سكوت جهاني در مقابل عمليات تركيه در عمق خاك عراق

برخلاف برخي فضاسازي‌ها، تقريبا هيچ يك از قدرت‌هاي جهاني به عمليات ارتش تركيه كه تا قنديل در 150 كيلومتري جنوب امتداد يافت، واكنش منفي نشان نداد. اتحاديه اروپا به توصيه به اعتدال اكتفا كرد، روسيه و آمريكا نيز به تركيه پيام حمايت دادند و آلمان هم به يك اعلام نگراني اكتفا كرد.

به گزارش سرويس بين‌الملل «تابناك» به نقل از روزنامه «راديكال» تركيه، عمليات نظامي برون‌مرزي كه نيروهاي مسلح ترك (TSK) در شمال عراق انجام دادند، برخلاف آنچه كه برخي‌ها ادعا مي‌کردند، واكنش جهان را برنينگيخت. آمريكا حمايت لجستيك از اين عمليات را تكذيب نكرد و اعلام كرد: «به طور حتم خواستار ديدن عمليات‌هايي هستيم كه پايان كار «پ.ك.ك» را رقم خواهند زد».

اتحاديه اروپا به «اعتدال» فراخواند و آلمان نيز به ابراز نگراني از اين پيشامد‌ها اكتفا كرد. روسيه پيام حمايت از مبارزات تركيه با ترور را داد. كشورهاي خاورميانه نيز هيچ چيزي نگفتند.

حكومت پس از كسب اجازه عمليات نظامي برون‌مرزي از مجلس ملي بزرگ تركيه، اقدامات ديپلماتيک گسترده‌اي را آغاز كرده بود. «رجب طيب اردوغان»، نخست‌وزير تركيه، در 5 نوامبر به آمريكا رفته و با «جورج دبليو بوش»، رئيس‌جمهور آمريكا ملاقات كرده بود، سپس به برخي ديگر از كشورهاي اتحاديه اروپا رفته و با شرح قاطعيت تركيه در مبارزه با ترور، حمايت آنان را خواسته بود.

«علي باباجان»، وزير امور خارجه تركيه نيز در همان دوره به كشورهاي خاورميانه سفر كرده بود. سكوتي كه پس از عمليات نظامي بر افكار عمومي بين‌الملل‌ حاكم شد، منجر به اين تحليل‌ها شد كه تلاش‌هاي ديپلماتيك حكومت نتيجه داد.

اروپا كه پيشتر مخالفت خود را با عمليات اعلام كرده بود، تنها به اعتدال دعوت كرد و گفت مراقب غيرنظاميان باشيد.

پايتخت‌هاي كشورهاي عضو اتحاديه اروپا و به ويژه پايتخت پرتغال ـ كه رئيس دوره‌اي اتحاديه اروپاست ـ در ابراز واكنش به عمليات مذكور به جاي استفاده از كلمات ديپلماتيك سنگين از قبيل «محكوم كردن» و «اعتراض»،‌ از كلماتي مانند احترام (RESPECT) نگراني (CONCERN) اعتدال (RESTRAINT) و اجتناب (REFRIN) استفاده كردند.

پرتغال در اظهارات خود، آنكارا را به اعتدال توصيه کرد. در بيانيه دولت پرتغال گفته شد: «رياست اين کشور، مقامات ترک را به اعتدال، گذاشتن احترام به تماميت ارضي عراق و اجتناب از عمليات‌هاي نظامي كه به صلح منطقه‌اي و ثبات لطمه خواهند زد، دعوت مي‌كند.

مبحث اصلي جلسه ماهانه عادي سفراي كشورهاي اتحاديه اروپا در آنكارا، عمليات نيروهاي مسلح ترك در شمال عراق بود. اين سفيران از «آگمن باغيش»، معاون دبيركل حزب عدالت و توسعه (AKP) و مسئول سياست خارجي آن پرسيدند، آيا از عمليات مذكور نتيجه‌اي كسب شد يا خير؟ اين سفيران گفتند: «بزرگ‌ترين دغدغه ما اين است كه غيرنظاميان آسيب نبينند. معتقديم كه TSK در اين باره هوشيار و حساس است».

«كريستينا ناگي»، سخنگوي كميسيون اروپا نيز ديروز در اظهاراتي در خصوص اين عمليات گفت: «نياز تركيه به دفاع از شهروندان خود را مي‌فهميم» و افزود: به تشويق تركيه به حل مسئله با گفت‌وگو، ادامه خواهند داد.

آلمان: با نگراني دنبال مي‌كنيم
آلمان نيز به اين مطلب «عمليات تركيه در شمال عراق را با دقت و نگراني دنبال مي‌كنيم» بسنده كرد.

يك سخنگوي وزارت امورخارجه آلمان ديروز طي اظهاراتي در برلين پايتخت آلمان، گفت: «در حملاتي كه از خاك شمال عراق ترتيب داده شدند، تعداد زيادي از نظاميان ترك كشته شدند. ‌اميدواريم طرفين در تدابيري كه به كار مي‌بندند، سنجيده رفتار كنند».

دولت آمريكا نيز خبرهاي مربوط به اين‌كه عمليات TSK با حمايت لجستيك آمريكا انجام شده است را تكذيب نكرد. دولت آمريكا با بيان «غير‌نظاميان هدف‌گيري نشدند، TSK دشمن مشتركمان «پ.ك.ك» را هدفگيري كرد. همكاري ادامه خواهد داشت» موضع خود در خصوص عمليات TSK را نشان داد.

