موج‏سواری دلچسب رسانه‏های بیگانه در غربت گفتاری مدیران داخلی

مهم‏ ترین، اثرگذارترین و پرمخاطب‏ ترین برنامه صدا وسیما، برای چندمین بار در طول دوران فعالیتش مورد هجمه شدید برخی مسئولین ورزش و فوتبال قرار گرفت تا پس از کشمکش‏ های فراوان میان مسئولین صدا و سیما با سازمان تربیت‏ بدنی و فدراسیون فوتبال، این مسئله به یک دغدغه عمومی تبدیل شود و فضای رسانه‏ ای کشور را به شدت تحت تاثیر قرار دهد. اتفاقی که باعث شد برخی رسانه های بیگانه با دستاویز قرار دادن این موضوع، بر روی موج‏ های احساسات مردم سوار شده و موج‏ سواری دلچسبی را تجربه کنند.

به گزارش خبرنگار ورزشی تابناک، برنامه نود به عنوان محبوب‏ ترین برنامه ورزشی یک دهه اخیر رسانه ملی که حتی بسیاری از آنهایی که علاقه‏ ای به فوتبال نداشتند، پای گیرنده‏ها نشاند و جذابیت‏های فراوان فوتبال به همراه حواشی همیشگی آن را به دور از بزرگنمایی به نمایش می‏ گذاشت، در چند سال اخیر با هجمه شدیدی توسط برخی مسئولین روبرو شد که می‏ توان آن را قله و اوج انتقادات از این برنامه خواند.

این برنامه پس از اتفاقاتی که در جریان دو قسمت از آن به وقوع پیوست، شدیداً مورد اتهام قرار گرفت و حتی به سیاه‏ نمایی و تخریب نظام نیز متهم شد اما این انتهای کار نبود و عدم گفت و گوی برخی از اهالی فوتبال با این برنامه که بر اساس اخبار منتشره در جریان دو دیدار سرخابی‏‏ها به وقوع پیوست نیز بر این حواشی دامن زد تا بحث بایکوت این برنامه بیش از هر زمان سوژه رسانه‏ ها شود. مسئله‏ ای که علی‏ الظاهر تکذیب شد اما بر طبق نوشتارها در استودیوی 90 یکی از مهمترين اتفاقی كه قرار بود در ویژه‏ برنامه این هفته با محوریت عملکرد این برنامه پخش شود، ممانعت هيأت فوتبال استان فارس و شهر شيراز از ورود دوربين برنامه نود به سالن كنفرانس خبري ورزشگاه حافظيه بود که با خشونت از سالن كنفرانس بيرون انداخته می‏شود.

 

البته در سوي ديگر و در فيلمي كه از بازي پرسپوليس به جا مانده، اين جمله افشين پيرواني در كنفرانس خبري هم خودنمايي مي كند: «تا ميكروفون نود را برنداريد حرف نمي زنم!» واكنش افشين پيرواني در قبال دست نوشته اي بود كه ابتداي كنفرانس به دست او رسيد که البته به دلایلی که مشخص نشد، او پس از جریان این کنفرانس به چه دلیل ترجیح داد برای دقایقی با نود گفت‏وگویی احتصاصی انجام داد!

اما در نظارت و بازبینی تمام اين بخشها حذف شد تا فردوسي پور در اعتراض عنوان نماید که «امشب برنامه اجرا نمي كنم.»، چرا که آیتم‏ هایی تایید شده و مهم‏‏تری نیز از این برنامه پیش از پخش محذوف واقع شد و آن هفتاد مصاحبه‏ ای را شامل می‏ شد که دوستان فردوسی‏ پور  در باشگاه خبرنگاران جوان به وسیله آن نظرخواهی از چهره‏‏های برجسته فوتبال پیرامون عملکرد این برنامه انجام داده بودند تا كار به جاي باريك بكشد که با وساطت برخی اشخاص این برنامه اجرا شود و مسئولان رده بالاي سيما وارد عمل شوند. در این میان مزدک میرزایی نیز به استودیو می‏آید تا در صورتی که شرایط پیچیده شد و احیاناً فردوسی‏پور نتواسنت ادامه دهد، پیگیر ادامه این برنامه در شب مذکور باشد.

