دربی‌های جنجالی و به یاد ماندنی

داربی سنتی فوتبال ایران که می‌توان آن را معروف‌ترین داربی آسیا دانست، رقابتی ۴۴ ساله است که رخدادهای تلخ و شیرین بسیاری را در دل خود جای داده است. نخستین داربی پایتخت، شانزدهم فروردین‌ سال ۴۷ با تساوی بدون گل به پایان رسید و دو تیم بعدازظهر فردا برای هفتاد و ششمین بار رودر‌روی یکدیگر قرار خواهند گرفت.

به گزارش «تابناک»، تاکنون استقلال ۲۴ بار و پرسپولیس نوزده بار در داربی پیروز شده‌اند و در ۳۲ بازى دیگر، دو تیم به نتیجه مساوى رضایت دادند. در ۷۵ رقابت گذشته، گل‌ها و صحنه‌های زشت و زیبای زیادی در داربی پرهیجان پایتخت رقم خورده و تاریخ این مسابقه پر است از اتفاقاتی که تا پیش از وقوع هرگز قابل پیش‌بینی نبودند.

داربی تهران گاهی چنان ملال‌آور و کسالت بار است که در نود دقیقه حتی یک موقعیت خطرناک هم روی دروازه‌ها خلق نمی‌شود و گاهی در مدت زمان کمتر از ده دقیقه نقطه اوج هیجان را به تصویر می‌کشد.
 
سیلی اصلی: عزیز اصلی، دروازه‌بان ‌سال‌های دور پرسپولیس‌تن‌ها، بازیکنی است که در تاریخ داربی‌ها دو بار با سیلی‌گونه داور مسابقه را نوازش کرده است. در‌ سال ۴۸ ابوالقاسم حاج‌ابوالحسن و در‌ سال ۴۹ مرحوم ارشد برازنده طعم سیلی‌های عزیز را چشیدند!

نخستین توفان داربی: در پنجمین رویارویی سرخابی‌ها در سوم مهر سال ۱۳۴۹، نخست پرسپولیس با گل‌های علی پروین (۷) و حسین کلانی (۲۳) از حریف پیش افتاد اما توفان بیست دقیقه پایانی استقلال، شکست سه بر دو پرسپولیس را رقم زد. آبی‌پوشان در این بازی توسط جواد قراب (۷۳)، کارو حق وردیان (۸۷) و عباس مژدهی (۸۸) به گل رسیدند.
 
نخستین دیدار نیمه تمام: داربی تهران از‌‌ همان آغاز تولد با درگیری‌های بازیکنان و مربیان دو تیم عجین شده و حتی سه بار به دلیل شدت درگیری‌ها نیمه تمام مانده است. نخستین بار در هجدهم آذر ۱۳۵۲ و در مسابقه‌ای که «رودولف شوئرر» داور سر‌شناس سوئیسی قضاوت آن را بر عهده داشت،‌ داربی به درگیری کشیده شد. استقلالی‌ها پس از شکست ۶ بر صفر در داربی دنبال جبران آن باخت بودند و حساسیت بالا باعث شد بازیکنان دو تیم در چند صحنه با همدیگر درگیر شوند.
 
داربی شش تایی‌ها: دوازدهمین رویارویی استقلال و پرسپولیس در روز شانزدهم شهریور ماه سال ۱۳۵۲، تاریخی‌ترین رقابت بین دو تیم تا به امروز به شمار می‌رود. برتری شش بر صفر پرسپولیس با گل‌های حسین کلانی (۳۲)، ایرج سلیمانی (۴۵ و ۵۶) و همایون بهزادی (۵۰ و ۸۶ و ۹۰) زمینه‌ساز نماد «شش تایی‌ها» شد که تا به امروز در کری‌خوانی‌ها علیه آبی‌ها استفاده می‌شود. با توجه به برگزاری همزمان این بازی با مسابقات جهانی کشتی آزاد ۱۹۷۲ در ورزشگاه شهید حیدرنیا فعلی، گروه فیلمبرداری به زمین فوتبال اعزام نشد و به همین دلیل هیچ فیلم یا عکسی از این مسابقه در دست نیست.
 
