اوباما در جهان اسلام از بوش هم منفورتر شده است

این بار یک نظرسنجی در پاکستان، نشانه‌ای دیگر از روند شکست اوباما در ترمیم چهره ایالات متحده در جهان اسلام شده است.

به گزارش «تابناک» به نقل از گاردین، اوباما در سخنرانی مراسم تحلیف در دور نخست ریاست‌جمهوری خود اعلام کرد: «در مورد جهان اسلام ما به دنبال راهی جدید بر پایه منافع و احترام متقابل هستیم». بهبود نگاه ۱۶۰۰ میلیون مسلمان نسبت به آمریکا نه برای موفقیت در مسابقه کسب محبوبیت، بلکه عنصری حیاتی در امنیت ملی ایالات متحده محسوب می‌شد. حتی پنتاگون هم از مدت‌ها پیش بر این باور بود که ریشه خشونت ضد آمریکایی، نگاه منفی به ایالات متحده است؛ به عبارت دیگر، آشکار شده بود دلیل اینکه مردم این منطقه به حمله به آمریکا گرایش دارند، این است که آن‌ها دلیلی برای این کار خود دارند!

بنا بر این گزارش، حامیان پرشور اوباما مدت‌ها ادعا داشتند که وی دارای توانایی منحصر به فردی برای بهبود موقعیت آمریکا در جهان اسلام است؛ در سال ۲۰۰۷، «اندرو سالیوان»،  یکی از این حامیان پرشور نوشته بود که در میان امکانات و توانایی‌های پرشمار اوباما، نخستین و مهمترین آن‌ها چهره اوست که بالقوه‌ترین ابزار برای ترمیم چهره آمریکا از زمان ریگان تاکنون را برای آمریکا فراهم می‌کند.

از نگاه سالیوان، برای یک جوان مسلمان پاکستانی، اوباما نمایانگر چهره جدید آمریکاست و به واسطه وجود وی، قدرت نرم آمریکا به نحو تصاعدی افزایش خواهد یافت. به این ترتیب، از دید سالیوان، اوباما ساده‌ترین و در عین حال کارآمدترین ابزار برای مقابله با نشان دادن چهره‌ای شیطانی از آمریکا خواهد بود. همین چهره شیطانی باعث مقابله مسلمانان با آمریکا دانسته می‌شد.

از آن همه پیش‌بینی افرادی مانند سالیوان، هیچ یک به حقیقت نپیوسته و در واقع مسأله برعکس بوده است و اکنون ایالات متحده حتی از دوران زمامداری بوش و چنی نیز در جهان اسلام منفور‌تر شده است.

این واقعیت آشکار را چندین نظرسنجی اثبات کرده است. در جولای ۲۰۱۱، واشنگتن پست گزارش داد: «همه امیدی که پیش از این، جهان عرب به آمریکا و اوباما بسته بود، از بین رفته است»؛ این گزارش بر پایه یک نظرسنجی انجام شده در چندین کشور خاورمیانه تهیه شده بود و بر پایه آن، «در بیشتر کشورهای مورد بررسی، نگاه مثبت نسبت به ایالات متحده کاهش یافته است و از آخرین سال دوره ریاست‌جمهوری بوش نیز کمتر شده است».

این گزارش در ادامه می‌افزاید:، نظرسنجی انجام شده در مؤسسه‌ای عربی ـ آمریکایی در سال ۲۰۱۱ نشان می‌داد که «نگاه مثبت نسبت به ایالات متحده از دوران بوش هم کمتر شده و از میزان محبوبیت ایران نیز کمتر است». در‌‌ همان سال، یک نظرسنجی در مصر که یکی از مهم‌ترین کشورهای منطقه برای آمریکاست و اوباما هم سخنرانی خود خطاب به جهان اسلام را در سال ۲۰۰۹ در قاهره پایتخت آن انجام داده بود، نشان داد که وضع اوباما از بوش هم بد‌تر شده است.

یک نظرسنجی سال ۲۰۱۲ در شش کشور با اکثریت جمعیت مسلمان، نه تنها بد‌تر شدن چهره آمریکا نسبت به دوران بوش را نشان می‌داد، بلکه این را هم نشان می‌داد که چین در این منطقه به مراتب محبوب‌تر از آمریکاست و آمریکا و اسرائیل با فاصله‌ای قابل توجه، مهمترین تهدید نسبت به صلح دانسته می‌شوند.

به طور کلی، هرچند اروپایی‌ها هنوز اوباما را تحسین می‌کنند، اکنون آمریکا منفور‌ترین چهره تاریخ خود در جهان اسلام را دارد.

