غضنفری: درگیر تحریم های دوم هستیم

مهدی غضنفری در چهارمین همایش ملی ارتقای توان تولید داخلی سخنان خود را در دو بخش تحریم ها و تلاش های وزارت صنعت، معدن و تجارت برای مقابله با آن بیان كرد، گفت: اگر مسیر تحریم ها را می تون در توسعه دامنه و حوزه تحریم ها به وضوح مشاهده كرد به این دلیل است كه راه های مقابله با آنها نمی تواند همان راهی باشد كه 10 یا 20 سال پیش استفاده می شد.
به گزارش ایلنا، غضنفری تحریم ها را به دو دسته، تحریم های اولیه یا نخستین و تحریم های ثانویه یا پیشرفته تقسیم كرد وگفت: در حال حاضر درگیر تحریم های دوم هستیم، تحریم های نخستین كه پس از انقلاب شروع شد شامل بلوكه شدن بخشی از منابع ما نزد برخی شركت های آمریكایی بود كه توسعه بیشتری نیز نیافت.
وزیر صنعت، معدن و تجارت ادامه داد: پس از آن موضوع عدم فروش برخی تجهیزات و قطعات به جمهوری اسلامی ایران د سال های دفاع مقدس مطرح شد، به تبع آن بسیاری از متخصصان داخلی تلاش كردند تا با نوعی بومی سازی و داخلی سازی این تجهیزات و قطعات را بسازند؛ بنابراین كار ساخت قطعات درایران همرمندانه و اثر بخش شده و بركات زیادی نصیب كشور گردید.
وی با بیان اینكه در همان روزها درحوزه فناوری، تكنولوژی و نوآوری ها نیز تحریم شدیم و راه هایی كه می توانست هزینه های تولید را كاهش دهد در پیش گرفته شد، افزود: بازهم دراین خصوص در مورد انتقال تكنولوژی یا بحث مهندسی معكوس و یا فرایندهایی از این دست راه حل هایی پیدا شد تا مشكل مرتفع گردد.
* تحریم های اولیه و پیشرفته 
غضنفری ادامه داد: تحریم های اولیه یا نخستین بیشتر نقطه ای و موضعی بوده و راهكارهای آن به این شكل عمل می كرد، اما دامنه، نوع نگاه، دامنه تحریم هایی كه بتازگی وضع شده متفاوت است.
وزیر صنعت، معدن و تجارت افزود: در چند سال گذشته با تحریم برخی بانك های تجاری ایران مواجه شدیم، ابتدا از بانك سپه شروع شد، این تحریم ها بخش عمده ای از فعالیت ها را در حوزه های خاص دچار مشكل كرد، با تحریم حمل ونقل، كشتیرانی ادامه یافت كه كاملا شكل متفاوتی از تحریم نفتی، بانكی و فناوری است.
وی سپس تصریح كرد: در ادامه این تحریم ها تحریم بانك مركزی كه در نوع خود بی سابقه است را شاهد بودیم، این درحالی است كه تاكنون بانك مركزی كشوری را سراغ نداریم كه تحریم شده باشد و در پی آن بلافاصله تحریم فروش نفت و از آن طرف تحریم خرید نفت مطرح گردید.
غضنفری بیان كرد: برای آنكه تحریم برگرده تحریم كنندگان فشار نیاورد مجوزهایی را برای برخی كشورها قائل شدند كه مثلا بخشی از نیازهای خود را از جمهوری اسلامی ایران خریداری می كنند؛ در كنار تحریم نفت باز شاهد این بودیم كه تحریم های بیمه ای، بانكی و حمل ونقل گسترش یافت.
وزیر صنعت، معدن و تجارت با بیان این جمله كه " به نظرم دامنه این نسل دوم تحریم ها، برخلاف نسل اول كه در حوزه یك قطعه یا تكنولوژی بود بیشتر كل اقتصاد و تجارت كشور را در نشانه گرفته است "، افزود: آنها حتی با قرار دادن فهرستی از نام افراد به آن چنبه های اجتماعی دادند..
وی ادامه داد: ظاهرا جمهوری اسلامی ایران براین اساس دو راه حل دارد نخست اینكه در مقابل فشارها تسلیم شود یا اینكه در مقابل هر كدام از این تحریم ها راه مقابله را پیدا كند.
