مسبب اوضاع کنونی کیست!

نزدیک به هفته از مناظرات داغ کاندیداها می‌گذرد، اما بررسی محتویات مطرح شده از نامزدهای این دوره انتخابات مورد تحلیل و نقد کارشناسان است. از مهمترین مقوله هایی که در این گفت‌وگوها مطر شد، بحث مذاکرات هسته‌ای است. در حالی که عید جلیلی در مدتی که مذاکرات هسته‌ای را ادامه به گونه‌ای نشان می داد که از تمام ظرفیت‌های نظام بریا رسیدن به حقوق ملت گام برمی‌دارد اما مشاور ارشد رهبری در سیاست خارجی از ناکارآمدی تاکتیک‌های جلیلی سخن به میان آورد وز ا تلاش‌هایی پرده برداشت که اگر در راه آنها سنگ اندازی نمی‌شد شاید دست‌آوردهای ایران در این مذاکرات بیش از این بود. دکتر رضایی نیز مذاکرات جلیلی در بغداد را محل چالش دانست و از عدم استفاده زا موقعیت طلایی برای کسب نتایج بهتر انتقاد کرد.

 از دکتر احمدشوهانی نماینده مردم ایلام در مجلس شورای اسلامی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خراجی و استاد علوم سیاسی دانشگاه در این زمینه به گفت‌وگو نشستیم و از او پرسیدیم که آی بهتر نبود فضای نقادی زودتر باز می‌شد تا تیم مذاکره کننده نقاط ضعف و قدرت بهتر بشناسد ؟ در ادامه گفتگوی خبرنگار تابناک با این نماینده مجلس را می‌خوانید.

س: بحث مذاکرات هسته ای یکی از بارزترین مطالب مطرح شده در مناظرات کاندیداهای ریاست جمهوری بود. از یک طرف آقای ولایتی، مشاور رهبری و از سوی دیگر آقای جلیلی مذاکره کننده ارشد هسته ای کشورمان و همچنین آقای روحانی مشاوره کننده اسبق کشورمان مطالبی را مطرح کردند و باعث ایجاد شک در جامعه شد. آقای رضایی نیز بحث مذاکرات بغداد را مطرح کردند؟ تا چه اندازه شفاف سازی این موضوعات را مثبت ارزیابی می کنید؟ آیا باید در این زمینه سکوت کرد؟

ج: نظام جمهوری اسلامی نظامی مردمی است و مردم ما انقلاب کردند و اینکه این انقلاب تاکنون ادامه یافته است به خاطر حمایت های مردمی است. پششتیبان اصلی نظام مردم بوده اند و نباید چیزی را از مردم پنهان کرد. به هر اندازه که اطلاعات بیشتری به مردم بدهیم به نفع نظام است؛ در همه موضوعات و از جمله موضوع هسته ای. هرچند مسائل هسته ای به دلایل حساسیت آن در همان مواقع تا حدودی مطرح می شد اما شاید فرصتی فراهم نشد تا دوستان اینگونه کنار هم جمع شوند و نقد کنند. این مناظرات بسیار خوب است و در مناظره سوم چالش هایی که به وجود آمد در چارچوب منافع ملی بود. هر کسی در هر موقعیتی باشد باید منافع ملی را لحاظ کند. چه اشکالی دارد در چارچوب منافع نظام مسائل را با مردم در میان بگذاریم؟ اگر این کار را انجام ندهیم رسانه های بیگانه این کار را نمی کنند و آیا تاکنون نکرده اند؟ این مسائل برای غربی ها تازگی ندارد و شاید برای بخشی از مردم که ریز مسائل را پیگیری نمی کنند تازگی دارد.

انتخابات باعث شده است که مردم موضوعات مختلف را پیگیری کنند و بعضا باعث شده است که برخی آقایان برای کسب رای این گونه مسائل را مطرح می کنند. در چارچوب منافع ملی باید این مسائل مطرح شود نه اینکه بعد از گذشت مدتها مردم را در جریان امور قرار دهیم.