نظرسنجی منتشر شده در مؤسسه گالوپ در روز پنجشنبه، نشان می‌دهد که ۹۲ درصد پاکستانی‌ها، با حاکمان آمریکا مخالف و تنها 4 درصد موافق آن‌ها هستند که به معنای کمترین محبوبیت آمریکا در تاریخ است. خبر بد‌تر آن که ۵۵ درصد گفته‌اند، داشتن تعامل با آمریکا تهدیدی برای منافع پاکستان است، در حالی که این میزان در سال ۲۰۱۱، تنها ۳۹ درصد بوده است.

روشن است چه چیزی باعث این دشمنی فراگیر نسبت به ایالات متحده است: سیاست‌های آمریکا در این کشور.‌‌ همان گونه که یک پژوهش پنتاگون در دوران رامسفلد نشان می‌دهد: «مسلمانان از مفهوم آزادی متنفر نیستند، آن‌ها از سیاست‌های ما متنفر هستند» و مهمترین آن‌ها، دخالت مستقیم آمریکا در کشورهای مسلمان است که با ادعای مبارزه با تروریسم توجیه می‌شود «ولی برعکس به تقویت جایگاه مسلمانان تندرو منجر شده است».

برای نمونه، می‌توان به تفاوت نگاه‌ها نسبت به حمله با پهپاد‌ها اشاره کرد. آمریکایی‌ها بی‌هیچ پروایی از این حملات استفاده می‌کنند، در حالی که از دید بقیه دنیا، این کار یاغی‌گری است.

همچنین نظرسنجی مؤسسه پیو نشان می‌دهد که تقریباً در همه کشور‌ها، مخالفتی قابل توجه نسبت به اصلی‌ترین اجزای سیاست مبارزه با تروریسم آمریکا یعنی استفاده از پهپاد‌ها وجود دارد. در هفده کشور از بیست کشور مورد بررسی، بیش از نیمی از مردم با حمله پهپادهای آمریکایی به رهبران گروه‌های تندرو در کشورهایی مانند پاکستان، یمن و سومالی مخالفت کرده‌اند.

به طور خلاصه، این بمباران‌ها که باعث کشتار غیرنظامیان شده است، نه تنها در کشورهای هدف، بلکه در کشورهای دیگر که از آن آگاه می‌شوند، باعث نفرت فزاینده از آمریکا هم می‌شود.

از دید گلن گرین‌والد نویسنده گاردین، چندی پیش رابرت رایت نویسنده مجله آتلانتیک در آخرین مقاله خود برای آن، به خوبی این مسأله را توضیح داده است. چند پاراگراف از مقاله رایت که به موضوع نفرت از آمریکا مربوط می‌شود به قرار زیر است:

۱ـ مهمترین مشکل دنیا، ناتوانی افراد یا گروه‌ها برای دیدن مسائل از زاویه دید طرف مقابل است. آمریکایی‌ها باید خود را جای مردم کشورهایی بگذارند که در آن حضور نظامی دارند یا آن را بمباران می‌کنند‌ و احساسات آن‌ها را درک کنند.

۲‌ـ نفرت عامه مردم تهدیدی جدی‌تر برای آمریکا شده است، زیرا از سویی فن‌آوری به ایجاد جو ضد آمریکایی توسط سازمان‌های غیردولتی کمک کرده و از سوی دیگر کنترل مردم توسط حکومت‌های مستبد طرفدار آمریکا را سخت‌تر نموده است. به همین سبب، نوع نگاه مردم کشورهای دیگر نسبت به آمریکا بیش از هر زمانی اهمیت دارد.

۳ـ رفتارهای دوگانه در بلندمدت به آمریکا و متحدانش آسیب جدی خواهد زد. اگر آمریکا با زیر پا گذاشتن هنجارهای جهانی، از خرابکاری سایبری بهره گیرد، در بلندمدت به سود آمریکا نخواهد بود. این موضوع در بمباران‌ها و دیگر موارد نقض حقوق بین‌الملل و البته درباره رژیم‌های عدم اشاعه سلاح‌های هسته‌ای هم صادق است. آمریکا نمی‌تواند دوستانش را استثنا کند.

هنگامی که از شدت تنفر از آمریکا در جهان اسلام سخن گفته می‌شود، شاید برخی آمریکایی‌های پر ادعا بگویند، «چه اهمیتی دارد که مسلمانان در مورد ما چه نظری دارند؟»، ولی‌‌ همان گونه که رابرت رایت نوشته است، حتی اگر غیر اخلاقی بودن رفتارهای آمریکا در جهان اسلام را هم مهم ندانید، ولی هیچ چیزی وجود ندارد که بیشتر از همین نفرت به امنیت و منافع آمریکا در سطح جهان ضربه وارد کند.