* تقابل هوشمندانه تر در مقابل تحریم های هوشمند 
از نظر وی، نكته ای كه به عنوان الطاف خفیه الهی می شود در دل تحریم ها از آن یاد كرد، آن است كه هر چه تحریم ها پیچیده تر و هوشمندانه تر می شود، راه های مقابله با تحریم به همان نسبت هوشمندتر می شود و متخصصین در جمهوری اسلامی ایران به همان اندازه دارای مهارت بیشتری در مقابل این آزمون می شوند.
غضنفری در توضیح دیدگاه خود گفت: اگر یك روز تحریم ها به پایان برسد، با نگاه به گذشته در می یابیم كه مراحلی را سپری كرده و فعالیت هایی را به انجام رسانده ایم كه از سطح هوشمندی بسیار بالایی برخوردار بوده است، این فرصت بی نظیر را هیچ كس غیر از تحریم كنندگان نمی توانستند برای ما ایجاد كنند.
وزیر صنعت، معدن و تجارت سپس به وضعیت پیش آمده برای نرخ ارز و درخواستی كه سال های گذشته صادركنندگان از دولت داشتنند اشاره ای كرد و گفت: در سال های گذشته هیچ كس در دولت این آمادگی را نداشت كه درخواست و اصرار صادركنندگان را مبنی براینكه 10 درصد به قیمت ارز اضافه شود را اجرایی كند، صادركنندگان اصرار داشتند تا نرخ ارز 5 درصد افزایش پیدا كند و این جریان را به نفع آنها مدیریت كنیم، چرا كه از این طریق صادرات غیرنفتی با جهش بالایی مواجه می شد؛ این كار به دلیل نگرانی از تورم انجام نشد، بنابراین دردل این تحریم ها به اندازه و وسعتی كه بر اقتصاد كشور می گذارد می توان فرصت های بی نظیر و بی بدیلی را فراهم كرد.
وی عنوان كرد: البته معنی فرصت ها، بهره مندی و سود مندی توسعه نیست چون فرصت ها ممكن است مثل ابر بروند و از طریق آن بارشی صورت نگیرد، فرصتی كه بالقوه است اگر بالفعل شد می توانیم بگوییم به درد ما می خورد، دراین شرایط نیاز داریم كه سیاست های جدید تجاری، سیاست های جدید تولیدی و سیاست های جدید اقتصادی داشته باشیم، یعنی چون نوك تحریم، در حوزه تحریم ابتدا سراغ تولید رفت، سیاست های جدید تولیدی در پیش گرفته شد، سپس سراغ تجارت آمد، سیاست های جدید تجاری در پیش گرفته شد و بعد از آن دامنه اش گسترده شده و به اقتضای آن سیاست های هوشمند اقتصادی بكار گرفته شد.
دكتر غضنفری در بخش دیگری از سخنان خود گفت: در حال حاضر دولت، مجلس و نظام تصمیم گیری در جمهوری اسلامی به دنبال تنظیم، تبیین و تصویب این سیاست ها می باشند.
* سیاست های جدید تولیدی و تجاری وزارت صنعت، معدن و تجارت 
وزیر صنعت، معدن و تجارت این موضوع را نیز گفت كه این وزارتخانه در مورد سیاست های جدید تولیدی، كارگروه های متعددی را در وزارت صنعت، معدن و تجارت برگزار كرده و به دنبال آن است كه چگونه می توان در برخی از تكنولوژی ها كه نه به دلیل تحریم تكنوژی، بلكه به دلیل عدم امكان انتقال ارز و خرید آن دچار مشكل هستیم، جایگزین ایجاد كند مثلا در ساخت خودرو پژو 206 از روزی چند صد دستگاه صفر دستگاه رسید و اخیرا با قطعاتی كه كاملا در داخل ساخته می شود، تولید براساس آخرین گزارش به روزی 50 تا 60 دستگاه رسیده است.
وی ادامه داد: خودرو 206 ازابتدای امسال مثل سال قبل بیشترین تولید را داشت اما این تولید ماه به ماه كمتر شد، قطعات در انبارها مصرف شده و به صفر رسید و چون از قبل در مورد آن فكر شده بود، قطعات ساخت داخل جایگزین شد اما تولید هنوز به تولید روزانه چند صد دستگاه نرسیده است، این وضعیت نشان می دهد كه تحریم ها می تواند فرصت باشد.
