مظاهری: تبديل ذخاير ارزي به طلا، فراتر از عوام‌فريبي

اظهار نظر مبني بر تبديل همه ذخاير ارزي ايران به طلا ناشي از بي‌‏اطلاعي گوينده و يا اشتباه در نقل قول توسط مصاحبه‌‏كننده است، چراكه اين اتفاق نيفتاده و در آينده نيز بعيد به نظر مي‌‏رسد كه رخ دهد.

طهماسب مظاهري، رئيس كل سابق بانك مركزي ايران در گفت‌‏وگو با ايلنا با بيان اين مطلب و با اشاره به اينكه تبديل ذخاير ارزي ايران حتي با توجيه جلوگيري از آثار نامطلوب بحران اقتصادي غرب نيز كار نادرستي است، گفت: اينكه ذخاير ارزي مملكت به طلا تبديل شده، سخن نادرستي است؛ اين اتفاق نيفتاده است و در آينده نيز اين اتفاق نخواهد افتاد.‌‏

وي افزود: اين سخن يا ناشي از بي‌‏اطلاعي گوينده است كه در حيطه مسئوليت و حيطه آشنايي‌‏اش نبوده و چيزي را گفته كه سبب شده سخن نادرستي عنوان شود و يا ناشي از اشتباه در نقل مطلب از سوي مصاحبه‌‏كننده است.
رئيس سابق بانك مركزي افزود: مديريت ذخاير ارزي از يك جهت به دليل تأثيرگذاري بر نقدينگي و به دنبال آن، تورم و ارزش پول و تأثيرگذاري بر بازار سرمايه، از اهميت خاصي برخوردار است.

مظاهري با بيان اينكه مقامات پولي مي‌توانند با استفاده از مديريت بهينه ذخاير ارزي، بازارهاي مالي را از بي‌ثباتي بيرون آورند، اظهار داشت: اين امر موجب ثبات اقتصادي و حفظ ارزش پول ملي مي‌‏شود، براي همين، به خاطر اهميت موضوع ذخاير ارزي، بايد از اظهار نظرهاي خارج از بحث كارشناسي خودداري كرد.

وي ارز را ابزار دارايي كشور دانست و با اشاره به كاربردهاي آن اظهار داشت: افزايش اعتبار كشور در مبادلات بين‌‏المللي و پرداخت تعهدات مربوط به تجارت‌‏هاي خارجي و واردات كشور كه از كشورهاي ديگر انجام مي‌‏شود، دو كاربرد مهم ارز در اقتصاد است.
وي در ادامه افزود: تبديل ذخاير ارزي به طلا و نگهداري طلا در هر كجا، چه خارج و چه داخل اين دو خاصيت دارايي خارجي را از كشور مي‌‏گيرد، چراكه طلاي موجود در داخل كشور، مبنايي براي سنجش اعتبار اقتصادي آن كشور نيست.
مظاهري تصريح كرد: پرداخت تعهدات ارزي يك كشور بابت كالاها و خدماتي كه از دورترين نقاط دنيا وارد مي‌‏كند، از طريق طلايي كه در داخل يا خارج كشور باشد، امري مشكل و تقريباً ناممكن است؛ براي مثال در يك مبادله تجاري، مي‌‏توان با اطمينان پيش‌‏بيني كرد كه فروشندگان كالا، مثلاً در ازاي واردات گندم از دريافت طلا به عنوان وجه فروش كالاي خود خودداري كنند و حتي اگر بر اين امر اصرار كنيم و با وجود همه سختي‌‏ها و گرفتاري‌‏ها بتوانيم چنين سيستمي را طراحي كنيم و براي آن ساختاري تعريف كنيم تا در ازاي كالاهاي درخواستي وارداتي به جاي ارز به فروشنده كالا طلا تحويل دهيم، اين كار يك هزينه اضافي به كشور تحميل مي‌‏كند و اين طراحي نادرست، هزينه بسياري دارد.
وي افزود: معني اين كار اين است كه براي تبديل طلا به دارايي قابل قبول فروشنده خارجي و نقل و انتقال آن و تحويل دادن به طرف معامله، بايد واسطه‌‏هايي را در اين بين ايجاد كرد تا اين كار انجام شود و بايد گفت كه اين كار هزينه‌‏هاي زياد و بي‌‏دليلي براي ما به ارمغان مي‌‏آورد.
مظاهري افزود: به علاوه اين كار به معني آن است كه ما نظام تجاري و مبادلاتي كشورمان را با دنيا چند صد سال به عقب برگردانيم، در حالي كه هميشه درصدد به كارگيري شيوه‌‏هاي نوين در راستاي بهبود، تسهيل و كم هزينه‌‏تر كردن امر واردات و صادرات بوده‌‏ايم.
رئيس سابق بانك مركزي با بيان اينكه حتي اظهار نظر درباره تبديل ذخايرارزي ايران به طلا خدمت خوبي به مملكت نيست و كسي كه اين ايده را مطرح مي‌‏كند، ايده خوبي را طرح نكرده است، گفت: هر كشوري بايد مجموعه دارايي‌‏هاي خود را متناسب با شرايط زماني و با يك تركيب مناسبي كه ريسك كمتري دارد، تنظيم كند.