نکته دیگر اینکه در مسائل هسته ای و سیاست خارجی ضمن اینکه باید در چارچوب استراتژی نظام و منافع ملی حرکت کنیم اما باید مراقب باشیم آسیبی به مردم و نظام نرسد. لذا باید طوری حرکت کنیم تا بهانه به دست دشمن ندهیم. ما از یک طرف خط قرمزهایی داریم اما در عین حال باید با دنیا تعامل کنیم. به هر میزان که از دنیا فاصله بگیریم ضرر کرده ایم و هر چه به نظام و سیاست جهانی نزدیک شویم به نفع مردم است.

من نمی دانم چه مسائلی باعث شده است در این مدت این تعداد قطعنامه و تحریم و هزینه داشته باشیم. ما در این مدت بر حق خود ایستادگی کرده ایم و پیشرفتهایی داشته ایم اما در عین حال نباید کاری کنیم که قطعنامه ها به دنبال هم برعلیه کشور و مردم ما تصویب شود و برخی ها بخواهند ما را منزوی تر کنند. باید این بهانه ها را از دشمن بگیریم. در عین حال که باید از حقوق هسته ای و منافع ملی خود دفاع کنیم باید بهتر از اینها عمل کنیم چرا که جامعه ما بیشتر از این تحمل ندارد.

به اذعان رئیس جمهور ریشه بیشتر مشکلات اقتصادی کشور به خارج از کشور مربوط است که بخش عمده آن مربوط به مساله هسته ای است. نمی گوییم که باید از مواضع هسته ای خود عقب نشینی کنیم چرا که مردم این موضوع را نمی پذیرند اما در عین حال صدور قطعنامه های بین المللی بر علیه ما نیز در چارچوب منافع ملی نیست.

س: مدتهاست که اندازه گیری و سنجش ها در علوم انسانی مبنای کمی دارد و با اعداد و ارقام و شاخص ها و نمودارها مشخص می شود. مذاکره کننده ارشد ما در مناظرات انجام شده همچنان به شاخص های کیفی اشاره دارد. نباید مذاکره کننده هسته ای کشور به قواعد و قوانین بازی و تئوری های سیاسی مسلط باشد؟

ج: حساب دو دو تا چهار تا است. وقتی می خواهیم به مردم گزارش عملکرد بدهیم باید بر اساس قواعد خاص عمل کنیم. باید بر اساس آمار و ارقام صحبت کنیم. واقعیت این است که یکسری مسائل کلان و شعارها وجود دارد که کلی هستند و همه درباره آن صحبت می کنند. هدف همه این است که در وضوع هسته ای و مسائل اقتصادی و سیاسی و فرهنگی رشد کنیم. شاید تاکتیک ها با هم فرق داشته باشد اما در عمل باید با عدد و رقم صحبت کنیم و به ملت بگوییم به عنوان مثال در مسائل هسته ای چه پیشرفت هایی داشته ایم. در مناظره ها به موضوع تحریم ها ورود نکردند و اینکه چرا این تحریم ها رخ داده است.

اینکه چرا اجازه دادیم چنین تحریم هایی بر علیه مان وارد شود و تبعات آن را متحمل شویم. در بحث هسته ای نیز پیشرفت هایی داشته ایم و همه در این موضوع نقش داشته اند اما باید در مباحث کمی و آماری صحبت کنیم و شعار دادن تنها فایده ای ندارد. شاید برای دانشگاه ها مبانی تئوری و نظری و شعار کاربردی داشته باشد اما در گزارش هایی که به ملت می دهیم مردم به دنبال اعداد و ارقام هستند. آقای ولایتی نیز گفتند که اظهارات اقای جلیلی شعار و فلسفه بافی است و مردم هم این گونه مباحث را نمی پسندند و باید آقایان با صراحت اعلام نظر کنند و دستاوردها را با اعداد و ارقام بیان کنند و آسیب ها را نیز مطرح کنند.

این واقعیت غیر قابل انکار است که در مباحث هسته ای پیشرفت های خوبی داشته ایم اما در این میان کسی آسیب ها را به گردن نمی گیرد و تنها اتفاقات خوب را بیان می کنند. چرا ما در این وضعیت گرفتار شده ایم؟ رئیس جمهور و خود این آقایان بیان می کنند که بیشتر مشکلات ما ناشی از بیرون است. شاید بخشی از مشکلات ناشی از عدم تعاملی باشد که با سایر کشورها داشته ایم.

