۳۳ ساعت آخر مجلس چگونه گذشت؟

33 ساعت بحث و بررسی نمایندگان و وزرای پیشنهادی در ‌چهار روز، پانزده وزیر از مجلس رأی اعتماد گرفتند.

به گزارش «تابناک»، جلسات فشرده مجلس در بررسی صلاحیت وزرای پیشنهادی روحانی در حالی چهار روز ادامه پیدا کرد که پخش زنده و مستقیم آن از سیمای جمهوری اسلامی، روند این مذاکرات را از بهارستان به خانه‌های مردم برد و در مرعا و منظر تک تک آحاد جامعه قرار داد.

روند بررسی کلیت کابینه و خط مشی دولت از صبح روز دوشنبه (۲۱مرداد) با صحبت نزدیک یک ساعت و بیست دقیقه‌ای رئیس جمهوری که از ساعت ۸ صبح در خانه ملت حضور پیدا کرده بود، آغاز شد و سپس مخالفان و موافقان به ایراد نطق پرداختند.

نخستین و آخرین وزیر پیشنهادی رأی اعتماد نگرفتند

در ادامه، بررسی صلاحیت هجده وزیر پیشنهادی رئیس‌جمهور به ترتیب حروف الفبا و بنا بر نام وزارتخانه آغاز شد که اولی، نجفی و آخری، سلطانی فر بودند و جالب آن که هر دو نیز نتوانستند رأی اعتماد مجلسیان ‌به دست آورند.

از میان وزرا، پرشور‌ترین دفاع‌ها را نجفی، ‌پور محمدی، ظریف و زنگنه داشتند که تمام نمایندگان بر صندلی‌های سبز خود نشسته و به سخنان آن‌ها گوش می‌دادند، به گونه‌ای که پس از پایان صحبت‌های وزیر پیشنهادی، نمایندگان به سراغ او می‌رفتند، روبوسی می‌کردند و به قول لاریجانی، معانقت‌هایی که در ادامه کار مجلس، وقفه می‌انداخت.

مخالفت‌های جدی

مخالفان روش‌های خاصی ‌برای مخالفت‌ خود برگزیده بودند؛ برخی اسلاید نشان می‌دادند، بعضی فیلم پخش کردند، برخی در مخالفت با وزیری از حرف و حدیث‌های قومی و طایفه‌ای گفتند و عده‌ای نیز به جای مخالفت، تحلیل‌های سیاسی خود را مطرح می‌کردند و عمدتا نیز مربوط به انتخابات ۸۸ بود.

البته برخی مخالفت‌ها آنقدر کمرنگ بود که علی لاریجانی را مجبور به تذکر می‌کرد و این که: «جدی مخالفت کنید تا بفهمیم».

برخی مخالفان در شروع صحبت‌های خود می‌گفتند، ما با فلان وزیر که اکنون در مخالفت با او صحبت می‌کنیم، دوستی داریم و برایش احترام قائلیم؛ حتی برخی، پیش یا پس از مخالفت به سراغ وزیر مورد اشاره می‌رفتند و با او دیده‌بوسی می‌کردند، ولی مخالفت یا دوستی نداشتن آن مخالفان دیگر نیز جالب بود که پس از نطق خود مستقیم‌ به سراغ صندلی‌شان می‌رفتند؛ مثلا کوچک‌زاده پس از مخالفت با پورمحمدی، پورابراهیمی پس از مخالفت با ربیعی، کریمی قدوسی پس از مخالفت با جنتی، زارعی پس از مخالفت با آخوندی.

نقدی بر سکوت ۹ نماینده خانم در مجلس

هرچند به گفته هیأت رئیسه مجلس و بر اساس آیین نامه، نام نمایندگانی که در مخالفت و موافقت با وزرای پیشنهادی صحبت کردند، به قرعه انتخاب شده بود، نقش کمرنگ و یا بهتر بگوییم بیرنگ نمایندگان زن مجلس در جریان روزهای پرشور و هیجان قوه قانونگذاری، بر دید هیچ ناظری پوشیده نماند.

