کسری ۲۹ هزار میلیارد تومانی در لایحه بودجه ۹۲

یکی از موضوعات مهمی که در سال جاری پیش روی مجلس قرار گرفته و باعث پدید آمدن چالش در میان صاحب‌نظران اقتصادی و نمایندگان مجلس شده، بحث لایحه بودجه است؛ لایحه‌ای که پس از ۸۴ روز دیرکرد وارد مجلس شد و نمایندگان را مجبور به تصویب بودجه سه دوازدهم برای سه ماهه اول سال ۹۲ کرد.

به گزارش «تابناک»، لایحه بودجه امسال، ابعاد بسیاری دارد و بسیاری از موارد به باور کار‌شناسان، سرسری و غیر اصولی نگارش شده است.

بنا بر این گزارش، از جمله مسائلی که در لایحه بودجه سال ۹۲ بااهمیت است و گویا به آن توجهی نشده و یا دقت لازم را در آن نداشته‌اند، عبارتند از: درآمدهای نفتی کشور، تحریم‌های یکجانبه غرب علیه جمهوری اسلامی ایران، فاز دوم هدفمندی یارانه‌ها، افزایش حقوق کارمندان و... .

غلامرضا تاجگردون، نماینده مردم گچساران و باشت در مجلس شورای اسلامی و نایب رئیس کمیسیون تلفیق مجلس‌ در این باره گفت: درآمد به دست آمده از فروش نفت در لایحه بودجه سال پیش، ۶۸ هزار میلیارد تومان بود و در لایحه بودجه امسال، ۶۶ هزار میلیارد تومان پیش‌بینی شده است، به گونه‌ای که میزان فروش نفت از دو میلیون و هفتصد هزار بشکه در روز به یک میلیون و سیصد هزار بشکه می‌رسد. در این باره باید گفت، به ‌دلیل این ‌که بهای دلار افزایش یافته، قیمت‌ها تغییر چندانی نخواهد داشت.

مهمترین ضعف دولت

وی افزود: مهمترین ضعف دولت در سال ۹۱ عدم‌ساماندهی بازار ارز بود که ‌در اقتصاد کشور بسیار اثر گذاشت و به نوعی از دست دولت به در آمد و نتوانست این بازار را کنترل کند. جرقه سایر مشکلات اقتصادی کشور از‌‌ همان جا زده شد و متأسفانه هنوز نتوانسته‌ایم موضوع را جمع کنیم. تأثیر بازار ارز بر زندگی خانوار، کاهش ارزش پول ملی و بی‌رونقی تولید، از جمله پیامدهای بی‌‌ثابتی در بازار ارز و اقتصاد کشور است.

فاز دوم هدفمندی

دولت برای اجرایی کردن فاز دوم هدفمندی یارانه‌ها در سال ۹۲ تلاش می‌کند، حال آن که مجلس به پیشنهاد دولت، مبنی بر کسب درآمد ۱۲۰ هزار میلیارد تومانی رأی نخواهد داد؛ این ۱۲۰ هزار میلیارد تومان، باید از جایی تأمین شود که البته قانون منبع تأمین آن را افزایش قیمت حامل‌های انرژی عنوان کرده است، در حالی که مجلس به افزایش قیمت حامل‌های انرژی در اوضاع کنونی رضایت نمی‌دهد. پیش‌بینی من این است که اجرای گام دوم هدفمندی از ماه چهارم سال ۹۲ و با شیب ملایم آغاز شود، زیرا نمی‌توان اجرای این طرح را تعطیل کرد.

حذف جدول ۱۲

این نماینده همچنین ادامه داد: در راستای رعایت عدالت در بودجه‌نویسی، باید جدول ۱۲ ـ که بنا بر آن مبلغی به برخی سازمان‌های غیرضروری اختصاص داده می‌شود ـ لغو شود. بودجه سال ۹۲ باید کار‌شناسی شده و وضعیت کنونی اقتصاد کشور در آن گنجانده شود. همچنین باید بودجه سال آینده بنا به نیازهای واقعی سازمان‌های گوناگون نوشته شده و از اسراف و بودجه‌نویسی ناعادلانه پرهیز شود.

