چرا وعده‌هاي دولت ناكام مانده است؟

كارشناسان معتقدند هر چند محمود احمدي‌نژاد شعارها و وعده‌هاي خود را از بين شعارهاي انقلاب انتخاب كرد،‌اما ضعف كارآمدي دولت او اجازه نداد اين شعارها و وعده‌ها به منصه ظهور برسد. البته برسر ميزان تحقق وعده‌ها بين منتقدين و حاميان دولت بحث است اما شرايط امروز كشور سند واقعي ميزان تحقق وعده‌هاي دولت است

 تاثير اقتصاد بر سياست اين روزها آنقدر ملموس است كه هر كس تا ديروز التفاتي به سياست نداشت امروز با مرور اظهارات مسئولان به‌دنبال توجيهي براي شرايط به وجود آمده است. مرور شعارها و وعده‌هاي مسئولان و شرايطي كه دولت براي امروز ترسيم كرده بود، واقعيت ديگري را نمايان مي‌سازد؛ واقعيتي كه نشأت گرفته از عوامل مختلف از جمله ضعف مديريت دولت است. در عين حال آنچه طي روزهاي اخير از زبان دولتي‌ها زياد شنيده مي‌شود اين است كه شرايط فعلي كشور از يكسو نتيجه تاثير تحريم‌هاي خارجي و از سوي ديگر هم‌پيمان شدن دست‌هاي پنهان داخلي است تا دولت از مسير تحقق شعارهاي خود باز بماند. اما سوال اينجاست كه آيا كارآمدي يك دولت تنها زماني بايد اندازه گيري شود كه شرايط كشور طبيعي و درآمد حاصل از فروش نفت بالاست؟! قطعا پاسخ اين سوال منفي است و همه مي‌دانند كارآمدي بیانگر قابلیت و توانایی اداره شايسته کشور در شرايط سخت و دشوار است. با اين حساب هر چند نمي‌توان نقش تحريم‌ها را ناديده گرفت ولي كارشناسان معتقدند تحريم‌ها دولت را غافلگير كرد.


دولت نهم و دهم و چالش كارآمدي

شعارها و وعده‌هايي‌كه محمود احمدي‌نژاد در سال 84 مطرح كرد و از سوي سياستمداران آن روز دست كم گرفته شده بود چيزي جز تكرار همان شعارهاي انقلاب اسلامي نبود. او توانسته بود با انتخاب كليد واژه‌هايي همچون «عدالت‌خواهي»،‌«ساده زيستي»، «خدمتگزاري»،‌«مهرورزي» و... اعتماد قشر ضعيف و متوسط جامعه را جلب كرده و به نوعي دولت خود را استمرار شعارهاي انقلاب عنوان كند. از سوي ديگر گفتماني كه در سوم تير 84 در كشور حاكم شد مسائلي را زنده كرد كه سال‌ها بود در گير و دار شعارهاي دولت سازندگي و اصلاحات به دست فراموشي سپرده شده بود. رعايت «عدالت»،‌«ساده زيستي»، «خدمتگزاري» و... وعده‌هايي بودند كه مردم با شنيدن آنها به ياد آرمان‌هاي انقلاب اسلامي و امام(ره) و رهبري مي‌افتادند و اين آغاز راهي طولاني پيش روي دولت نهم و سپس دهم بود.

يكي از شاخص‌هاي دولت، مسئله كارآمدي است. كارآمدي لازمه بقا و پويايي دولت براي تحقق آرمان‌ها و شعارهايي است كه براي جلب آراي مردم بيان مي‌كند. هر دولتي در صورت تحقق شعارها و مديريت مطالبات جامعه مي‌تواند مدعي باشد از پس كارويژه خود بر آمده است. در عين حال كارشناسان معتقدند هر چند محمود احمدي‌نژاد شعارها و وعده‌هاي خود را از بين شعارهاي انقلاب انتخاب كرد،‌اما ضعف كارآمدي دولت او اجازه نداد اين شعارها و وعده‌ها به منصه ظهور برسد. البته برسر ميزان تحقق وعده‌ها بين منتقدين و حاميان دولت بحث است، اما شرايط امروز كشور سند واقعي ميزان تحقق وعده‌هاي دولت است. اقتصاد در حالي در دولت نهم و سپس دهم به حاشيه رفت كه به نظر مي‌رسيد درآمد بالاي نفتي چند سال اخير فرصت خوبي براي بازسازي زيرساخت‌هاي اقتصاد كشور بخصوص در زمينه توليد باشد. با اين حال هيچ گاه بستر اقتصاد براي روزهاي سخت تحريم آماده نشد.