س: چرا باید رسانه ها پس از چندین سال این جرات را پیدا کنند که در این موضوعات ورود کنند؟ عامل این موضوع کجاست؟

ج: این رویکرد مناسبی در برخورد با مسائل نیست. شاید تا حدودی نیز خود سانسوری در ایجاد چنین شرایطی دخیل باشد. اگر برخی نهادها به عنوان مثال شورای عالی امنیت ملی نظرات خود را بر رسانه ها تحمیل کنند و مانع انتشار برخی اخبار شوند آیا رسانه های بیگانه را هم می توانند کنترل کنند و مانع انتشار اخبار آنها شوند؟ بخش زیادی از مردم ما به اینترنت و ماهواره دسترسی دارند و این اخبارها را از این طریق می گیرند. چه بهتر که خود ما این کار را انجام دهیم. حداقل این است که مشفقانه و دلسوزانه است. بهتر است مردم اخبار را از منابع داخلی بگیرند. هر زمان مسائل را صریح و صادقانه با مردم مطرح کرده ایم مردم می پذیرند. اما زمانی که موضوعی را بایکوت خبری کنیم بیگانگان با تحلیل های مغرضانه این اخبار را منتشر می کنند و در نهایت مردم آسیب می بینند و اعتماد مردم را از بین می برد.

باید در چارچوب منافع ملی واقعیت ها را بگوییم و قطعا مردم می پذیرند. اگر الان وجود گرانی را انکار کنیم راه اشتباهی رفته ایم. باید واقعیت ها را گفت و نقد کرد و منشا و دلایل ایجاد شرایط موجود را به مردم گفت. اگر صورت مساله را پاک کنیم و واقعیت ها را انکار کنیم آسیب بیشتری به اعتماد مردم خواهد زد. مردم شاید سکوت کنند اما این سکوت به معنای پذیر موضوع نیست. این رویه مناسبی نیست. آیا بهتر این نیست که واقعیت ها را خودمان بگوییم؟

س: یکی از دلایل ایجاد مشکلات در کشور عدم برنامه محوری است اما با این حال برخی از کاندیداها همچنان برنامه مشخصی برای اداره کشور ندارند.

ج: متاسفانه کاندیداها بیشتر شعار می دهند و فکر می کنند این شعارها جلب رای می کند. در مناظرات برنامه شفاف و روشنی از سوی کاندیداها مطرح نشد. همه می گویند فقر و گرانی وجود دارد. چه کسی است که نداند گرانی و تورم در کشور وجود دارد؟ همه می دانند که اعتیاد و طلاق و بدبختی وجود دارد. همه می گویند که می خواهند این مشکلات را حل کنند اما راهکاری ندارند.

همه می گویند که بخش اعظم مشکلات کشور از بیرون و تحریم ها است. اما دلیل تحریم ها چیست؟ بیشتر به دلیل مسائل هسته ای بوده است. اما می شود با مدیریت مطلوب و مناسب تاثیرات را کم کرد. اما راهکاری در این خصوص ارائه نشد.آقایان کاندیدا در خصوص وعده هایی که به مردم می دهند ایا راهکاری ارائه داده اند؟

س: برنامه هسته ای کشور از سال 84 شروع نشده و از سالها پیش پیگیری می شد. اما تاکنون با این اندازه از فشارهای بین المللی مواجه نبوده ایم. آیا می شود به شرایط قبل از 84 بازگشت و تحریمها را از بین برد؟

ج: بله. دولت احمدی نژاد در بسیاری مسائل بچگی کرد. دولت احمدی نژاد اصلا برنامه ای نداشت. چه ضرورتی داشت از تریبون سازمان ملل برخی مسائل تاریخ گذشته مانند هولوکاست مطرح شود؟ آقای رضایی به خوبی بیان کرد که مرگ بر امریکای ما کار و تولید است. خروجی اظهارات آقای احمدی نژاد برای کشور چه بود؟ فقط اسیب زد. همه قبول داریم که رژیم صهیونیستی غاصب است اما چه دلیلی دارد با استفاده از تریبون سازمان ملل این مباحث را مطرح کرد و فضای منفی را بر علیه کشور ایجاد کنیم؟ در حوزه های اقتصادی و فرهنگی دولت سازمانهای بسیاری را یک شبه حذف کرد و الان به جایی رسیده است که می گوید باید سازمان برنامه و بودجه را احیا کرد. هزینه این اقدامات را چه کسی پرداخت می کند؟ چه کسی باید پاسخگوی آسیب هایی که در این مدت ایجاد شده است باشد؟