افزایش حقوق کارمندان

تاجگردون درباره افزایش حقوق کارمندان گفت: مجلس موافق افزایش حقوق کارکنان دولت است. به باور نمایندگان، حقوق کارمندان باید بیش از ۲۰ درصد افزایش یابد. تأکید مجلس به دولت این است که افزایش حقوق کارمندان در سال ۹۲ از آغاز سال پرداخت شود. با توجه به این‌که یک چهارم بودجه مصوب دولت در سال‌جاری در اختیار دولت قرار داده شده است، مجلس انتظار دارد، ۲۰ درصد مصوب افزایش حقوق کارمندان از آغاز سال اعمال شود. دولت توان پرداخت بیشتر از ۲۰ درصد را نیز با توجه به بودجه در اختیار گذاشته شده دارد، ولی در حال حاضر ۲۰ درصد مصوب از آغاز سال ۹۲ قابل پرداخت به کارمندان دولت است.

مالیات در بودجه ۹۲

این نماینده افزود: مالیات به تنهایی شکاف درآمدی نفت را جبران نمی‌کند و ‌مابه‌التفاوت تبدیل ارز به ریال نیز لحاظ خواهد شد. مجموع اعداد بودجه و مابه‌التفاوت بیست میلیارد دلار کاهش درآمد نفتی در لایحه ۹۲، بسیار بزرگ‌تر از آن چیزی است که محقق شود و در این باره باید بررسی‌ لازم صورت گیرد. در بررسی درآمدهای نفتی لایحه، درآمدهایی که در لایحه محقق نخواهد شد و یا امکان تحقق پایین دارد، حذف می‌شود.

رقم پیشنهادی بودجه عمرانی

وی همچنین گفت: بودجه عمرانی ۳۷ هزار میلیارد تومانی پیشنهاد شده برای سال ۹۲ نسبت به سال گذشته، دو هزار میلیارد تومان کاهش یافته است؛ این رقم بیش از سه برابر کارکرد محقق شده در سال ۹۱ است، به گونه‌ای که تنها در خوشبینانه‌ترین حالت، ده هزار میلیارد تومان از رقم محقق شده است؛ بنابراین، باید مکانیزم‌هایی در رابطه با بودجه عمرانی تعریف شود، تا این ارقام ‌کامل محقق شود.

کسری بودجه ۹۲

وی گفت: در لایحه بودجه سال ۹۲ رقم ۲۹ هزار میلیارد تومان کسری تراز عملیاتی بودجه وجود دارد. تفاوت درآمد‌ها و هزینه‌های جاری در لایحه بودجه سال آینده ۲۹ هزار میلیارد تومان است. ‌با توجه به کارکرد سال ۹۱ در تحقق درآمد‌ها، کسری تراز عملیاتی پیش‌بینی شده برای سال ۹۲ بیش از ۲۹ هزار میلیارد تومان خواهد بود و باید سازوکارهایی برای کاهش این تراز در نظر داشت. بر پایه قانون برنامه پنجم توسعه کشور، ارقام تراز عملیاتی باید صفر می‌شد، اما با شرایط پدید آمده قطعاً محقق نخواهد شد. برای جلوگیری از افزایش کسری در تراز عملیاتی بودجه باید درآمدهای مالیاتی و جاری افزایش و هزینه‌های جاری نیز با توجه به افزایش درآمد‌ها باید کاهش یابد، تا کسری تراز عملیاتی به صفر برسد. متأسفانه در چندین سال اخیر به جای کاهش کسری، برعکس آن را دیدیم که امیدواریم با برنامه‌ریزی دقیق و کار‌شناسی این روند متوقف شود.

برنامه‌ریزی برای یارانه‌ها

غلامرضا تاجگردون افزود: نباید یارانه هیچ یک از افراد جامعه حذف شود، چراکه همه افراد هم‌اکنون با مشکلات گرانی‌ دست و پنجه نرم می‌کنند. برخی افراد که از تمکن مالی بیشتری برخوردارند، باید یارانه دریافت کنند، اما نسبت به افراد کم درآمد کمتر باشد. هم‌اکنون همه افراد جامعه، ماهانه مبلغ ۴۵ هزار و ۵۰۰ تومان یارانه را می‌گیرند و نباید در مرحله دوم هدفمندی که مشخص نیست اجرا شود یا نه، کسی ‌کامل حذف شود. اجرای فاز دوم هدفمندی یارانه‌ها، اصلا از اولویت‌های مجلس نیست، چراکه مردم دیگر تحمل گرانی موجود را ندارند. دولت و مجلس در زمینه نحوه توزیع یارانه‌ها اختلاف نظرهایی دارند که باید با گفت‌وگو برخی مشکلات در این خصوص برطرف شود.