روش‌هاي صحيح انتخاب نشد

با اين همه،‌علي منتظري مشاور سابق رئيس جمهور موافق كاربرد اصطلاح «ناكارآمدي» براي دولت نيست.

او در اين رابطه مي‌گويد: ناكارآمدي مربوط به افرادي است كه بدون صلاحيت كاري را بر عهده مي‌گيرند. اين در حالي است كه مردم رئيس دولت را انتخاب كرده و بايد به نظر مردم احترام گذاشت. رئيس اسبق جهاد دانشگاهي در گفت‌وگو با «تهران امروز» با تاكيد بر اينكه چند مسئله با هم در ارتباط با وضعيت فعلي كشور دخيل است، گفت: بدون شك بخشي از وضعيت حاضر كشور به خاطر تحريم‌هاست. بالاخره اين محدوديت‌ها به‌تدريج آثار خود را نشان مي‌دهند.

بنابراين به جاي آنكه تاثير تحريم‌ها را نفي كنيم بايد صادقانه ملت را آماده كرده و فرمايش مقام معظم رهبري در اين زمينه يعني اقتصاد مقاومتي را مورد توجه قرار دهيم. مشاور سابق رئيس‌جمهور همچنين به تحركات منافقين در وضعيت فعلي كشور اشاره كرد و گفت: اين مسئله كمتر در تهديدها ديده مي‌شود. منافقين با حمايت‌هاي آمريكا در جريانات اخير كشور بسيار فعال شده‌اند.

رئيس پژوهشكده علوم بهداشتي جهاد دانشگاهي با اشاره به تحركات منافقين گفت: تلاش آنان براي بحراني جلوه دادن كشور و نااميد كردن مردم، اختلاف بين «مردم»،«‌مردم و مسئولين» و «مسئولين» و طرح شعارهاي انحرافي نبايد ناديده گرفته شود.

بنابراين دستگاه‌هاي امنيتي و كساني كه مسائل كلان كشور را رصد مي‌كنند نبايد به اين موضوع بي‌توجه باشند. چرا اينها مي‌توانند آثار منفي و نگران‌كننده‌اي روي افكار عمومي بگذارند.

منتظري در ادامه به ضعف مديريت كلان اقتصادي كشور اشاره كرد و گفت: عموما وقتي به اظهارنظر صاحب‌نظران اقتصادي مي‌نگريم تاكيدشان بر ضعف مديريت و نوعي بي‌تدبيري است. وي ادامه داد: درست است كه تحريم‌ها شرايط دشواري را بر ما تحميل كرده است ولي كشور دوران دفاع‌مقدس را تجربه كرده و توانسته‌ايم اين دوران را با سربلندي طي كرده و رضايت مردم را به صورت حداقلي جلب كنيم. امروز نيز مسئولان مي‌توانند با تدبير و استفاده از صاحب‌نظران بر اين مشكلات فائق آمده و معضلات اقتصادي كشور را حل كنند.

مشاور سابق رئيس‌جمهور با انتقاد از رويكرد دولت در پذيرش كمك از صاحب‌نظران افزود: البته اگر دولت تمايلي به دريافت كمك‌هاي صاحب نظران داشته باشند. چرا كه گاهي اوقات اين روحيه در دولت باعث آسيب بيشتر مي‌شود.