پربیننده‌ترین بازی: جمعه ۲۲ مهر ماه ۱۳۶۲ بیست و ششمین داربی سرخابی‌ها برگزار شد. آنچه این دیدار را در یادها جاودانه کرد، حضور تماشاگران بی‌شمار در استادیوم آزادی بود. در آن روز سرد، هزاران بیننده، روانه استادیوم آزادی شدند تا بازی را از نزدیک ببینند. شمار آنان به اندازه‌ای بود که حتی کنار زمین و روی پیست تارتان ورزشگاه آزادی و تا بالای نورافکن‌ها هم پر از تماشاچی شده بود؛ صد و بیست هزار نفر بازی را دیدند و استقلال با تک گل پرویز مظلومی رقیب دیرینه را مغلوب کرد.
 
جنجالی‌ترین داربی: پانزدهم دی‌ ماه سال ۱۳۷۳ سرخابی‌ها پس از دو سال وقفه، یکی از پرحاشیه‌ترین داربی‌های پس از انقلاب را برگزار کردند. قضاوت احمد ابهران مقدمه‌ای بر جنجال برانگیز‌ترین بازی تاریخ فوتبال ایران بود. اوج تنش این بازی در دقیقه ۸۸ و با درگیری شدید مجتبی محرمی و امیر قلعه‌نویی رخ داد که داور هر دو بازیکن را بیرون کرد. در ادامه تماشاگران عصبانی و خشمگین پرسپولیس که پیروزی دو بر صفر را با تساوی دو بر دو عوض کرده بودند از ضلع شمالی ورزشگاه به داخل زمین ریختند و بازی تعطیل شد. تلویزیون چند ثانیه‌ از این درگیری را پخش کرد؛ اما ناگهان تصاویر قطع شد. چند روز بعد فدراسیون فوتبال به دلیل هجوم تماشاگران پرسپولیس به زمین، بازی را سه بر صفر به سود استقلال اعلام کرد و بازیکنانی را که با هم درگیری داشتند، با محرومیت‌های سنگین جریمه کرد. مجتبی محرمی، احمدرضا عابدزاده و رضا شاهرودی، به ترتیب سه، دو و یک ‌سال محروم شدند. پیوس، فکری، ورمزیار و غفوری‌های‌اصل هم هر کدام شش ماه محروم شدند.
 
شکستن طلسم هفت ساله: خبر نداشتم با گلی که در دقیقه ۸۷ به ثمر رساندم، پس از هفت سال باعث پیروزی پرسپولیس مقابل استقلال شدم، این صحبت ادموند بزیک بعد از گلزنی در داربی شماره ۴۲ در سال ۱۳۷۵ بود؛ گلی که در نخستین حضورش در داربی تهران به ثمر رساند. این گل با موسیقی سریال گل پامچال همراه شد و هواداران پرسپولیس شعار «گل بزیک، گل بزیک، بیرون بیا...» را سال‌ها در محل برگزاری دیدارهای این تیم سر می‌دادند.
 
داربی نه نفره: یکی از معروف‌ترین تقابل‌های آبی و قرمز پایتخت به بازی دو تیم در مهر ۱۳۷۸ بازمی‌گردد. در آن مسابقه پرسپولیس در نیمه نخست با اخراج نادر محمدخانی و اسماعیل حلالی ۹ نفره شد؛ اما استقلالی‌ها نتوانستند در دقایق باقی ‌مانده بازی، دروازه سرخپوشان را باز کنند تا این مسابقه هم به دلیل مقاومت ۹ نفره پرسپولیس مشهور شود.
 