دولت آقای احمدی نژاد بر اساس قاعده و برنامه حرکت نکرد. اگر دولت به نظرات کارشناسان اهمیت می داد این مشکلات را نداشتیم. کم تجربگی آقای احمدی نژاد و افرادی که اطراف وی بودند دلیل بروز این مشکلات است. چه اشکالی دارد از ظرفیت های سایرین استفاده می کرد؟ متاسفانه ما بیشتر دعوای شخصی داریم. دعوای کاندیداها نیز تا روز انتخابات است. یک نفر که بیشتر رئیس جمهور نمی شود اما به هر حال باید از تمام ظرفیت های کشور استفاده کرد حتی اگر اختلاف سلیقه و اختلافات سیاسی داشته باشند. باید از تمام نیروی کارشناسی کشور استفاده کرد. اینها حتی به خدمتکاران نیز رحم نکره اند. اینکه برخی مدیران از نظر آقایان کارایی نداشته اند، کارشناسان چه گناهی دارند که از کار برکنار شوند؟ باید از کسانی که اعتقاد به نظام دارند و علاقه به کشور دارند را می توان استفاده کرد.

دولت احمدی نژاد از این ظرفیت ها استفاده به نحو مطلوب نکرد و تمام وقت و منابع کشور را صرف کرد. حتی یک از طرح هایی که در سفرهای استانی در ایلام تصویب کردند اجرایی نشده است.
س: برخی از کاندیداها گفته اند که سفرهای استانی را ادامه خواهند داد. آیا سفرهای استانی باید در دولت آینده ادامه داشته باشد؟

با این شیوه خیر. تنها در یک مورد هزینه غذای آقایان 400 میلیون تومان شده بود. رئیس جمهور در سفر اول با مشکلات منطقه آشنا می شود اما بار دوم و سوم و چهارم برای چیست؟ خروجی و نتیجه این سفرها چه بوده است؟

س: آیا نباید عملکرد مسئولان ارزیابی شود؟

برای هر پست و مقامی باید بهترین ها را انتخاب کرد. باید از طرف برنامه بخواهیم اما مشروط بر این است که مدیران بالاتر نیز برنامه محور باشند. مدیران زمانی می توانند برنامه های خود را اجرایی کنند که زمان و امکانات در اختیار داشته باشند. اما مدیران نیز باید بعد از گذشت زمان بازخواست شوند و پاسخگو باشند تا هر کسی ادعا نکند که مدیر است. مردم نیز همین را می خواهند. مشکلات با شعار دادن حل نمی شود. وزرا و مسئولین اخراجی دولت در انتخابات شورای شهر کاندیدا شده اند. برخی از وزرای دولت احمدی نژاد حتی در حد و اندازه یک استاندار و مدیر کل نیز ظاهر نشده اند. نباید در مدیریت کوتوله پروری کرد. باید به دنبال بهترین ها برویم هر چند مخالف ما باشد. نیازی نیست که رئیس جمهور مدام در سفر استانی باشد. باید افرادش را بفرستد. چه اشکال دارد که منتخبین استانها را دعوت کند؟

باید از شعارهای پوپولیستی دور شویم. باید به کسانی که انتخاب می کنیم اعتماد کنیم. رئیس جمهور باید به استانداران خود اعتماد کند. باید به قانون اعتماد کند. باید به نمایندگان مجلس احترام بگذارد. آسیب تقابل دولت با مجلس را مردم می بینند. امیدواریم که دولت آینده دولتی قانون مند و دلسوز و برنامه محور باشد.

س: مطالبه مردم باعث می شود که نخبگان و مسئولین به سمت رفع مشکلات بروند. زمانی که مردم دنبال شعارهای پوپولیستی هستند کاندیداها نیز به شمت شعار دادن می روند. به نظر می رسد عدم طرح برنامه از سوی کاندیداها به دلیل عدم مطالبه برنامه از سوی مردم است.