غضنفری سپس گفت: كاهش تولید منجر به آن شد كه بازار خودرو به هم بریزد،، قیمت ها بالا بروود و مردم در صف های خرید قرار گرفته و دچار مشكل شوند.
* گذر از تحریم با همراهی و تعامل 
وزیر صنعت، معدن و تجارت با اشاره به اینكه گذر از تحریم ها جز با همراهی، همدلی و تعامل مردم امكان پذیر نیست، گفت: البته همیشه اطلاع رسانی امكان پذیر نیست، مردم باید به طور كلی از ما بپذیرند كه برخی از راه های مقابله با تحریم را نمی توان مطرح كرد.
وی همچنین گفت: در حوزه تجارت نیز ثبت سفارش برخی كالاهای وارداتی كه اصطلاحا گروه 10 نامیده می شود، نزدیك به 2 تا 2.5 ماه است كه ممنوع شده و معنی آن این است كه بازار حداقل 70 میلیونی جمهوری اسلامی ایران و بازارهای پیرامونی برای تولید كنندگان این كالاها كاملا در اختیار تولید داخلی است 
* مدیریت عرضه و تقاضای ارز 
غضنفری عنوان كرد: از آغاز امسال وقتی متوجه شدیم كه میدان كار تحریم ها وارد فضای تجاری كشور شده، حوزه آن در حال گسترش است و نتیجه آن كاهش درآمد ارزی كشور است، روی مدیریت عرضه ارز و مدیریت تقاضای ارز كار كردیم.
وی در مورد مدیریت تقاضای ارز گفت: 60 میلیارددلار ارز مصرفی كشور برای واردات كالا مورد استفاده قرار می گیرد كه می تواند شامل كالاهایی باشد كه ما به عنوان محصول در محل های فروش می بینیم یا اینكه به عنوان مواد اولیه وارد كارخانه می شود و ممكن است مشهود نباشد.
وزیر صنعت، معدن و تجارت افزود: گروه كالاهای وارداتی به 10 گروه تقسیم بندی شده است، گروه اول شامل كالاهای اساسی و استراتژیك است، گروه دوم دارو، تجهیزات پزشكی و مواد اولیه را دربرمی گیرد كه ارز مرجع دریافت می كنند.
* فرایند شكل گیری گروه های وارداتی از " خام، خام " تا " مصرفی، مصرفی " 
غضنفری گفت: به جز گروه اول و دوم، فرایند شكل گیری سایر گروه ها به این نحو است كه از "خام، خام " به "مصرفی، مصرفی " تا قطعات نیمه ساخته، واسطه ای تا محصول ساخته شده و دستگاه های تمام شده خواهد بود، این اقلام درهشت گروه چیده شده اند، ارزش هر كدام از این پوشه های مدل خوشه بندی حدود شش میلیارد دلاراست و اگر موفق شویم هر كدام از این ها را در داخل تولید كامل كنیم ارز كمتری می خواهیم.
وی تصریح كرد: گروه 10 كالاهای وارداتی شامل اقلامی می شود كه تولید آنها درداخل به صورت كامل صورت می گیرد و به همین دلیل در حال حاضر ثبت سفارش این گروه از كالاها ممنوع شده است؛ كه در باره مدیریت تقاضای ارز باید بگوییم كه حدود 6 میلیارد دلار دراین گروه است كه به آن نیازی نداریم.
 
وزیر صنعت، معدن و تجارت می گوید: هرچند كه ثبت سفارش واردات گروه كالایی 10 ممنوع می شود اما امكان واردات مواد اولیه تولید قعطعات این كالاها امكان پذیراست؛ همچنین می توانیم در مورد گروه 9 نیز این كاررا انجام دهیم اگر تولید كنندگانی باشند كه شرایط تولید را فراهم كنند و تضمین تولید كالا با كیفیت مناسب را به بدهند، می توان این نوع كالاها را نیز درفهرستی قرار داد كه یعنی فعلا نیازی به مصرف ارز برای این گروه از كالاها ندایم.
غضنفری با اشاره براینكه مدیریت منابع ارزی باید دقیق باشد و اگرنه ممكن است این حوزه كالایی دچار آسیب شود، افزود: به هر میزان ارز بتواند به اولویت های بالاتر تخصیص پیدا كند معنی ساده آن این است كه به تولید توجه بیشتری كرده ایم.
