حد و مرز مباحث در کمیسیون‌های مجلس چقدر است؟

مجلس شورای اسلامی شاید به دلیل جایگاهی که در قانون اساسی برای آن در نظر گرفته شده است، از بسیاری از مقامات کشوری و لشکری دعوت کند تا برای ارائه گزارش یا پاسخگویی به پرسش‌های نمایندگان به صحن علنی مجلس بیایند.

گاه‌ نیز ممکن است نمایندگان مجلس، متناسب با حساسیت موضوع مورد بحث، پیش از آن که شخص پاسخگو به صحن علنی برود، مسئولین را به کمیسیون‌های تخصصی گوناگون ببرند و پرسش‌های خود را در آنجا به مقامات ارائه دهند.

اما گاه رخدادهایی روی می‌دهد و شاید‌ مجلس شورای اسلامی تشخیص دهد، محتویات جلسه باید محرمانه باشد و برای این منظور تشکیل جلسات غیر علنی را می‌دهند و در این جلسات مسئولین یا خود نمایندگان در خصوص موضوعات محرمانه که انتشار آن‌ها ممکن است، باعث بروز برخی اختلالات و آسیب‌های روانی در سطح جامعه شود، از انتشار آن خودداری می‌کنند. همچنین جلسات کمیسیون‌های تخصص و برخی کمیته‌ها نیز شاید به دلایلی از سوی نمایندگان محرمانه تشخیص داده شود.


قوه مقننه به واسطه وظیفه قانون‌گذاری و نظارت و ‌تسهیل در تصمیم‌‌گیری‌ها‌، نیاز دارد که از اتفاقات مهمی که در دولت و قوه دیگر ‌جریان دارد، ‌کامل آگاه باشند؛ اما مشکل کار اینجاست که بیشتر محتویات نشست‌های غیر علنی و ‌محرمانه کمسیون‌های تخصصی مجلس شورای اسلامی، پس از جلسات توسط نمایندگان مجلس افشا می‌شود‌ و جالب است بدانید قانونی برای کنترل آن نیست و انجام این کار برای نمایندگان مجلس منع قانونی ندارد.

دکتر احمد‌رضا دستغیب ‌گفت: روشن است که موضوعات خاصی در برخی جلسات‌ بررسی شود؛ اما این که بازتاب این موضوعات بنا بر‌‌ چه ضوابطی است،‌ شفاف در آیین‌نامه نیامده است.

نائب رئیس کمیسیون آیین‌نامه گفت: این که شرح مذاکرات غیرعلنی و برخی مباحث کمیسیون به چه صورت‌ انتقال داده شود، جای بحث دارد؛ بنابراین،‌ بد نیست‌ این موضوع شفاف شود و اتفاقا یکی از مباحث ما نیز همین است که حد و مرز بحث مشخص باشد که آیا می‌شود مطالب نشست‌های غیرعلنی را رسانه‌ای کرد و آیا می‌شود ریز موضوعاتی که در کمیسیون‌ها بررسی می‌شود، منتقل شود؟

وی افزود:‌ گاه انتقال برخی اطلاعات باعث آشفتگی در بازار اقتصادی و فضای سیاسی شده و یا باعث ایجاد ناامنی و التهاب در حوزه اجتماعی و فرهنگی می‌شود. شاید نتوان به همه چیز نام محرمانه داد، ولی باید تدابیر لازم اندیشیده تا موضوعات به نحو شایسته‌ای مرتفع شود.


نماینده شیراز گفت: در جلسات نمایندگان مردم و کارگزاران حوزه دولت بر سر موضوعات گوناگونی، ‌بحث و بررسی ‌و در پایان، بهترین راهکار برای پیشبرد منافع مردم در نظر گرفته می‌شود. برخی موضوعات لزومی ندارد به حوزه عمومی کشانده شود و امنیت روانی جامعه را تحت تإثیر قرار دهد. آیین‌نامه باید ‌‌شفاف در این گونه مسائل مشخص باشد. اتفاقات اخیر فرصتی، فراهم آورد تا در مجلس شفاف‌سازی کنیم و مشخص شود مصادیق مربوطه ‌شفاف مشخص شود.

وی در توضیح این که آیا وقوع چنین موضوعاتی در شرایطی که نمایندگان خواستار شفاف‌سازی دولت هستند، موجب ‌بی‌اعتمادی میان دولت و مجلس شود، گفت: رهبر انقلاب فرمودند ‌ما به دیپلمات‌های خود اعتماد داریم و بدبینی متوجه غربی‌هاست. باید فهم و درک درستی از فرمایش‌های رهبری داشته باشیم. نوع نگاه ما به مذاکره‌کنندگان و نمایندگانمان باید همراه با خوش‌بینی باشد. در دید برخی‌، این نگاه برعکس شده و نسبت به نمایندگان خود بدبین و نسبت به برخی اطلاعات و اخبار غربی‌ها خوشبین و خوش‌باور هستند. این نقطه ضعف است و باید در این مورد تأمل کرد. فارغ از حاشیه‌های سیاسی، آنچه می‌تواند به نمایندگان و دلسوزان کمک کند، این است که منتقدان مباحث و دغدغه‌های خود را به مذاکره کنندگان منتقل کنند. نباید تنها به نقد پرداخته شود. انتقاد مشکل ندارد؛ اما باید همواره نقد سازنده ‌همراه با ارائه راهکار باشد تا مذاکره کنندگان بتوانند برای تحقق منافع جمهوری اسلامی، کارآمدترین اقدام را داشته باشند.
 
وی در پایان تأکید کرد: ایرادات و اشکالات باید متوجه بی‌منطقی‌های کشورهای مذاکره‌کننده و غربی‌ها باشد، چرا که در این مدت، ‌آن‌ها بوده‌اند که بدون پایه و اساس تحریم‌هایی را بر ما اعمال و در سال‌های گذشته در روند مذاکرات اختلال ایجاد کرده‌اند و تحت تأثیر لابی‌های صهیونیستی قرار گرفته‌اند و تلاش می‌کنند تا مباحث ‌فنی پیش نرود؛ بنابراین، باید نگاه متفاوتی به مذاکره‌کنندگان و نمایندگان جمهوری اسلامی داشته باشیم.