جریمه‌هایی که حتی ابلاغشان به صرفه نیست!

«فلان تیم به دلیل فحاشی تماشاگرانش به بیست میلیون ریال جریمه نقدی، بهمان تیم به دلیل استفاده از جوراب همرنگ که تأخیر چند دقیقه‌ای در شروع بازی پدید آورد، یک و نیم میلیون تومان و...»؛ شنیدن گزارش‌هایی از این دست برای علاقه‌مندان اخبار ورزشی، بسیار عادی است، ولی در فوتبالی که رقم کوچک‌تر از چند صد میلیون تومان ندارد، دلیل اعمال جریمه‌هایی تا این اندازه عجیب چیست؟

به گزارش «تابناک»، در روزهای گذشته، آخرین احکام صادره از سوی کمیته انضباطی درباره تخلفات انجام گرفته در لیگ بر‌تر، جام حذفی، لیگ فوتسال، فوتبال ساحلی و... اعلام شد؛ رخدادی بسیار عادی که معمولا ماهی یک بار روی داده و اتفاقات یکی دو هفته از لیگ‌های فوتبال را در بر می‌گیرد تا بلکه به کمک بازتاب گسترده‌ای که در بخش‌های گوناگون خبری صداوسیما و روزنامه‌های پرشمار ورزشی می‌یابد، همگان را متوجه شدت برخورد کمیته انضباطی با متخلفان نموده و در کنار خاصیت‌های زیادی که برایش شمرده می‌شود، جنبه بازدارندگی برای آینده داشته باشد؛ اما احتمالا حق خواهید داد که این گونه نیست.

به عبارت بهتر، در شرایطی که همه مدیران تیم‌های گوناگون، از دور زدن قانون سقف قرارداد با استفاده از روش‌های گوناگون سخن گفته و به دنبال آن از قرارداد میلیاردی بسیاری از بازیکنان می‌شنویم، چگونه است که هنوز جریمه‌ها در اندازه‌ای است که ‌گاه ابلاغ آن‌ها در چند بخش خبری، با توجه به هزینه‌های سنگین تهیه و پخش برنامه‌های تلویزیونی به صرفه به نظر رسیده و تکرار می‌شود؟

برای نمونه، بد نیست کمی به عقب‌تر برگردیم؛ هنگامی که رقابت دو تیم پرسپولیس و ملوان در قالب لیگ بر‌تر با تساوی دو تیم به پایان می‌رسد، ولی گل زودهنگام مازیار زارع، هافبک ملوان ـ که تا چندی پیش در پرسپولیس توپ می‌زد ـ با شادی عجیب و وصف‌ناشدنی او حکم حاشیه‌ای را پیدا می‌کند که با توجه به در پیش بودن رقابت این دو تیم با یکدیگر در جام حذفی، فضای مجازی را به شدت علیه این بازیکن رقم می‌زند؛ در چنین شرایطی، طبیعی است که یکی از حاشیه‌های بازی جام حذفی بین ملوان و پرسپولیس، توهین به این بازیکن باشد؛ اما کمیته انضباطی تدبیری برای این امر ندارد و سرانجام روز بازی معلوم می‌شود که پیش‌بینی‌ها درست بوده است.

اینجاست که مسئولان پخش زنده تلویوزیونی بازی، مجبور می‌شوند بار‌ها در صحنه‌های گوناگون، صدای استادیوم را ببندند تا کلمات ناشایستی که بینندگان پرسپولیسی، خطاب به زارع بر زبان می‌رانند و البته پاسخ‌هایی که بیننده‌های ملوانی احتمالا در دفاع از هافبک تیمشان در فضای استادیوم‌‌ رها می‌کنند، به گوش خانواده‌های پر شماری که فوتبال دوست هستند، نرسد!

در چنین شرایطی، کمیته انضباطی هیچ کارکردی نداشته و هیچ کس کار پیش‌گیرانه‌ای متصور نیست؛ اما سوت پایان بازی‌‌ همان و اقدامات تنبیهی همان؛ کمیته انضباطی تازه از این بخش داستان، ورود کرده و بسته به شدت ماجرا یا سخت‌ترین جریمه ممکن ـ که‌‌ همان محرومیت از تماشاچی در چندبازی است ـ را در نظر می‌گیرد و یا یکی دو میلیون تومان جریمه برای دو طرف در نظر گرفته و روز از نو و روزی از نو!

به عبارتی بهتر، در شرایطی که شاید می‌شد با توجه به فضاسازی رقم خورده، جریمه‌های احتمالی برای فحاشی تماشاگران را یک بار بازخوانی کرده و سقف و کف سخت‌گیری در این ماجرا را پیش از رقم خوردن اتفاقات بازگو کرد، همه منتظر می‌نشینیم تا جرم به وقوع پیوسته و چه بسا بازیکنی که در فشار است، حرکت بسیار ناشایستی کند تا در پایان، با چند میلیون تومان سر و ته ماجرا را هم بیاوریم و هرگز نپرسیم که اگر این رویکرد کارآمد است، چرا بیشتر دیدارهای لیگ با جزیی به ظاهر جدایی ناپذیر به نام «فحاشی» آمیخته است؟

این بی‌توجهی به رویکرد پیشگیری، تنها بخشی از ماجراست، زیرا همان گونه که پیشتر گفتیم، در فوتبالی که رقم‌های دریافتی بازیکنان دست کم از چند صد میلیون تومان بیشتر است، ناشایست‌ترین حرکات بازیکنان بزرگ و الگو با جریمه یکی دو میلیون تومانی از طرف کمیته انضباطی روبه‌رو شده و عملا احکام صادره فاقد هرگونه قدرت بازدارندگی هستند؛ اینقدر که ابلاغشان در بخش‌های گوناگون خبری و بازانتشارشان در روزنامه‌های پر شمار خبری، هیچ توجیهی نداشته و‌ گاه تا حد تمسخر همه روند بررسی و صدور احکام انضباطی پایین می‌آید.

بنابراین، در چنین شرایطی، جای شگفتی نیست که یک بازیکن، یک مربی، یک مدیرعامل و... هرچه به ذهنش رسید، درباره دیگری بر زبان براند، هر کاری خواست در زمین مسابقه انجام دهد، هر چه خواست در نشست پیش از بازی یا در سخنان پس از بازی بگوید و در پایان، منتظر ده یا بیست میلیون ریال و حتی اعداد عجیب و غریبی مانند ۲۳ میلیون و هفصد هزار ریال جریمه باشد!

به دو مجموعه اخیر احکام جریمه کمیته انضباطی فدراسیون فوتبال دقت کنید تا دستتان بیاید که حتی مبنا قرار دادن نرخ تورم در زمان صدور احکام هم می‌توانست منجر به در نظر گرفتن جریمه‌های سنگین‌تری شود: