انتقاد از عدم توجه به نخبگان

برگزاری چهارمین نشست انديشه‌هاي راهبردي جمهوري اسلامي، با حضور رهبر معظم انقلاب اسلامی از یکسو مناظره‌هایی که اخیرا از سوی صدا و سیما بین فعالان سیاسی در حال پخش شدن است، وضوعاتی بود که پیرامون آنها با عباس قائدرحمت، نماينده مردم دورود و ازنا و دبیر کمیسیون اجتماعی مجلس به گفت و گو پرداختیم که در ادامه شما را به مطالعه آن دعوت می نماییم.

تابناک: رهبر معظم انقلاب در چهارمين نشست انديشه‌هاي راهبردي جمهوري اسلامي اين نشست‌ها را زمينه‌سازي‌ براي ايجاد جريان‌هاي عميق و گسترده فكري خواندند. به‌نظر شما قواي مختلف كشور از جمله مجلس شوراي اسلامي چگونه مي‌توانند فضاي لازم را براي انديشه‌ورزي نخبگان در باب مسائل روز فراهم كنند؟

همه مسئولان بايد دست به دست هم دهند تا براي تحقق فرمان و رهنمودهاي حضرت آقا، استفاده حداكثري از نخبگان صورت گيرد و گردش نخبگاني روي دهد. به نظرم، اگر چنين اهتمامي باشد و نخبگان به برخي حوزه‌ها راه داده شوند، بسياري از مشكلات كشور حل و فصل مي‌شود. ما نخبگان گمنامي با قابليت‌ها و توانمندي‌هاي بسيار داريم كه متأسفانه به آنها توجه نمي‌شود. بسياري از اين نخبگان در شهرهاي دورافتاده و در اقصي نقاط كشور هستند كه در زمينه‌هاي مختلف، صاحب‌نظر هستند. حتي برخي از اين نخبگان توانايي مديريت‌هاي سطح كلان كشور را دارند ولي از قابليت‌هايشان كمتر استفاده مي‌شود. براي استفاده از اين افراد، بايد به شكلي درست، تعامل و ارتباطي منطقي در يك چهارچوب برقرار كنيم تا همه بتوانند جلو بيايند و انديشه‌هاي خود را در كمال اعتماد مطرح كنند و ايمان داشته باشند كه مي‌توانند ايده خود را ارائه كنند و از آن استفاده مي‌شود. الان بسياري از اين نخبگان انديشه، ايده و طرح و برنامه‌هايي دارند كه نمي‌دانند بايد كجا ارائه كنند. مي‌دانيد كه انديشه به ايده تبديل مي‌شود و ايده است كه به طرح و برنامه مي‌رسد و طرح و برنامه‌ها عملياتي و اجرايي مي‌شوند. در بسياري از كشورهاي ديگر ايده‌هاي مختلف در زمينه‌هاي گوناگون را به فروش مي‌رسانند. يعني يك فرد ممكن است توانايي اين‌كه ايده‌‌اش را عملياتي بكند نداشته باشد اما آن را در بانك‌هاي ايده ثبت مي‌كند و بعد با مشاركت ديگران به كالا يا محصول تبديل مي‌شود. متأسفانه ما در اين موارد ضعيف هستيم و از اين قافله عقب مانده‌ايم. بايد با ايجاد بانك‌هاي ايده، افراد با آرامش پيش بيايند و مالكيت فكري و قانوني آنها حفظ شود تا نگراني از ابراز ايده خود نداشته باشند و خداي نكرده سوء‌استفاده‌اي در اين ميان رخ نمي‌دهد. اين مسئله صرفا با اعتمادسازي قابل حل است و دستگاه‌هاي مختلف بايد در اين زمينه هرچه سريعتر اقدام كنند و با يك مديريت مشاركتي مراحل پيشرفت روزافزون كشور را فراهم كنيم.

تابناک: منظورتان از مديريت مشاركتي چيست؟

مديريت مشاركتي يعني اين‌كه هركس فكر و انديشه‌اي دارد مطرح كند و در اجراي آن همه با هم وحدت و هماهنگي داشته باشند تا طرح به مرحله اجرا برسد. مي‌گويند يك دست صدا ندارد يعني آنكه معمولا تك‌روي‌ها به نتيجه نمي‌رسد و اين گروه‌ها هستند كه مي‌توانند با شتاب بيشتري به موفقيت نايل شوند. اكنون ما به كارگروهي و مديريت مشاركتي نياز مبرم داريم و اين نخبگان هستند كه مي‌توانند پرچمدار مديريت مشاركتي باشند. اگر مسئولان و مديران اجرايي كشور شرايط را براي حضور اين افراد فراهم كنند، قطعا آنها نيز دست ياري مي‌دهند و ان‌شاء‌الله بسياري از مسائل اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي و سياسي به كمك يكديگر حل خواهدشد.

تابناک: مقام معظم رهبري در اين نشست همچنين در باب مفهوم آزادي در اسلام و تفاوت آن با مدل غربي بيانات مبسوطي مطرح فرمودند. به‌نظر شما چگونه مي‌توان تعريف آزادي در اسلام را در سطح جامعه پياده‌سازي كرد؟

مسلما بهترين تعريف از آزادي همان است كه اسلام ارائه مي‌دهد. آزادي در غرب در برخي مواقع سبب مي‌شود افراد به حقوق يكديگر تجاوز كنند چراكه احساس مي‌شود آزادي‌شان 100 درصد مطلق است ولي آزادي ديگران را مدنظر قرار نمي‌دهند. اما در اسلام آزادي به شكلي ديگر تعريف مي‌شود. در اسلام اعتقاد بر آن است خداوند، همه انسان‌ها را آزاد خلق كرده لذا آزادي ديگران هم مهم است به اين معنا كه آزادي من نبايد به آزادي ديگران لطمه بزند. حال بايد اين تعريف را در جامعه نهادينه كرد. مثلا بايد جوانترها متوجه باشند آزادي با اين موضوع منافات دارد كه صداي پخش خودرويشان در معابر عمومي يا در منازل مسكوني ناراحتي ديگران را ممكن است به‌دنبال داشته باشد. يعني آزادي آنها نبايد سبب محدود كردن آزادي فرد بيماري باشد كه مي‌خواهد در منزلش استراحت كند اما صداي تلويزيون و پخش همسايه او را آزار مي‌دهد. در اسلام اين حقوق افراد ديگر به حق‌الناس تعبير مي‌شود كه خداوند طبق روايات، بسيار سخت‌گيرانه‌تر از حقوق ديگر از انسان مطالبه مي‌كند. بنابراين همان‌طور كه حضرت آقا فرمودند ما فقر منابع نداريم بلكه در زمينه اطلاع رساني و اجرايي كردن اين فرامين بايد بيشتر كار كنيم. حتي بايد با زباني هنرمندانه مفاهيم اسلامي آزادي را به دنيا صادر كنيم. اكنون آنچه به‌عنوان حقوق بشر از سوي كشورهاي سلطه‌گر و استكباري مطرح مي‌شود فقط در حد شعار است اما حقوق بشري كه در اسلام مطرح مي‌شود بسيار دقيق و جامع و كامل است.

تابناک: يعني بازهم بايد گفت كه اسلام به ذات خود عيبي ندارد، اشكال از مسلماني ماست...

بله دقيقا، نقصي در قوانين، مقررات و فرامين اسلام وجود ندارد و اگر نقصي هست به ما بازمي‌گردد كه خوب عمل نكرده‌ايم يا مفاهيم را خوب درك نمي‌كنيم چون اگر آنها را خوب درك مي‌كرديم قطعا مي‌توانستيم آنها را به خوبي در جامعه و دنياي خود پياده كنيم. اگر حقوق بشر غربي ملاك باشد نتيجه‌اش هماني است كه اين روزها در غزه شاهد آن هستيم. همه حقوق يك ملت را زير گلوله مي‌گيرند و فقط صهيونيست‌ها بشر هستند و مردم مظلوم فلسطين با اين همه شهيد و مجروح هيچ حق بشري ندارند. اين حقوق بشر تحفه آمريكا و اسرائيل و غرب است.

تابناک: چندي است كه صداوسيماي جمهوري اسلامي بحث مناظره‌هاي داغ ميان طيف‌هاي مختلف فكري جامعه سياسي كشور را تدارك ديده است. به‌نظر شما چنين اقدامي تا چه حد جنبه مثبت دارد و آيا فعاليت از حالا براي ايجاد يك فضاي انتخاباتي، زود نيست؟

در اين زمينه هم بايد همه تابع قانون باشند. اگر مناظره‌ها براي بررسي طيف‌هاي مختلف سياسي باشد اشكال ندارد ولي براي انتخابات خيلي زود است كه از حالا در اين زمينه صحبت شود و فضاي كشور را ملتهب كرد. اما همان طور كه گفته شد در زمينه‌هاي ديگر وجود مناظره‌ها بسيار خوب است چون اساس دمكراسي همين است كه گروه‌ها با يكديگر مواجه شوند و در چالش با يكديگر سپهر سياست به بالندگي برسد. بنابراين گروه‌ها بايد تلاش خود را در اين زمينه بكنند ولي همه امور بايد زير سايه قانون صورت گيرد و مر قانون رعايت شود. مقام معظم رهبري هم صراحتا فرمودند كه هركس سعي كند فضاي جامعه را تا پيش از انتخابات ملتهب كند خيانت‌كار است و براي همين بايد در فضايي آرام و بي‌تنش با يكديگر بحث و مناظره داشته باشيم ولي در چهارچوب انصاف و قانون.