربه کنیم.

البته باید این را در نظر بگیریم که توافق ژنو 3، توافقی شش ماهه است. پس بر ما واجب شده تا در این مدت مهم زمانی شرایطی را به وجود بیاوریم تا بلکه از این طریق بتوانیم توافق نهایی را، هم بر اساس منافع ملی و مصالح نظام به دست آوریم که این هدف با توجه به‌شناختی که از مجموعه دیپلماسی دولت یازدهم به وجود آمده، هدفی در دسترس است. برای رسیدن به این مهم، لازم است که با وجود اختلاف نظرات طبیعی، نگاهی واحد به مساله داشته باشیم و سعی کنیم به جای پرداختن به فضای چالشی در کنار هم شرایطی فراهم بیاوریم تا در مذاکراتی که قرار است تکلیف نهایی پرونده را مشخص کند «دست پر» دور میز مذاکره بنشینیم. البته این را هم باید در نظر داشت که نمی‌توانیم انتظار داشته باشیم همه مثل هم فکر کنند و مسایل را مورد ارزیابی قرار بدهند، پس اگر حتی انتقاداتی هم متوجه توافق مذکور شود، باید واکنش مناسبی به آن‌ها نشان داد. همچنین منتقدان هم باید بدانند که دست آورد به دست آمده، حاصل تلاش و اراده نظام جمهوری اسلامی است و به همین دلیل هیچ کس نمی‌تواند با تکیه بر نقدی که دارد، شخصیت‌های مسئول در پرونده هسته‌ای را تخریب کند.

مساله دیگر قابل ذکر، ادبیات متفاوت جان کری است که باعث شد در داخل تردیدهایی در خصوص مفاد توافقنامه به وجود آید، درباره این موضوع باید گفت که وزیر امور خارجه ایالات متحده لحن خاصی داشت چون مخاطبش اسراییل بود و به همین دلیل نباید اظهاراتی اینچنینی را جدی بگیریم.

چیزی که اهمیت دارد، این است که دنیا وقتی با منطق ایران مواجه شد، چاره‌ای جز این ندید که برابر مطالبات ما تسلیم شود و بعد از یک دهه جنجال و اختلاف، حقوق هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران را به رسمیت بشناسد. تاکید می‌شود ژنو 3 در شرایطی مطالبات ایران را جدی گرفت و 1+5 قرار را بر کاهش تحریم‌ها گذاشتند که در چند سال گذشته، هیچ توافقی در مذاکرات طرفین حاصل نمی‌شد و کار به جایی رسیده بود که مذاکرات هسته‌ای از نظر کار‌شناسان دنیا، به مساله‌ای پیچیده تبدیل شده بود که هیچ کس نمی‌توانست راه حلی برای آن پیدا کند. با این توضیح می‌توان اینطور گفت که قرار و مدارهای گذاشته شده در مذاکرات ژنو 3 اتفاقی مهم و تاثیرگذار است، هم برای جمهوری اسلامی و هم برای نظام بین‌الملل.