«چيس بيمر»، سخنگوي دايره اروپاي وزارت امورخارجه آمريكا، در گفت‌وگو با خبرگزاري آناتولي گفت: «اين تصميم خود تركيه است. به دفاع تركيه از خودش در برابر تروريسم احترام مي‌گذاريم و مي‌دانيم كه هدف عمليات ترك «پ.ك.ك» بوده و روستاها هدفگيري نشده‌اند».

بيمر ادعاهاي مربوط به تلفات جاني غيرنظاميان را تأييد نكرد و خاطر نشان نمود: همان طور كه رجب طيب اردوغان، نخست‌وزير تركيه و جورج بوش، رئيس‌جمهور آمريكا در 5 نوامبر در كاخ سفيد توافق كرده‌اند، به اصل تامين اطلاعات بيشتر براي تركيه پاي‌بند هستند.

كاندوليزا رايس، وزير امور خارجه آمريكا، ديروز در راه پاريس، به سؤالات پاسخ داد و گفت: «حقيقتاً نمي‌خواهم با استناد به خبرهاي مطبوعات اظهار نظر كنم».

«تام كيسي»، سخنگوي وزارت امورخارجه آمريكا نيز در پاسخ به اين سؤال كه آيا آمريكا از طريق ارائه اطلاعات و باز كردن حريم هوايي عراق در اين عمليات همكاري كرده است يا خير، ‌گفت: «مي‌توانيد اين را از نظاميان بپرسيد».

كيسي در ادامه گفت: «ما سه كشور تركيه، آمريكا و عراق، با يك دشمن مشترك روبه‌رو هستيم. «پ.ك.ك» يك سازمان تروريستي است و به طور حتم خواستار ديدن اقدامات و عمليات‌هايي هستيم كه پايان كار «پ.ك.ك» را رقم خواهند زد. علاوه بر اين، هنگام انجام عمليات بايد ترتيبي داد كه اين عمليات به شكلي مناسب انجام شود. اهدافي كه منهدم مي‌شوند، تنها متعلق به «پ.ك.ك» باشند و جلوي تلفات غيرنظامي گرفته شود. در ماه‌هاي اخير از سوي ارتش ترك برخي هجوم‌ها، تيراندازي‌ها و فعاليت‌هاي مشابه انجام شد. مهم وجود هماهنگي و ادامه مذاكرات بين طرفين ذيربط، يعني تركيه، عراق و آمريكاست. همان طور كه پيشتر نيز بيان كرده‌ايم، نمي‌خواهيم شاهد يك عمليات زميني بزرگ در داخل عراق باشيم».

«برايان ويتمن»، سخنگوي پنتاگون (وزارت دفاع آمريكا)، اين سؤال را كه آيا آمريكا پيش از عمليات اخير به تركيه در خصوص استفاده از حريم هوايي عراق پاسخ مثبت داده است، يا خير، بي‌پاسخ گذاشت. وي گفت: «آمريكا به حكومت تركيه با ارائه اطلاعاتي كه مي‌تواند به غلبه حكومت ترك بر جنبشي كه در آنجا (شمال عراق) فعال است كمك كند، كمك مي‌كند».

ويتمن با شنيدن صحبت‌هاي خبرنگاران كه گفتند، «پاسخ‌هايي كه مي‌دهيد حاكي از آن است كه پنتاگون اطلاعاتي ارائه كرده است كه با تكيه به آنها مي‌توان عمليات انجام داد»، گفت: «اين احتمالاً اشكالي ندارد».

«ماري اوكيب»، معاون سخنگوي سازمان ملل متحد اعلام كرد، «بان كي مون»، دبير كل اين سازمان، به دليل عمليات تركيه نگران است. اوكيب همچنين اظهار نمود: بان از بابت حملات تروريستي مداوم «پ.ك.ك» از خاك شمال عراق به تركيه نيز نگران است.

روسيه نيز بر خلاف گذشته، از اين عمليات انتقاد نكرد. «ولاديمر ايوانوفسكي»، سفير فدراسيون روسيه در پاسخ به سؤالات خبرنگاران درباره اين عمليات نظامي، گفت: «به نظر ما، ‌هر نوع تصميم سياسي بهتر و مناسب‌تر از هر نوع تصميم نظامي است. ما نيز به عنوان يك كشور مشكلات بسياري را از بابت ترور متحمل شديم، از مبارزاتي كه تركيه انجام مي دهد، حمايت مي‌كنيم.

اعتراض عراق
مجلس عراق اين عمليات را محكوم و «هوشيار زيباري»، وزير امور خارجه اين كشور، به تركيه اعتراض كرد.

زيباري گفت: «نگراني‌هاي تركيه در رابطه با موجوديت «پ.ك.ك» را مي‌فهميم اما اين عمليات منجر به تلفات جاني غيرنظاميان شد. اين قبيل عمليات‌ها بايد در چهارچوب همكاري و هماهنگي با حكومت عراق انجام شوند».

در هفته‌هاي گذشته نيز در بازارهاي بين‌المللي با اشاره به تجمع نظاميان TSK در مرز، از احتمال افزايش قيمت نفت ابراز نگراني شده بود. اما آن طور كه انتظار مي‌رفت نشد.

تحليلگران با اشاره به اين‌كه عمليات نظامي TSK به بحراني كه مانع حمل و نقل نفت عراق شود منجر نشده است، تأكيد كردند: اين موضوع مانع افزايش قيمت نفت شد.