وي در تكميل سخنان صفايي فراهاني، قائم مقام وزارت اقتصاد در دولت اصلاحات كه در گفت‌وگو با ايلنا تبديل ذخاير ارزي به طلا را يك عوام‌‏فريبي دانسته بود، اظهار داشت: به باور من، اين سخن، حتي عوام‌‏فريبي هم نيست، بلكه سخني از سر ندانستن است، چراكه عوام‌فريبي حرفي است خوشايند كه از منطق درستي برخوردار باشد و براي دلگرم كردن شنوندگان مطرح شود، اما عملي بودن آن مخل ترديد و تامل باشد. اين حرفي كه مطرح شده است نه تنها خوشايند نيست، بلكه موجب ترس مردم و از دست رفتن منابع درآمدي كشور خواهد شد.

مظاهري با بيان اينكه حتي انجام چنين كاري با توجيه جلوگيري از تأثير بحران‌‏هاي اقتصادي بر كشور اشتباه است، گفت: در وضعيت بحراني اقتصادي دنيا، مي‌‏توان از ابزارهاي متنوعي استفاده كرد. هنگامي كه سياستگذار پولي فكر مي‌‏كند امكان گران شدن طلا وجود دارد، مي‌‏تواند درصدي از ذخاير را به طلا تبديل كند و همچنين هنگامي كه گمان مي‌‏كند قيمت‌‏ها در راستاي كاهش حركت مي‌‏كند، مي‌‏تواند طلا را تبديل به كالا يا ارز ديگري بكند اما اينكه كل ارزها را تبديل به طلا كنيم، در هيچ شرايط اقتصادي حرف مستند، قابل اتكا و قابل قبولي نبوده و به سود مملكت نيست.

‌وي با اشاره به مهمترين دلايل نگهداري ذخاير ارزي گفت: حمايت و حفظ اعتماد لازم نسبت به سياست‌هاي پولي و ارزي كشور، ايجاد اطمينان لازم در بازارهاي مالي خارجي نسبت به توانايي كشور در زمينه پرداخت تعهدات ارزي در شرايط بحراني يا بروز شوك‌هاي خارجي، حفظ نقدينگي ارزي لازم در شرايطي كه دسترسي كشور به بازارهاي مالي بين‌المللي ميسر نيست، بهبود و تجديد ساختار مالي كشور در شرايط اضطراري و بحراني به عنوان يك ابزار دفاعي و بازپرداخت بدهي‌هاي خارجي از جمله مهمترين دلايل حفظ و نگهداري ذخاير ارزي در كشور است و انجام آن كار ظرافت و مهارت و دانش خاص خود را مي‌‏طلبد.