بخش زیادی از مردم دنبال قهرمان هستند. اگر این هشت کاندیدا با هم رئیس جمهور شوند هم نمی توانند مشکلات کشور را یک شبه حل و فصل کنند. اگر همین حالا تحریمها برداشته شوند چندین سال زمان لازم است که به شرایط پیش از این دولت برگردیم. مردم باید بخواهند و کمک کنند اما در عین حال مطالبات خود را پیگیری کنند. اینکه مردم فکر کنند با آمدن یک فرد تمام مشکلات حل می شود نتیجه ای جز سرخوردگی برای آنان در پی نخواهد داشت. باید زیرساختها را درست کنیم. رئیس جمهور نیز تنها یک فرد است و اگر هم فردی قانونمند و توانایی و دلسوزی باشد اما فرد محور باشد کاری از پیش نخواهد برد. رئیس جمهور اگر اهل تعامل باشد موفق خواهد بود. رئیس جمهور باید با مجلس و قوه قضائیه تعامل کند و نزدیک شود نه اینکه علیه آنها جبهه بگیرد و تقابل کند. متاسفانه مسیر غلطی که دولت احمدی نژاد رفت باید عوض شود.
س: هشت سال دولت اصولگرای احمدی نژاد گذشت. چه کسی باید پاسخگوی مشکلات و کاستی های دولت باشد. آیا اصولگرایان نباید پاسخگوی عملکرد خود در ایجاد شرایط کنونی باشند؟

قبل از اینکه احمدی نژاد رئیس جمهور شود چه کسی وی را می شناخت؟ تنها بخشی از مردم تهران وی را می شناختند. چه کسی احمدی نژاد را معرفی کرد؟ گروههای اصولگرا حمایت گسترده ای از وی داشتند. اما اینکه چه کسی باید پاسخگو باشد باید گفت که احمدی نژاد تنها یک فرد نیست. احمدی نژاد نتیجه یک تفکر بود. اگر الان بگویی که مقصر تمام مشکلات احمدی نژاد است اشتباه است و مردم نیز این را نمی پذیرند. بسیاری از اصولگرایان در کنار احمدی نژاد بودند. احمدی نژاد نتیجه جریان اصولگرایی بود و این جریان باید مسئولیت شرایط موجود را بپذیرد.
س: برخی اینگونه القا می کردند که احتمال دارد در صورت عدم تایید صلاحیت مشایی، احمدی نژاد انتخابات را برگزار نکند و مسائلی به وجود آورد در حالیکه اینگونه نشد. آیا نباید در صداقت این جریانات شک کرد؟
طرح این مسائل به دلیل نگرانی نسبت به مشکلاتی بود که امکان داشت به وقوع بپیوندد. احمدی نژاد هم در سخنرانی های خود تهدیداتی هم می کرد. مگر یک بار هم قهر نکرد و استعفا نداد؟ رفتار احمدی نژاد برای خیلی ها غیرقابل پیش بینی بود. احمدی نژاد در برخی موارد دچار توهم شد و فکر می کرد پایگاه اجتماعی قوی دارد. احمدی نژاد نتوانست پایگاه اجتماعی برای خود به وجود آورد. وی رفتارهای پوپولیستی داشت و فکر می کرد با هدفمندی یارانه ها و .. پایگاه اجتماعی قوی به دست می آورد. پایگاه احمدی نژاد منسجم نبود تا بتواند از آن استفاده کند. در طبقه پایین تا حدودی نفوذ کرد بخصوص با توزیع فقری که داشت. فکر می کردند اگر احمدی نژاد استعفا دهد اتفاق خاصی می افتد. احمدی نژاد اگر استعفا هم می داد هیچ اتفاقی نمی افتاد. یاران احمدی نژاد چند نفر هستند. تمام اطرافیانش به سمت جلیلی رفته اند. جلیلی هم هر جا می رود می گوید ارتباطی با دولت ندارد. چرا اینگونه می گوید؟ اگر احمدی نژاد پایگاه اجتماعی قوی داشت جلیلی از احمدی نژاد فرار می کرد؟
    
18:12:46