وی ادامه داد: چون گروه های 3 تا 5 بیشتر شامل مواد اولیه، مواد خام، مواد پایه صنعتی، پایه كشاورزی است، در مورد آن گروه ها شاید مزایای معدنی، جغرافیایی، آب و هوایی باید تغییر كند اما در مورد گروه شش تا هشت و 9 كه به تدریج به صورت كالاهای ساخته شده و كاملا ساخته شده تبدیل می شوند، با عدم واردات كالاهای كم دوام و پر دوام مصرفی، فرصتی بی نظیر در شرایط حال برای تولید كنندگان فراهم شده كه می توانند از آن استفاده كنند.
* سیاست های جدید تجاری به سراغ اولویت ها رفت 
وزیر صنعت، معدن و تجارت دربخش دیگری از سخنرانی خود با تاكید براینكه در 30 سال گذشته چنین ممنوعیت وارداتی را نداشته ایم، گفت: یعنی برای اولین بار سیاست های تجاری كشور به سراغ اولویت بندی رفت و به تبع فشار تحریم در حوزه تجارت خارجی اعمال شد كه بركات آن را می تواند در حوزه تولید شاهد بود.
غضنفری سپس خطاب به شركت كنندگان دراین همایش گفت: گزارشاتی از حوزه تولید كیف و كفش به من داده شده مبنی براینكه رونق تولید دراین حوزه ایجاد شده و واحدهای تولیدی با استخدام كارگر بیشتر در پی تهیه مواد اولیه تولید هستند، امیدی در دل تولید كنندگان ایجاد شده است كه اگر این سیاست های دولت ادامه پیدا كند ما می توانیم كاملا نیاز به محصول خارجی را از طریق رونق تولید داخلی رفع كنیم.
* درخواست های متعدد دیگر كشورها بر روی میز خودروسازان 
وی عنوان كرد: دراین شرایط به طور باور نكردنی صادرات ما مزیت دارد هیچ گاه چنین قرصت صادراتی درجمهوری اسلامی ایران وجود نداشت تقریبا تمام كارهای ما مزیت صادراتی دارند؛ این پیام را باید به گوش صادر كنندگان برسانیم كه اقتصاد ما در حال حاضر با ارز 2 تا 3 هزار تومان مدیریت نمی شود ممكن است برخی كالاها در بورس باارزهایی با این قیمت معامله شود اما نرخ های اقتصاد ما همچنان تركیبی از ارزهای مختلف است.
غضنفری با یادآوری اینكه در شرایط كنونی اقتصاد، تولید می تواند صادرات محور باشد، گفت: این موضوع بسیار مهمی است چرا كه در سال های گذشته به طور مرتب درباره حفظ بازارهای صادراتی به این شكل با مشكل روبرو بودیم كه تولید داخلی برای مشتری خارجی گران تمام می شد، درحالی كه متاسفانه به علت بی توجهی برخی افراد نتوانستیم وام های ریالی را به برخی بنگاه ها از جمله خودروسازها برسانیم دراین شرایط انبوهی از درخواست های خارج از كشور روی میز تولید كنندگان خودرو است درخواست هایی كه هیچ گاه به این تعداد وجود نداشت.
وی سپس گفت: دو مزیت در اقتصاد ایران و در كنار تحریم های هوشمندانه و به قول خودشان فلج كننده شكل گرفت كه این دو مزیت قبلا وجود نداشت، در گذشته وقتی یك كالا تحریم می شد، متخصصین ما، بخش آرندی، فناوری و انتقال تكنولوژی آن كالا را به هر شكل می ساخت، اما درحال حاضر دیگر كالا تحریم نیست بلكه كل اقتصاد را نشانه رفته اند.
* شرایط كنونی اقتصاد كشور مقاومتی است 
وزیر صنعت، معدن و تجارت ادامه داد: وقتی بهسازی، نوسازی و ترمیم را اصلاح یا جبران می كنیم كل اقتصاد را می توانیم بگوییم كه نامش مقاومتی است، برای آنكه توانسته است با یك سوم فروش نفت، دو سوم فروش نفت، امكان انتقال ارز را به كشور را فراهم كند و روی پای خودش بایستد.
