انتقاد شديد وزير اسبق راه از اظهارات بهبهانی

افتتاح پل ميانگذر اروميه و اظهارات وزير راه و ترابري و رئيس جمهور درباره اين طرح واکنش وزير اسبق راه و ترابري را در پي داشت.

به گزارش ايلنا، احمد خرم در نامه‌‏اي خطاب به مردم کليه مراحل احداث اين پل را تشريح کرده و ميزان پيشرفت اين پروژه در دولت قبلي را نيز ذکر کرده است.
متن کامل نامه وزير اسبق راه و ترابري به اين شرح است:
بسمه تعالي
شيريني افتتاح و بهره‌‏برداري عظيم‌‏ترين سازه دريايي کشور را با مطالب خلاف واقع بر ذايقه مردم تلخ نکنيد.
بنده به عنوان يکي از مديران اجرايي با سي سال سابقه اجرايي مدعي هستم که دولت آقاي احمدي‌‏نژاد نه تنها توانايي شروع و سازماندهي و تأمين منابع و اجراي پروژه‌‏هايي همچون پل اروميه را ندارد، بلکه شاهد توقف و به رکود کشيدن پروژه‌‏هاي مهم و اساسي هستيم.

يك و نيم تا دو سال ديركرد در پروژه پل اروميه، متوقف شدن کامل آزادراه شمال در سه سال گذشته، تحويل 162 کيلومتر راه آهن در سه سال و چهار ماه در حالي که قبل از اين دولت در سه سال 1500 کيلومتر راه آهن تحويل شد؛ عدم توانايي در بستن قراردادهاي احداث نيروگاه که در اين سه سال حداقل دو هزار مگاوات از برنامه عقب هستند.

رکود جدي پارس جنوبي و انعقاد تنها دو قرارداد از 11 فاز باقي‌‏مانده در اين سه سال و چهار ماه آن‌‏هم با پيمانکاران نظامي در حالي که بايد تمام فازها قرارداد بسته مي‌‏شد و حداقل 50 درصد پيشرفت فيزيکي مي‌‏داشت. فاز دوم فرودگاه امام خميني که بايد امروز به بهره‌‏برداري مي‌‏رسيد که هنوز مناقصه آن هم برگزار نشده است و ده‌‏ها پروژه بزرگ و اساسي براي توسعه کشور که ذکر آن در اين مقال نمي‌‏گنجد.

به ‌‏رغم اين‌که آقاي دکتر بهبهاني را به عنوان استاد دانشگاه قبول دارم و احترام مي‌‏گذارم، به ايشان توصيه مشقفانه مي‌‏کنم که ارايه کارنامه خود را از دو سال ديگر شروع به عرضه کنند. آقاي دکتر بهبهاني نيک مي‌‏دانند که آقاي احمدي نژاد به بخش راه و ترابري کم توجهي داشته و اين بخش را در مظلوميت و محروميت برده است. دولت آقاي احمدي نژاد در بخش راه و ترابري يک پروژه اساسي هم شروع نکرده بلکه پروژه‌‏هايي که با شتاب پيش مي‌‏رفته است در اين سه سال و اندي و به ويژه در حال حاضر نيمه فعال يا متوقف است. دولت آقاي احمدي نژاد هزاران ميليارد تومان به پيمانکاران زحمتکش کشور بدهکار است. امروز پيمانکاران توانمند رتبه يک و دو ورشکسته‌‏اند.

امروز شرايطي بر کشور حاکم است و مصيبت و سختي و فشاري بر دست‌‏اندرکاران بخش‌‏خصوصي ساخت و ساز در کشور وارد آمده است که در دوران جنگ هم سابقه نداشته است. کسري بودجه سال 87 در دوران نفت بشکه‌‏اي 12-8 دفار در سال‌‏هاي 64 و 65 و همچنين سال‌‏هاي 78-77 نيز بي سابقه بوده است.

آقاي احمدي نژاد و آقاي دکتر بهبهاني در سخنراني‌‏ها، مصاحبه‌‏ها و گزارش ويژه عملکرد که بارها از صدا و سيما پخش شد، بر دو موضوع تأکيد داشته و اعلام کردند: اول اينکه دولت قبل (دولت آقاي خاتمي) براي پل ميانگذر درياچه اروميه دو خط طراحي کرده بود و در دولت نهم ما به چهار خط و يک خط ريلي تغيير داديم. دوم اينکه در 25 سال قبل از دولت آقاي احمدي نژاد فقط 25 درصد از کار انجام شده بود که آن 25 درصد هم خريد مصالح بوده است. پاسخ اين ادعاها با توضيحاتي که ذيلاً به عرض مردم شريف کشورمان مي‌‏رسد کاملاً روشن مي‌‏‌شود.

