استانی شدن انتخابات مجلس در راستای تحقق نظام پارلمانی؟!

چند روزی است ‌در مجلس شورای اسلامی، زمزمه‌هایی برای استانی کردن انتخابات مجلس شورای اسلامی به گوش می‌رسد و به ظاهر‌ طراحان این طرح در فکر تغییر رویه برگزاری انتخابات مجلس شورای اسلامی ـ که یکی از بزرگ‌ترین انتخابات کشور به شمار می‌روند ـ هستند.

به گزارش «تابناک»، روال در انتخابات مجلس شورای اسلامی‌ ‌‌این است که هر شهر حوزه انتخابیه یک یا چند نماینده به شمار می‌رود‌ یا بالعکس. کاندیدا‌ها نیز پس از به دست آوردن اکثریت آرا، ‌‌نماینده آن حوزه شناخته می‌شوند و در کنار وظایف نظارتی و قانون‌گذاری در سیاست‌های کلان کشوری، عملاً پیگیر خواسته‌های منطقه‌ای نیز هستند.

اما در بحثی که نمایندگان موافق این طرح مطرح می‌کنند، نماینده از حالت منطقه‌ای خارج می‌شود و تنها در مسائل ملی ورود می‌کند. دلیل آن را نیز ‌تمرکز نداشتن نماینده در مسائل کلان مطرح کرده و می‌گویند، رسیدگی به مسائل جزئی منطقه و حوزه انتخابیه زمان زیادی‌ از این نماینده می‌گیرد.

محمد باقری بناب در این باره ‌می‌گوید: هنوز طرح مطرح نشده ‌و ما در پی جمع‌آوری امضا و توجیه نمایندگان برای انجام این کار هستیم. هم‌اکنون باید بسترسازی لازم از طریق مراجع ذی‌صلاح تأثیرگذار در این مسإله و رایزنی با آن‌ها پیگیری شود.

این نماینده افزود: استانی شدن انتخابات مجلس، مقدمه‌ای برای تحقق نظام پارلمانی مورد نظر مقام معظم رهبری است و با استانی شدن انتخابات مجلس شورای اسلامی همانند خبرگان رهبری، انتخابات ‌‌استانی می‌شود؛ برای نمونه، نمایندگان استان آذربایجان شرقی که در حال حاضر نوزده نفر هستند، از کل استان برگزیده ‌و دیگر از حالت شهرستانی و بخشی خارج می‌شود.

نماینده مردم بناب در خصوص لزوم اجرای این کار گفت: این کار به منظور کار‌آیی و کارآمدی قوه قانون‌گذاری است، زیرا افراد نخبه‌ای در مجلس هستند که ضمن تأثیرگذاری، فکر ملی و همت بلند، ‌جزئی‌نگر نیستند و لازم است کارهای خود را در مجلس به مطالعات اساسی در کشور معطوف کنند؛ هرچند اکنون نیز مجلس جایگاه ویژه‌ای دارد، ولی روند کلی آن، نمایندگان را به سمت جزئی‌نگری برده ‌و نمایندگان بیشتر وقت خود را در حوزه‌های انتخابیه صرف می‌کنند.

این نماینده با اشاره به وظیفه نظارتی نمایندگان گفت: اگر دستگاه‌های نظارتی و حاکمیتی به این مسأله جزئی‌نگر باشند، مجلس در هر دوره، از نظر کارآمدی نسبت به دوره گذشته ‌مشکل بیشتری خواهد داشت‌ و نمایندگان از مسائل کلان کشوری غافل می‌شوند که البته تبعات منفی جدی برای کشور به همراه دارد.

وی افزود: با توجه به این که بیشتر نمایندگان مجلس درگیر کارهای اجرایی شده‌اند، گاهی آن قدر در این‌‌ کار‌ها غرق می‌شوند که کارهای اجرایی را بر کار نظارتی ترجیح می‌دهند. امروز ما در مجلس ‌این معضل را داریم. گاهی دیده می‌شود که نمایندگان به دنبال پست‌های اجرایی مانند استانداری و فرمانداری هستند که به نظر من کار درستی نیست و این جمله امام را که فرمودند: «مجلس در رإس امور است» خدشه‌دار می‌کنند.

همچنین عضو کمیسیون اقتصادی مجلس ابراز امیدواری کرد، این طرح برای انتخابات دوره دهم مجلس آماده می‌شود.

وی می‌افزاید: با توجه به اینکه نزدیک دو سال تا انتخابات دوره بعد مجلس فرصت است، می‌توان این طرح را کار‌شناسی و عملیاتی کرد تا در انتخابات دوره دهم مجلس شاهد اجرای آن باشیم.

از سخنان این نماینده این‌گونه بر‌میآید که هنوز طرح ‌کامل بررسی نشده ‌و ایرادات بسیاری دارد. از جمله ایراداتی که می‌شود به این طرح گرفت، این ‌که در صورت استانی شدن انتخابات با این روش کاندیداهای شهرهای کوچک، شانس کمتری برای ورود به مجلس خواهند داشت.

شاخصه اصلی انتخاب شناخته شدن فرد است و طبیعتاً در شهرهای بزرگ‌تر و به ویژه مراکز استان، افراد شناخته‌تر بیشتری وجود دارند و با توجه به ‌جمعیت ساکن در شهرهای بزرگ، شانس کسانی که از شهرهای کوچک کاندیدا می‌شوند، کمتر می‌شود و بنابراین نمایندگان بیشتر از شهرهای بزرگ برگزیده خواهند شد.

از سوی دیگر، اگر این منتخبین به روال گذشته کار کنند، طبیعی است که شخص منتخب به منطقه محل سکونت خود اولویت بیشتری بدهد؛ بنابراین، گویا برای کارکرد فرا‌منطقه‌ای نمایندگی باید به فکر چاره دیگری بود و راهکارهای دیگر را امتحان کرد. شاید بد نباشد نمایندگان برای شروع، تعطیلات ماهانه خود را کم کنند یا دست‌کم ‌در هر دو ماه یک هفته به تعطیلات یا به عبارتی سرکشی به حوزه‌های انتخابیه بروند!

به هر حال، هم‌اکنون موضوعات مهم‌تر از این در کشور وجود دارد و نمایندگان به جای تمرکز بر این‌گونه موارد، بهتر است با دقت بالا‌تری پیگیر حقوق موکلان خود باشند.