غضنفری با بیان اینكه رسانه ها باید در خصوص فرصت های بی نظیر از شرایط كنونی اطلاع رسانی مورد نیاز را انجام دهند، گفت: هر چند كه برخی مسائلی كه مطرح می شود، درست است اما باید در باره مزیت هایی كه در دل این اقتصاد و در مقابله با فشار بسیار فزاینده وجود دارد سخن گفت.
* مدیریت دو جریان ارزی و ریالی 
وی درادامه سخنان خود خطاب به معاون وزیر نفت در همایش گفت: با بهره گیری از فرصت ها می توانیم بگوییم كه ارز شما را نمی خواهیم و می توانید به حساب صندوق واریز كنید، تولید قادر است ارز خود را برگرداند، فقط این فرصت بی نظیر را باید به سادگی مدیریت كرد كه من اسم آنرا مدیریت دو جریان پولی و ریالی و مدیریت جریان ارز به سمت تولید كننده می نامم.
غضنفری ادامه داد: امسال باید ارز و ریال را به تولید كننده برسانیم و سال آنیده انبوهی از تولیدات را در تقابل با تحریم شاهد خواهیم بود و از این طریق ارزو ریال بسیاری را به كشور وارد خواهند كرد.
* ضرورت هرچه سریعتر پیاده سازی مدل های تامین مالی 
غضنفری با بیان این جمله كه باید هرچه زودتر مدل های تامین مالی را پیاده كنیم كه می تواند شامل مدل های تامین مالی مبتنی بر بانك ها یا مبتنی بر روش های دیگر بازار سرمایه یا غیره باشد، تصریح كرد: كمی تلاش متفاوت متناسب با جنس تحریم ها می تواند فضاهای باور نكردنی ایجاد كند، سطح سرمایه گذاری و سطح اشتغال را ارتقا بخشد.
وی این توضیح را نیز داد كه برخی كشورها برای اینكه فرصت های صادراتی خود را در دیگر نقاط جهان پیدا كنند، ارزش پول ملی خود را 5 تا 10 درصد كاهش می دهند و دراین خصوص بین برخی كشورها همچون چین، آمریكا و ژاپن دعواهایی وجود دارد و برخی از آنها همچون آمریكا مراقب است كه چین چنین كاری را انجام ندهد.
وی درعین حال با اشاره براینكه كاهش ارز پولی برای كشورهایی كه جنبه صادراتی دارند، منجربه صادرات می شود، گفت: این اتفاق در سال های دفاع مقدس و پس از آن به ما كمك نمی كرد چرا كه كارخانه ای نبود كه محصول خود را صادر كند اما درحال حاضر بسیاری از كارخانه ها كه با 30 تا 50 درصد ظرفیت خود كار می كنند به دنبال بازار صادراتی می گردند.

* فعالیت 868 شهرك صنعتی 
وزیر صنعت، معدن و تجارت در بخش دیگری از اظهارات خود گفت: درحال حاضر 868 شهرك صنعتی در كشور وجود دارد كه همه آنها فعال است و اصلا با گذشته قابل مقایسه نیست..
وی به افزایش قیمت ارز نسبت به 10 تا 15 سال قبل نیز پرداخت و گفت: این وضعیت می تواند محرك صادرات و موتور صادرات باشد، صادرات هم می تواند لوكوموتیو اقتصاد باشد كه اینها همه فرصت های در دل تحریم است.
غضنفری در ادامه اشاره ای نیز به اقدامات صورت گرفته در وزارت صنعت، معدن و تجارت برای پویایی تولید داشت و افزود: تلاش های بسیاری برای اینكه واحدهای فنی و مهندسی در واحدهای صنعتی شكل دهیم، انجام شده است.
* صدور 8 هزار و 600 جواز تاسیس واحدهای فنی و صنعتی 
وی گفت كه هم اكنون 8 هزار و 600 جواز تاسیس واحدهای فنی و صنعتی صادر شده و بیش از 1500 پروانه فنی و مهندسی نیز صادر شده است؛ به این ترتیب یك عده كار تولیدی و گروهی دیگر كارفكری، مشاوره ای و تحقیقاتی برای تولید انجام می دهندد.
وزیر صنعت، معدن و تجارت ادامه داد درهمین راستا 22 انجمن فنی و مهندسی در 15 استان كشور تشكیل شده، البته 2 شهرك اختصاصی و مستقل شهرك فناوری ایجاد كرده ایم یعنی كار این شهرك ها تجاری سازی فناوری ها است و در دل برخی از شهرك ها كه تولید می كنند مراكز فناوری نداریم.