زماني که وارد وزارت راه و ترابري شدم، آقاي خاتمي من را خواستند و فرمودند چند پروژه است که آبروي کشور شده است و از من تعهد گرفتند تا تکليف اين پروژه‌‏ها را روشن کنم. پروژه‌‏هاي ياد شده عبارت بودند از:
1ـ پل ميانگذر درياچه اروميه که بحث آن از سال 1346 بوده است و شهيد موسي کلانتري که در سال 1359 کلنگ آن را به زمين زده بود.
2ـ فرودگاه امام خميني که شروع آن به سال 1347 برمي‌‏گردد و اولين گروه کارکنان فرودگاه استخدام شده در قبل از انقلاب،‌‏ پيش از افتتاح، ‌‏بازنشست شدند.
3ـ راه آهن بافق به مشهد که استان خراسان و آسياي ميانه را هزار کيلومتر به آب‌‏هاي آزاد جنوب کشور نزديک مي‌‏نمود و محور اصلي ترانزيت کالا از آسياي ميانه از طريق ايران به ساير کشورها بود.
4ـ آزاد راه تهران شمال که مسير چهار ساعته تهران به چالوس را به يک ساعت کاهش مي‌‏داد.
هفته اول که وارد وزارت راه و ترابري شدم گزارش اين پروژه‌‏ها را خواستم. از ديگر پروژه‌‏ها عبور مي‌‏کنم، تنها به پروژه ميانگذر درياچه اروميه مي‌‏پردازم.

در پروژه مذکور، مشاور و مجري طرح داشتيم، مشاور طرح، مرحوم آقاي دکتر قاليبافان بودند که مورد احترام بنده و همه متخصصان کشور هستند. مطالعات انجام نشده بود و از کليه فازهاي صفر، يک و دو فقط درصدي از فاز صفر انجام شده و مطالعات بلاتکليف مانده بود. از اجرا هم خبري نبود. البته در سال‌‏هاي بعد از کلنگ‌‏زني تا سال 80 که کار روال جديد يافت بدون مطالعه کارهائي انجام شد که پول داخل درياچه ريختن بود و کارسازي نکرد.

1ـ اولين اقدام، افتخاري بود که نصيب بنده شد و اين بود که رياست اين طرح عظيم و پيچيده را مدير توانمند و انسان بزرگوار آقاي دکتر عيسي کلانتري برادر شهيد موسوي کلانتري پذيرفتند.

2ـ گام دوم انجام مطالعات و تهيه نقشه‌‏هاي اجرائي بود. مشاهده کرديم که مشاور داخلي، قادر به تهيه نقشه اجرايي نيست. تصميم گرفتيم که از مشاوران صاحب نام بين‌‏المللي که سابقه درخشان در طراحي سازه‌‏هاي دريائي دارند استفاده کنيم. اين کار انجام گرفت و مشاور دانمارکي که داراي سابقه طولاني و موفق در طراحي چنين پروژه‌‏هايي بود. در کنار پيمانکار که شرکت صدرا بود انتخاب و قرارداد منعقد گرديد. چند ماه بعد نقشه اجرابي آماده شد. اين بخش شاه‌‏کليد گشايش و باز شدن قفل 23 ساله اين پروژه بود که ارزشمندترين بخش کار محسوب مي‌‏شد. انجام اين مرحله در مديران اين اطمينان را ايجاد کرد که بدون دغدغه و با تکيه بر مطالعات انجام شده مي‌‏شود کار اجرايي را شروع کرد. قرارداد پل ميان‌‏گذر درياچه اروميه در شهريور ماه 81 منعقد شد و در بهمن ماه 81 تجهيز کارگاه صورت پذيرفت و کار اجرايي آغاز شد.

3ـ گام سوم تامين بودجه ارزي، ريالي پروژه بود که بنده به رياست محترم طرح جناب آقاي دکتر کلانتري قول و امضا دادم که هيچ مشکلي جهت تأمين بودجه وجود نخواهد داشت و حتي براي پشتوانه کار ابلاغ صد ميليون دلار از سهميه ارزي وزارت راه و ترابري را به دست رياست محترم اين طرح عظيم دارم.

