نتيجه كليد خوردن سياسي پروژه‌هاي غيراقتصادي: اتيلن غرب، پر

همان‌گونه كه انتظار مي‌رفت، سرانجام 70 درصد از سهامداران «پتروشيمي باختر» به رغم چندين ميليارد تومان سرمايه‌گذاري، عطاي حضور در اين پروژه را به لقاي آن بخشيدند و از حضور در ساخت پتروشيمي‌هاي غرب كشور انصراف دادند.

به گزارش خبرنگار «تابناك»، هفته گذشته سرانجام پس از مدتها تأخير، جلسه مجمع عمومي هلدينگ «پتروشيمي باختر» برگزار شد و طي آن سهامداران غيردولتي آن عليرغم فشارهاي شديد سياسي، از ادامه حضور در اين پروژه اعلام انصراف كردند. اين در حالي است كه اين شركت‌هاي سرمايه‌گذاري تاكنون هرکدام چند ميليارد تومان در اين پروژه سرمايه‌گذاري كرده‌اند.

پروژه خط اتيلن غرب كشور كه بنا بر انتقال اتيلن از دو پتروشيمي كاويان و اروند در جنوب كشور توسط يك خط لوله 1200 كيلومتري به شمال غربي كشور و احداث 10 واحد پتروشيمي در شهرهاي حاشيه زاگرس براي توليد پلي‌اتلين طراحي شده، به دليل فقدان كارشناسي دقيق و توجيه اقتصادي، زيان‌ده است. اين پروژه كه در دولت سابق، بيشتر با اهداف تبليغاتي كليد خورده، در دولت كنوني هم با شعار محروميت‌زدايي ادامه يافته است، اما از آنجا كه بخش خصوصي از سرمايه‌گذاري در اين پروژه خودداري كرده بود، مسئولان وقت تصميم گرفتند كل هزينه خط لوله پروژه را که در حدود 900 ميليارد تومان برآورد مي‌شد، از محل بيت‌المال و بودجه عمومي پرداخت كنند و از بخش خصوصي تنها براي ساخت واحدهاي پتروشيمي دعوت شد و هلدينگي با عنوان «پتروشيمي باختر» شامل شركت ملي صنايع پتروشيمي (30 درصد)، صندوق بازنشستگي نفت (20 درصد)، پتروشيمي اراك (10 درصد) سرمايه‌گذاري‌هاي غدير، مدبر، صنايع پتروشيمي، بازنشستگي كشوري، پتروشيمي اصفهان، تأمين اجتماعي و بانك ملي هر كدام 5 درصد و سرانجام سرمايه‌گذاري دنا و توسعه صنعتي ايران هر كدام 2.5 درصد تشكيل شد تا سرمايه ساخت واحدهاي ده‌گانه پتروشيمي در مهاباد، مياندوآب، كردستان،‌ همدان، كرمانشاه، لرستان، چهارمحال، انديمشك، دهدشت و گچساران را تأمين كند.

اين در حالي است که هزينه احداث هر واحد با اشتغالزايي در حدود 100 الي 200 نفر، معادل يا بيش از کل ارزش سرمايه‌گذاري صنعتي برخي از اين استانها برآورد مي‌گردد.

گفته مي‌شود در ماه‌هاي اخير حدود 20 كيلومتر از 1200 كيلومتر لوله برنامه‌ريزي شده كشيده شده و با برخي ابهامات و عدم اطمينان سهامداران، مديرعامل پتروشيمي باختر از تقليل پروژه‌هاي پتروشيمي به 5 واحد خبر داده بود. هرچند که بعدا با دستور نماينده سابق کازرون (وزير فعلي نفت) علاوه بر ارائه طرح خط لوله مرکز (فارس)، پتروشيمي کازرون هم به خط اتيلن غرب پيوست.

لازم به ذکر است، عليرغم پيشرفت احداث خط لوله در مناطق پست و دشت خوزستان، ابهامات جدي فني خصوصا در مورد کمپرسورها، چگونگي انتقال اتيلن خصوصا در مناطق صعب¬العبور، ايمني خطوط لوله و نحوه راه‌اندازي مطرح است که به نظر مي‌رسد تاکنون مجريان طرح لزومي به شفاف نمودن آن نديده اند.
اما آخرين اخبار از كناره‌گيري 70 درصد سهامداران در مجمع عمومي حكايت دارد.

اكنون پرسش اينجاست كه آيا با به اطمينان رسيدن سهامداران از زيان‌ده بودن اين طرح، فشار نمايندگان مجلس و برخي مديران باعث اصرار بر اشتباه دولت سابق و ادامه اين طرح و تکرار آن در پروژه هاي خطوط لوله اتيلن شرق و مرکز خواهد شد يا آن‌كه با كار كارشناسي، طرح‌هاي مفيدي براي مردم جايگزين اين پروژه خواهند كرد؟

اضافه مي شود تاکنون در عرضه عمومي سهام اين پتروشيمي‌ها، هيچ‌گاه ميزان سهام خريداري شده به نصف سهام عرضه شده هم نرسيده است و اغلب با لابي و فشار، سهام جذب نشده به شرکتهاي سرمايه گذاري دولتي و يا بانک‌هاي دولتي فروخته شده است.