پورمحمدي در قامت مدير شبكه سه سيما و رئیس شورای سیاست‏ گذاری ورزش شبکه سه سیما با فردوسي‏پور صحبت مي‏كند تا او را براي اجراي خنثي ترين برنامه تاريخ «نود» آماده سازد که در این زمینه توانست موفق عمل نماید تا فقط در برنامه اي 75 دقيقه اي به بررسي داوري بازيها پرداخته شود و کم‏حاشیه‏ترین برنامه نود روی آتن برود.

با این حال، این انتهای قصه نبود و همانگونه که تابناک پیش‏ بینی کرد، سامانه دریافت پیامک این برنامه از کار افتاد تا سؤال پيش بيني نتيجه ديدار استقلال و صباي قم که جايگزين سؤال اصلي برنامه نود با این محتوا که «به نظر شما در اتفاقهاي اخيري كه پيرامون برنامه نود و سازمان تربيت بدني رخ داد، كداميك مقصر هستند؟» با دو گزینه برنامه «نود و سازمان تربيت بدني» شد نیز شانسی برای دریافت پیامک نداشته باشد تا شبی پرالتهاب در پس دوربین‏های سیما رقم بخورد.

در این خصوص بنابر گفته برخی منابع آگاه یکی از موضوعات دیگری که در روال این برنامه تغییر ایجاد کرد و یا باعث شد پیامک بدین شکل محذوف واقع شود، به زعم برخی رسانه‏ها، به پخش ویژه برنامه ورزشی در شبکه بی‌.بی‌‌.سی فارسی مربوط بود که به برنامه نود پرداخت و با اشاره به کمپین 5 میلیون پیامک، به نوعی به تشویق برای شرکت در این برنامه پرداخته بود، نیز مربوط می‏ شد و همین مسئله نیز علت پخش برنامه‌تلویزیونی نود که باید نزدیک به یک ساعت تاخیر  خوانده شد.

برنامه نود این هفته با جو سنگینی آغاز شد، فضایی که بغض مجری جوان و زیرک این برنامه را به دوش می‏کشید. فردوسی‏پور که بغض در چهره‏ و صدایش موج می‏ زد، هیچ تلاش جدی برای پناه کردن حال درونی خود انجام نداد و ترجیح داد همچون برنامه‏ هایش با رفتارهایی صادقانه و شفاف به مردم بگوید، چه هفته سختی را تا نشستن بر روی صندلی مجری‏ گری این برنامه پشت سر گذاشته است و شاید بدین سبب بود در بخشی از گفتارش بیان نمود: «در هفته گذشته اتفاقات و حرف‌ و حدیث‌های زیادی بود و یا قصد داشتیم در این برنامه به‌طور کامل به آنها بپردازیم که صلاح دیده شد فعلاً دست نگهداریم...».

او در خصوص مشکلات مخابراتی را که به شکل عجیبی مانع از مسابقه پیام کوتا‌ه نود شد نیز گفت : «همچنین باز هم تکرار می‌کنم که به‌دلیل مشکلات مخابراتی تنها چند ثانیه SMSهای شما به دستمان رسید و در بقیه موارد این مهم امکان‌پذیر نبود. حالا چرا امشب و برای برنامه نود این اتفاق رخ می‌دهد معلوم نیست...». همین امر باعث شد تا بنابر آمار برخی رسانه‏ها، در شرايطي است كه تخمين زده مي‌شود كه اگر اين مشكل به‌وجود نمي‌آمد حداقل 5/2 تا 3 ميليون نفر در آن شركت کنند، گفته می‏شود در حدود ده دقیقه‏ای که این سامانه فعال بود حدود 400 هزار نفر به آن پاسخ داده‏اند. عادل این هفته در پی آن بود هر آن چه هست را به صورت شفاف كنار هم قرار دهد و نگاه مردم مي‏توانست عادلانه ترين قضاوت در برنامه اي مردمي باشد که شاید در دایره تحمل برخی اشخاص نمی‏گنجید و به همین دلیل موقتاً حذف شد!

ضرغامی رئیس سازمان صدا و سیما تماشاگر نود بود. وقتی اجرای بی روح فردوسی پور را مشاهده کرد، با تلفن همراه پورمحمدی تماس می‌گیرد که پورمحمدی آخرین اوضاع را برایش تشریح کرده تا ضرغامی که اثرگذارترین برنامه حوزه مدیریتی اش را در حال از دست رفتن می‏بیند، سیاست را عوض می‌کند و به پورمحمدی دستور می‌دهد تماس مستقیمی با یکی از مسئولان حاضر در این جریان که مقدمات حمله گسترده به این برنامه را فراهم کرد، برقرار شود تا در ارتباطی مستقیم با عادل همه چیز برای مردم عیان شود اما تلاش دستیاران تهیه در پشت صحنه برای تماس با این شخص به ناکامی انجامید و گویا حتی چند باری هم موفق به تماس شدند اما حاضر به پاسخ دادن تلفنش نبود!

این اتفاقات باعث شد ضرغامی مسیر نود را مجدداً تغییر داده و دستور آمد که در پلاتوی پایانی نود با امیر حاج رضایی تماس گرفته شود تا او از نود دفاع کند و اشاراتی نیز که عادل در پایان برنامه به مشکلاتش با سازمان تربیت بدنی داشت و نطق کوتاهش پس از این دستور ضرغامی برای ثانیه‏هایی که با ذکر «اگر اين صندلي همچنان محلي براي بيان مطالب حق باشد و ما همچنان توفيق داشته باشيم، انشاءالله در هفته‌ آينده نيز در خدمتتان خواهيم بود.» به پایان رسید، نیز در این چهارچوب صورت پذیرفت.

بی‏.بی.‏سی پس از این برنامه نیز در گزارشی مفصل به این موضوع می‏پردازد و با بکارگیری واژه‏هایی شیطنت‏آمیز همچون مناقشه‏ بر طبل افزایش این اختلاف می‏ کوبد. در بخش‏ هایی از گزارش مطول بی بی سی فارسی چنین آمده است: "اجرای تازه ترین قسمت از برنامه نود که پرسابقه ترین برنامه اختصاصی تحلیل فوتبال در تلویزیون ایران محسوب می شود و برخی کارشناسان آن را پربیننده ترین برنامه تلویزیون خوانده اند، جنجال ایجاد شده بر سر آن را وارد مرحله تازه ای کرد. این جنجال که سابقه آن به سه هفته پیش و انتقاد این برنامه از "بی نظمی" در فدراسیون فوتبال باز می گردد، به مناقشه ای تمام عیار میان سازمان تربیت بدنی و فدراسیون فوتبال از یک سو و برنامه تلویزیونی نود، عادل فردوسی پور مجری این برنامه، و اکثر رسانه های ایران از سوی دیگر بدل شده است... بحران رسانه ای ایجاد شده که با ممانعت از فعالیت خبرنگار برنامه 90 پس از مسابقه فوتبال پزسپولیس و فولاد خوزستان شکلی رو در رو گرفت باعث شد تازه ترین قسمت این برنامه به شکلی متفاوت از معمول اجرا شود... البته او (فردوسی‏پور) در انتهای برنامه در هنگام خداحافظى چند ثانيه اى به جو بوجود آمده اعتراض كرد و به صورت غير مستقيم عنوان كرد تنها در شرايطى به فعاليت خود در ۹۰ ادامه مى دهد كه اين محدوديت ها برچيده شود و بتواند آزادنه به نقد بپردازد (!)... با حمايت مسوولان صدا و سيما از فردوسى پور درگيرى بين سازمان تربيت بدنى و نود شكلى جديدترى به خود گرفت و برخى روزنامه از آن به عنوان يك "جنگ علنى" نام بردند (!)... با انتشار خبر تحريم در روز يكشنبه (بيست و نهم دى ماه) حتى عده اى از نمايندگان مجلس هم در كنار كارشناسان ورزش از اين اقدام فدراسيون انتقاد كردند... روز دوشنبه SMS هايى منتشر شد كه در آن از دريافت كننده SMS دعوت شده بود كه با شركت در مسابقه نود كارى كنند كه در اين زمينه ركورد شكنى شود و آمار SMS ها از مرز دو ميليون عبور كند... احتمال داده مى شود كه مسوولان شبكه سوم سيما، فردوسى پور را از هرگونه اظهار نظر منع كردند تا درگيرى به وجود آمده بين او و فدرسيون فوتبال خاتمه پيدا كند و به جاهاى باريكترى كشيده نشود. در واقع اين يك نوع اعلام "آتش بس" يك طرفه از سوى صدا و سيما در اختلافات بوجود آمده بين آنها و سازمان تربيت بدنى قلمداد مى شود و معلوم بود كه فردوسى پور از آن رضايت ندارد. در اين ميان اين نگرانى براى بينندگان ميليونى ۹۰ به وجود آمده آيا فردوسى پور در هفته هاى آينده هم مى خواهد به همين صورت محتاط و بى روحيه باشد و ديگر خبرى از صراحت لهجه و بى پروايى هاى او نخواهد شد؟ و از همه مهم تر آيا او به فعاليت خود در ۹۰ ادامه مى دهد؟"