آقاي احمدي نژاد و آقاي بهبهاني در مصاحبه فرمودند در دولت قبل طراحي بنا بر دو خط انجام شده بود که در دولت آقاي احمدي‌‏نژاد دو خط به چهار خط افزايش يافت و يک خط آهن هم در وسط پل ديده شد. از جناب آقاي دکتر بهبهاني که کارشناس طراحي راه هستند، انتظار چنين اظهار نظري نمي‌‏رفت چگونه ممکن است که مطالعه پل انجام گيرد طرح تصويب شود باکسهاي کيسونها ساخته شود، شمعها کوبيده شود، همه براساس 4 خط يعني دو خط رفت و دو خط برگشت و يک ريل قطار در وسط و پس از اجراي بيش از 50 درصد قسمت‌‏هاي اصلي پروژه زماني که دولت آقاي احمدي‌‏نژاد آمده است طرح را تغيير دهند؟ واقعيت اين است که طراحي و مناقصه درخرداد سال 81 بر اساس 4 خط و يک خط قطار برگزار و برنده مشخص و قرار داد منعقد شد تکميل مطالعات در سال 81 و انجام عمليات اجرايي براساس 4 خط دو خط رفت و دو خط برگشت و يک خط ريلي در همان سال 81 آغاز گرديد.
تا زمان روي کار آمدن دولت اقاي احمدي نژاد بيش از 50 درصد کار اجرايي و خريد مصالح براساس 4 خط و يک خط ريلي انجام شده بود اتفاقي که در نيمه دوم سال 83 افتاد وزير وقت جناب آقاي مهندس محمد رحمتي و معاون زيربنايي سازمان مديريت جناب آقاي مهندس و مهدي رحمتي مخالف عرض 24 متر براي پل بودند و معتقد بودند 14 متر عرض يعني 2 خط کافي است و خط ريلي هم ضرورتي ندارد.
در آن زمان آقاي دکتر کلانتري رئيس طرح پيگيري فرمودند نامه‌‏اي نوشتند به آقاي خاتمي و اعلام داشتند که کار اجرايي تاکنون براساس چهار خط و يک خط ريلي انجام شده و امکان تغيير از 4 خط و خط ريلي به دو خط بدون خط قطار وجود ندارد آقاي دکتر عارف به اروميه رفتند و ابلاغ فرمودند 4 خط و خط ريلي بايد اجرا شود اکنون که پروژه افتخاري براي آذربايجان و کشور و منطقه شده است با گزارش غيرواقعي مگر مي‌‏شود زحمات دولت قبل و مديران و تصميم‌‏گيران اصلي اين طرح را ناديده گرفت.
4- در زمان آقاي خاتمي پيمانکار انتخاب گرديد به مناقصه بين‌‏المللي رفتيم و شرکت صدرا از ميان پيمانکاران خارجي و داخلي برنده شد آقاي دکتر بهبهاني فرمودند که چند پيمانکار خارجي گفتند ما نمي‌‏توانيم انجام دهيم.
در صورتي مناقصه بين‌‏المللي بوده و صلاحيت فني و اجرايي و سوابق و قيمت ارايه شده پيمانکاران بررسي و برنده مشخص شد.
5- در دولت قبل تجهيز کارگاه که بسياري قوي وسنگين بود انجام گرفت و دو عدد بارج و جرثقيل و شمع‌‏کوب ساخته شد و به آب انداخته شد. در دولت قبل کل شمعها خريداري شده بود و باکس‌هاي کيسون بتني که روي درياچه شناور مي‌‏شد و از داخل آن شمع‌‏ها کوبيده مي‌‏شد ساخته شده بود کيسونها به آب انداخته شده بود و شمعها کوبيده شد و ريختن سرشمع‌ها شروع شد، عمده مصالح سرشمعها خريداري شده و بخش عمده مصالح عرشه خريداري گرديد و ساخت عرشه شروع شد همه اين کارها که به اذعان متخصصان و مديران اجرايي آگاه بيش از 50 درصد کاراست به انجام رسيده بود که دولت آقاي احمدي نژاد روي کار آمد و کار کمتر از 50 درصد باقيمانده را که بايد در سال اول و حداکثر يک سال ونيم اول دولت نهم انجام مي‌‏دادند سه سال و 4 ماه طول کشيد و دو سال طرح به تعويق و اکنون تنها دو خط از مجموع چهار خط و يک خط ريلي افتتاح شده است احتمالا دو مرحله ديگر شامل افتتاح دو خط ديگر و افتتاح خط آهن نيز باقيمانده است مجدداً تأکيد مي‌‏کنم کار اصلي و اساسي، تصميم‌‏گيري تهيه طرح پل، مناقصه و تعيين پيمانکار بازکردن رديف اعتباري و تامين مالي، خريد و مصالح مورد نياز و شروع عمليات بود که در دولت آقاي خاتمي انجام شد مضاف بر اين‌‏ها بيش از 50 درصد عمليات اجرايي و خريد مصالح هم در آن زمان انجام پذيرفت.
در پايان افتتاح باند اول پروژه را به تمامي مديران متخصصان، مشاوران، پيمانکاران اصلي، پيمانکاران جزء و مردم ايران و بويژه مردم آذربايجان تبريک مي‌‏گويم اين افتخار گواراي شما باد و اظهار تأسف و نگراني از اينکه هزاران مدير توانمند و لايق کشور که چنين صحنه‌‏ها و چنين طرح‌‏ها و پروژه‌‏هايي را پايه گذاشتند و قادرند به سرانجام برسانند امروز از صحنه تلاش و خدمت برکنارند و کشور براي انجام طرح‌‏هاي اساسي و زيربنايي خود دچار مشکلات عديده شده است.

احمد خرم
وزير اسبق راه و ترابري
11/9/87