وی تعداد مراكز فناوری ایجاد شده توسط وزارت صنعت، معدن و تجارت را 20 مركز عنوان كرد و گفت: كارهای خوبی برای رتبه بندی شركت های EPS انجام شده، این شركت ها ارز بری خوبی توسط سازمان مدیریت صنعتی ایجاد كرده اند.
** 836 میلیون دلار صادرات خدمات فنی و مهندسی در 8 ماه امسال 
غضنفری در بخش دیگری از سخنان خود اشاره ای به توان حوزه فنی و مهندسی كشور داشت و افزود: به لحاظ صدور خدمات فنی و مهندسی ظرفیت های بسیار بالایی داریم و بازارهای خیلی خوبی در خارج از كشور فراهم شده است.
وی در باره میزان صادرات خدمات فنی و مهندسی گفت: این صادرات طی برنامه سوم توسعه (سال 79 تا سال 83) اهداف برنامه معادل 1.7میلیارد دلار بود، عملكرد واقعی 2.4میلیارد شد و رشدی حدود 36 درصد را نشان می دهد.
به گفته وزیر صنعت، اهداف پیش بینی شده صادرات خدمات فنی ومهندسی طی برنامه چهارم توسعه (سال 84 تا سال 88) نیز معادل 10 میلیارد دلار بوده كه در سال های 84 تا 88 حدود 11 میلیارد دلار بوده است و رشد این دوره نیز حدود 10 درصد است.
وی اظهار داشت: درسال 89 نیز 3/3 میلیارد دلار قرارداد در این بخش امضا شد كه 46 شركت در قالب 63 پروژه به صدور خدمات فنی و مهندسی پرداختند.
وزیر صنعت، معدن و تجارت تصریح كرد: در سال 89 میزان 3.3 میلیارد دلار حجم قرار داد با حضور 46 شركت صادركننده خدمات در 63 پروژه صورت گرفت و در سال 90 میزان 4.2میلیارد دلار حجم قرار داد با حضور 24 شركت در 28 پروژه انجام گردید كه تا هشت ماه نخست سال جاری 736 میلیون دلار بوده است..
وی حجم قراردادهای خدمات فنی و مهندسی در سال 90 را 4.2 میلیارد دلار بیان كرد و ادامه داد: 28 پروژه با حضور 24 شركت علی رغم فشار تحریم ها این صادرات را محقق كرده اند.

* بهره گیری از توان تولید داخلی درفازهای پارس جنوبی 
غضنفری با اشاره براینكه گزارش های خوبی در فازهای 6، 7، و 8 پارس جنوبی و استفاده از توان تولید داخل به وی ارایه شده، افزود:در فازه های 17، 18 و 14 نیز به این صورت پروژه هایی صدرصد به پیمانكاران ایرانی واگذار شد.
وی همچنین گفت كه هم اكنون سه سازمان توسعه ای شامل ایدرو، ایمیدرو و شهرك های صنعتی فعالیت هایی را انجام داده اند، گفت: معدنی ها هم خیلی خوب كار كرده اند، سهم آنها در حوزه معدن وصنایع معدنی و داخلی سازی به خوبی بالا بردند.
وزیر صنعت، معدن و تجارت افزود: سیمان 70 درصد، آلومینیم 65 درصد، فولاد 65 درصد، مس 50 درصد ارتقا تولید داشته اند.
وی با اشاره به عملكرد بومی سازی در ایمیدرو در سال 90 گفت: 196 پروژه بومی سازی اجرا شد، كه از این میزان صنعت فولاد 150 پروژه، آولومینیم هشت، مس 8، معدن 30 پروژه، را به خود اختصاص داده اند.
غضنفری افزود: در سال 91 نیز 222 پروژه بومی سازی تعریف شده و در حال اجراست كه از این میان فولاد 172 پروژه، آلومینیم 13، مس 2 پروژه و معدن 28 پروژه را به خود اختصاص داده اند.
ویر صنعت، معدن و تجارت در پایان با تاكید براینكه فرصت های بی نظیر تحریم را باید مورد توجه قرارداد، افزود: با بهره گیری از این شرایط می توانیم تحریم ها را دور بزنیم و كالاهای خود را به دیگر نقاط جهان صادر كنیم.