البته در شب پخش این برنامه، میلیون‌ها نفر از مردم کشور بی‌آنکه ویژه‌برنامه شبکه بیگانه را دیده‌ باشند برای دفاع از برنامه‌ای که دوستش داشتند به نود پیامک ارسال کردند و حتی جریان کمپین 5 میلیون پیامک از صبح امروز مجدداً در سطح افکار عمومی برای هفته بعد در حال احیاء شدن است تا بدین شکل حقانیت رسانه ملی و برنامه نود بدون جلوگیری از رقم خوردن چنین رقمی به اثبات برسد اما به هر حال این پرسش مطرح است، چرا گره‏ای که با دست گشوده می‏شد، به گونه‏ای تحت فشار قرار گرفت که امروز با دندان نیز قابل بازگشایی نیست؟

این یک واقعیت است که ساده‏ ترین عوارض غوغاسالاریِ حذفی برای نود که با توجه به عدم توانمندی برخی اشخاص برای حذف این برنامه، مجری و یا روند آن توسط برخی اشخاص رقم زده شد، موج‏سواری دلچسب رسانه‏های بیگانه است و این رسانه‏ها به صورت مسئله هایی پرو بال می‏دهند که برخی مدیران ورزش کشور با توجه به آنکه توان رفع آن را با تعامل نداشته‏اند، درصدد پاک کردن آن برآمده‏اند.

به عبارت ساده تر غربت گفتاری برخی مدیران داخلی که توان آن را ندارند مواضع‏شان را برابر مستندات ارائه شده توسط برنامه نود، با شفاف‏سازی بیان نموده و از عملکردشان دفاع کنند، چنین شرایطی را پیش می‏آورد که رسانه‏ای غیرخودی و با مواضعی مشخص، اینچنین بر موج احساسات مردمی سوار شود و جو را در اوج تشنج به نمایش بگذارد و نگاهی به مخاطب ارائه نماید که فاصله آن با واقعیت شاید اندک باشد اما قطعاً عین اتفاقات به وقوع پیوسته نیست.

حقیقتاً آیا رسانه ملی که برنامه نود نیز نمی‏تواند خارج از چهارچوب‏های آن فعالیت کند، در یک نتیجه‏گیری معقولانه به چهره‏‏ ای منتسب به حزب مشارکت همچون محسن صفایی فراهانی نزدیک‏تر است یا جریان اصول‏ گرایان؟! اما حقیقت آن است در برنامه نود که رئیس وقت کمیته انتقالی فوتبال تنها شخصی از مقامات مسئول در آن مقطع بود که حاضر شد و از عملکردش دفاع کرد، در بحث و جدل پیرامون عملکردش گوی سبقت را از طرف‏های مناظره‏ ربود و با ارائه مستندات و دلایلی افکار عمومی را به سمت خود گرایش داد. با این تفاسیر آیا این برنامه فراجناحی است؟