دولتمردان بايد در اين شرايط به راهكار صاحبان انديشه و رأي توجه كرده و با هم رأيي بر مشكلات فائق آيند. منتظري درباره ناتواني دولت در تحقق شعارهاي خود معتقد است: اين موضوع نه به ناكارآمدي دولت مربوط است و نه شعارها اشكال دارند. شعارهايي كه دولت هنگام روي كار آمدن مطرح كرده بود برگرفته از گفتمان اصلي انقلاب اسلامي بود. ولي براي عملي كردن و تحقق اين شعارها بايد روش‌هاي درستي انتخاب مي‌شد.

وي ادامه داد: اگر براي تحقق شعارها و آرمان‌ها روش درستي انتخاب نشود به ضد خود تبديل مي‌شود. به همين خاطر معتقدم كه دولت روش درستي براي تحقق شعارهاي خود انتخاب نكرده است. چون لازمه تحقق بخشي از اين شعارها اين بود كه از تمام توان و پتانسيل فكري و عملي كشور استفاده شود كه به نظر مي‌رسد دولت مقداري مسير را اشتباه رفته است. با اين حال مطمئنا دولتمردان با نيت خير اين شعارها را انتخاب و آنها را مطرح كردند. رئيس سابق جهاد دانشگاهي با اشاره به شعارهاي دولت نهم و دهم مانند عدالت‌خواهي، مهرورزي و... گفت: در اصالت اين شعارها شك و شبهه‌اي وجود ندارد. تنها چيزي كه دولت را از عملي كردن اين شعارها باز داشت،‌انتخاب روش‌ها بود.


عملكرد دولت مصداق ناكارآمدي است

احمد كريمي اصفهاني دبيركل جامعه انجمن اسلامي اصناف و بازار معتقد است شرايط امروز كشور نتيجه ناكارآمدي و سوءمديريت دولت است.

او با اشاره به سياست دولت در افزايش نقدينگي در جامعه به «تهران امروز» گفت: تورمي كه امروزه مردم با آن دست و پنجه نرم مي‌كنند تنها به تحريم‌هاي يكجانبه غرب عليه كشورمان باز نمي‌گردد. چرا كه از مدت‌ها قبل كارشناسان مختلف درباره افزايش نقدينگي هشدارهاي لازم را به دولت داده بودند. اما دولت نه تنها به اين هشدارها توجه نكرد بلكه امروز هم معتقد است نقدينگي‌ها را افزايش نداده است.

وي در ادامه به شكل‌گيري تخلف بانكي سه هزار ميلياردي گفت: اين تخلف در دولتي شكل گرفته است كه شعارش ساده‌زيستي و عدالت‌خواهي بود. شكل‌گيري چنين تخلف بزرگي كه در تاريخ بانكداري ايران بي‌سابقه بود، حاصل چه مسئله‌اي جز ناكارآمدي دولت است. دولت نمي‌تواند نظارت درست و كافي در بانك‌ها داشته باشد.

اين در حالي است كه مبارزه با فساد از شعارهاي پرطمطراق دولت بوده و هست. عضو جبهه پيروان خط امام و رهبري در ادامه به حمايت‌هاي اخير رئيس‌جمهور از جوانفكر اشاره كرد و گفت: در شرايطي كه كشور وضعيت سخت اقتصادي را تجربه مي‌كند،‌رئيس‌جمهور به جاي تاكيد بر رفع معضلات در سايه همدلي مسئولان، از مشاور خود حمايت كرده و مقابل قواي ديگر قرار مي‌گيرد.

كريمي اصفهاني با بيان اينكه مردم با توجه به همخواني شعارهاي احمدي‌نژاد با شعارهاي انقلاب،‌خط امام و رهبري به او رأي دادند، گفت: ريزش اقبال عمومي از دولت به خاطر فاصله گرفتنش از شعارهاي اوليه و خط رهبري است.

دولت در قبال شعارهاي خود از جمله استكبار ستيزي به جايي رسيده است كه حرف از مذاكره مي‌زند. موضوعات اينچنيني نشان مي‌دهد كه وعده‌هاي دولت از شعار تا عمل فاصله داشت.