درگیری در زمین داربی: پیوستن مهدی هاشمی‌نسب از پرسپولیس به استقلال و نخستین حضور او در داربی با پیراهن آبی، حساسیت داربی یک‌شنبه هشتم اسفند ۱۳۷۸ را مضاعف کرده بود. در آن بازی نیمه نخست بدون گل به پایان رسید اما بالاخره در دقیقه ۵۷ قفل دروازه‌ها توسط بهروز رهبری‌فرد شکست. ده دقیقه بعد محمد نوازی، بازی را به تساوی کشاند و در دقیقه ۸۶ مهدی هاشمی‌نسب دروازه پرسپولیس را باز کرد و در مراسم شادی پس از گلش به حالت اغما فرو رفت. در ادامه علی کریمی در دقیقه ۸۹ بازی را به تساوی کشاند اما در ثانیه‌های آخر مسابقه بود که پرویز برومند، دروازه‌بان استقلال با مشت به صورت پایان رافت، مهاجم پرسپولیس کوبید و کتک‌کاری بازیکنان شروع شد.
 
پایان طلسم استقلال: پس از ۹ بازی پیاپی و بردهای پیاپی پرسپولیس در داربی، استقلال سرانجام توانست در داربی پنجاهم با فرار علیرضا اکبرپور در دقیقه ۷۲ و ضربه دقیق این بازیکن به جاده موفقیت در داربی‌ها بازگردد.
 
مشت برومند: سال ۷۹ برومند با مشت به صورت پایان رافت مهاجم پرسپولیس کوبید و یک سال و نیم محروم شد. به همین دلیل پرویز برومند، یکی از بازیکنانی است که نام وی سال‌ها در ذهن علاقه‌مندان به فوتبال باقی مانده است.

سریع‌ترین گل: علی سامره در پنجاه و سومین رویارویی سرخابی‌ها سریع‌ترین گل تاریخ این رقابت سنتی را به ثمر رساند. مسابقه‌ای که در تبریز برگزار شد و سامره در آن لقب «علی ۳۰ ثانیه» را از آن خود کرد.
 
شیرین‌کاری‌های شیث: شیث رضایی سه صحنه به یاد ماندنی را از خود در تاریخ داربی‌‎‌ها به ‌جای گذاشته است. نخستین آن در داربی شماره ۶۲ بود که با به ثمر رساندن یک گل به خودی مانع از پیروزی سرخپوشان شد. در داربی ۶۸ هم او با علیرضا حقیقی درگیری پیدا کرد که با دخالت سایر بازیکنان خصوصا کریم باقری، غایله ختم شد. اتفاق سوم به اشتباه این مدافع در داربی ۶۹ برمی‌گردد که تعلل کرد و باعث به ثمر رسیدن گل برتری استقلال توسط فرهاد مجیدی در دقیقه ۳+۹۰ شد.
 
پایان تساوی‌ها با شوت باقری: کریم باقری در دقیقه ۸۷ داربی ۶۸ با شوتی دیدنی دروازه استقلال را باز کرد تا به طلسم شش مساوی متوالی، یک بر یک در داربی‌ها پایان بدهد. همه هواداران از تساوی‌های یک بر یک خسته شده بودند و به نوعی آن را از قبل طراحی شده می‌دانستند. گل باقری به تساوی‌های ملال آور دو تیم پایان داد.
 
ماراتن پیروزی‌های استقلال: در دقیقه ۳+۹۰ داربی ۶۹ فرهاد مجیدی از اشتباه شیث رضایی استفاده کرد و توانست دروازه پرسپولیس را باز کند. آن پیروزی سرآغازی بود بر ۴ برد متوالی استقلال مقابل پرسپولیس در داربی‌ها. پس از این موفقیت‌ها عدد چهار به عنوان سمبل کری‌خوانی‌های هواداران آبی علیه سرخ‌های پایتخت مطرح شد.
 
هت تریک طلایی‌: ایمون زاید در حالی به عنوان بازیکن جانشین در داربی ۷۴ وارد زمین مسابقه شد که پرسپولیس با دو گل از استقلال عقب بود و یک بازیکن هم کمتر داشت. مصطفی دنیزلی پس از این اتفاقات ایمون زاید را وارد زمین کرد. این بازیکن در فاصله زمانی ده دقیقه، سه بار دروازه استقلال را باز کرد تا هم هت‌تریک کند و هم پایان دوران پیروزهای پیاپی استقلال را رقم بزند.