زنان نماینده، نه مخالفت کردند، نه موافقت. نه تذکر دادند، نه اعتراضی داشتند. البته قرعه‌ای برای مخالفت با وزیر پیشنهادی راه و شهرسازی به فاطمه آلیا افتاده بود ولی او کریمانه از آن گذشت و نوبت خود را به دیگر نمایندگان داد. این نکته مؤید عدم تخصص و قابلیت این ۹ نماینده زن نیست، چراکه مثلا فاطمه رهبر به عنوان فردی که دو دوره در کمیسیون فرهنگی مجلس حضور داشته و تحصیلات مرتبط در حوزه هنر دارد، قطعا می‌توانست در موافقت یا مخالفت با وزیر پیشنهادی فرهنگ اظهار نظر تخصصی کند، ولی سخنی نگفت یا زهره طبیب‌زاده نوری که تخصص دندانپزشکی دارد و او نیز حداقل می‌توانست در موافقت یا مخالفت با وزیر پیشنهادی بهداشت صحبت کند. بیراه نیست اگر مدعی شویم ادامه این سکوت زنان،‌‌ همان بود که در تیم‌های شمارش آرای وزرای پیشنهادی، هیچ یک از آن‌ها نبودند.

نکته مورد توجه دیگر، قرائت آیه ۸۰ سوره اسرا «رب ادخلنی مدخل صدق و اخرجنی مخرج صدق و اجعل لی من لدنک سلطانا نصیرا» بود که شمار چشمگیری از مخالفان و موافقان و حتی وزرا در ابتدای صحبت خود، آن را به زبان آوردند.

معنی این آیه شریه آن است: «پروردگارا مرا با ورودی نیکو و صادقانه وارد (کار‌ها) کن و با خروجی نیکو بیرون آر و برای من از پیش خودت سلطه و برهانی نیرومند قرار ده‌».

بازار بیاینه و جوابیه

بازار بیانیه و جوابیه نیز به ویژه در روز آخر مجلس داغ شده بود. اظهاراتی علیه وزرای پیشنهادی و یا توضیحاتی درباب اصول فقهی و اجتهادی که البته تذکر لاریجانی را مبنی بر آنکه توزیع هر نامه‌ای در صحن علنی باید با هماهنگی هیأت رئیسه باشد، به همراه داشت.

هرچند ۳۳ ساعت حضور در مجلس برای کار سنگین، فشرده و پرمسئولیتی همچون انتخاب وزرا، ممکن بود خسته کننده باشد ولی مدیریت رئیس و نواب وی به گونه‌ای بود که ضمن حفظ و رعایت نظم و انضباط در مجلس، با مزاح‌ها و شوخی‌های خود با نمایندگان و وزرا، فضا را از سنگینی و جدیت خارج می‌کرد.

رأی استثنایی و رأی ناپلئونی

در ادامه این کار فشرده نمایندگان و وزرای پیشنهادی و برخی اعضای هیأت دولت‌ در آخرین جلسه مجلس که عصر روز پنجشنبه (۲۴مرداد) برگزار شد، هم صلاحیت سه وزیر (زنگنه، چیت پیان، سلطانی فر) بررسی شد، هم رئیس‌جمهور دفاع نهایی خود را از وزرا انجام داد، هم رأی‌گیری برای وزرای پیشنهادی انجام شد و هم آرای نمایندگان در چگونگی رأی اعتماد به وزرا اعلام شد.

نشستی هشت ساعته که در پایان و به دنبال شمارش آرای ۲۸۴ نماینده حاضر در صحن علنی، سه وزیر از راهیابی به کابینه یازدهم بازماندند، ده وزیر بیش از دویست رأی موافق داشتند و به وزرای بدون مخالف یعنی دفاع و کشور هم ده و نوزده‌ رأی مخالف داده شد.

طیب نیا، وزیر امور اقتصادی و دارایی با ۲۷۴ رأی موافق‌ به قول لاریجانی رأی اعتمادی «استثنایی» از مجلس گرفت. محمد علی نجفی با ‌۱۴۲ رأی موافق و تنها با یک رأی کمتر از تصدی وزارت آموزش و پرورش بازماند.