به راستی به چه دلیل معاون سازمان تربیت‏ بدنی که در این مقطع نیز در نامه‏‏ای به ضرغامی اتهامات فراوانی را متوجه نود کرده، در مناظره معروف با صفایی فراهانی، گفته‏هایش را رد کرد و بیان بسیاری از حقایق را به پس از انتخابات فدراسیون فوتبال موکول کرد اما سکوت پیشه کرد و اجازه داد، رئیس اسبق فدرسیون فوتبال برنده نهایی این میدان باشد؟

او که نود را به عرصه بيان واقعيات فوتبال تبديل كرد و البته با سوال پيچ كردن صفايي فراهاني شرايطي را به وجود آورد تا مردم تا اندازه‌اي از پشت‌پرده‌هاي موجود در فوتبال آگاه شده و بي‌صبرانه منتظر برنامه عادل پس از انتخابات فدراسيون باشند، نتوانست چنین شرایطی را داشته باشد تا این بحث قطعی شود که یا رسانه ملی روابط حسنه‏‏ای با صفایی فراهانی دارد و یا پاسخی برای گفته‏های به حق رئیس کمیته انتقالی وجود نداشته و در واقع مسئله‏ای نبوده که پس از انتخابات به آن پاسخ داده شود و البته شاید در بدبینانه‏‏ترین موضع‏گیری نود دیگر اجازه بیان پشت‏پرده‏های فدراسیون فوتبال را پس از انتخابات با تکیه بر مستندات نداده که این موضوع تقریباً غیرممکن به نظر می‏رسد چرا که نه اداره‏کنندگان این برنامه و نه مدیر شبکه سوم سیما چنین روحیاتی ندارند اما در صورتی که رویه آخر پیش گرفته شده باشد، این رسانه نیز آمادگی درج پشت‏ پرده‏های مکتوم را دارد.

نکته جالب آنکه پس از عدم نتیجه‏بخشی برخی فضاسازی‏ها برای تغییر رویه نود و بعد از آنکه شایعات متعدد طرح شده از جمله خداحافظی فردوسی‏پور با این برنامه و حضور در یک برنامه ماهواره‏ای (!) نتیجه‏ای در بر نداشته و یک به یک رد شد و همچنین پیوستگی دیدگاه رسانه‌ها و افکار عمومی، موجبات احساس خطر برخی اشخاص را به جهت اظهارنظرهای پیشینن‏شان به همراه داشت، عده‏ای با تغيير موضع ناگهاني خود را هوادار دموكراسي و طرفدار نود جا زده و از دیروز برای آشتی با همه کاره این برنامه، داوطلب شده‏اند اما به نظر می‏رسد عوامل نود پیش از  وقوع شرایطی که بی.بی. سی با لفظ آتش‏بس از آن یاد کرده، به جهت آنکه چنین تصور وجود دارد چهره برنامه‏شان با این هجمه‏ها تا حدودی تحت تاثیر قرار گرفته، خود را محق می‏دانند تا هفته آینده علاوه بر ایجاد شرایط برای برگزاری مسابقه پیامک، آنچه این هفته پخش نشد را روی آتن ببرند که  باید دید بر این مسئله تا چه میزان اصرار خواهند کرد و نهایتاً چه اندازه فرصت شفاف‏سازی و دفاع از خود را خواهند یافت.

ناگفته نماند، هوادارن فوتبال دغدغه تغییر رویه نود یا تغییر فردوسی‏پور که به زعم همگان پایان دوران اوج نشنینی و تاثیرگذاری این برنامه خواهد بود را تنها در فضای مجازی اینترنت و پیامک خلاصه نکرده‏اند و برای بقاء این برنامه در حمایت از وی دیروز در تمرین یکی از تیم‏های تهرانی از این مجری توانمند حمایت کرده و علیه فدراسیون فوتبال شعار دادند که گفته می‏شود قرار است در بازی استقلال و صباباتری نیز تمامی حاضرین یک صدا 90 دقیقه، نود و دست‏اندرکارن و حامیانش را که رئیس رسانه ملی و مدیر شبکه سه باشد، مورد تشویق و حمایت قرار دهند که این  حرکت‏های خودجوش، جایگاه این برنامه را نزد عموم می‏تواند به نمایش بگذارد.