مواد اسناد نهايي شده در اجلاس كارشناسان ارشد

رییس نشست کار‌شناسان ارشد شانزدهمین اجلاس سران جنبش غیرمتعهد‌ها با تشریح اسناد تصویب شده در نشست کار‌شناسان گفت: اعضای شرکت کننده از سوی کشورهای عضو در این نشست، از اعمال تمهیدات قهرآمیز یک‌جانبه اقتصادی شامل تحریم‌ها که حقوق بین‌الملل و مقررات جهانی را زیر پا گذاشته است و آزادی تجارت را تهدید می‌کند، ابراز نگرانی عمیق خود را اعلام کردند.

به گزارش «تابناک»، محمدمهدی آخوندزاده، عصر دوشنبه در نشست مطبوعاتی خود در پایان دو روز بحث و گفت‌وگوی نمایندگان کشورهای عضو جنبش غیرمتعهد‌ها در جمع خبرنگاران خاطرنشان کرد: در نشست تهران دربارهٔ اهمیت و پایداری صلح و ایجاد روابط دوستانه و احترام متقابل و مبتنی بر همکاری در همهٔ عرصه‌ها تأکید شد. پیامی که از تهران منتشر می‌شود پیام صلح، امنیت، توسعه، عدالت، برابری برای دنیایی است که در آن حاکمیت ظلم و تهدید و زیر پا گذاشتن قانون جایی نداشته باشد.

او با اشاره به تاریخچه‌ای از تشکیل جنبش غیرمتعهد‌ها گفت: امروز اعضای جنبش غیرمتعهد‌ها می‌توانند دیدگاه‌های خود را بدون فشار و تهدید مطرح کنند؛ این به معنی زنده بودن جنبش و فصل جدیدی برای مشارکت ملت‌ها، دولت‌ها و نهادهای غیردولتی در تعیین سرنوشت خودشان است.

رییس نشست کار‌شناسان ارشد شانزدهمین اجلاس سران جنبش غیرمتعهد‌ها افزود: معاون وزیر خارجه کوبا در این نشست‌ها، رییس کمیته سیاسی و مشاور ویژه وزیر خارجه مصر، رییس کمیته اقتصادی بودند. خوشبختانه توازنی میان این دو مبحث پدید آ‌مده است.

آخوندزاده در تشریح مواد اسناد نهایی شده در اجلاس کار‌شناسان ارشد خاطرنشان کرد: در این نشست به پایبندی اعضا نسبت به ایجاد روابط نوین بین‌الملل بر پایه همزیستی مسالمت‌آمیز و برابری کشور‌ها، مداخله نکردن در امور داخلی کشور‌ها، تهدید نکردن و به کار نگرفتن زور تأکید و هم‌چنین به بحران‌های مالی بین‌المللی و ضرورت تجدیدنظر و تغییر اساسی در ساختارهای سازمان‌ها و نهادهای بین‌المللی پرداخته شده است.

معاون بین‌الملل وزیر امور خارجه با بیان این‌که این سند بیش از هفتصد پاراگراف دارد و حاصل کار‌ها در نیویورک، مصر و تهران بوده است، گفت: بخشی از این اسناد مربوط به پیشنهاد‌های ایران می‌شود.

وی با بیان این‌که ایران از پیشگامان مبارزه با سلاح‌های هسته‌‌ای بوده است، اضافه کرد: در بندهای اولیه سند نهایی شده در اجلاس کار‌شناسان ارشد، ضرورت آغاز مذاکرات برای کنوانسیون امحای سلاح‌های هسته‌‌ای مطرح شده است که شامل زمان‌بندی مشخص برای امحای این سلاح‌هاست و بر استقبال کشورهای عضو این جنبش بر خلع سلاح هسته‌‌ای و مورد توجه قرار دادن تلاش ایران در برگزاری دو کنفرانس بین‌المللی در این‌باره پرداخته شده است که امیدواریم در نشست سران به این مواد صحه گذاشته شود.

آخوندزاده ادامه داد: در ادامه دربارهٔ ابراز نگرانی از سوءاستفاده از فن‌آوری اطلاعات و وسایل جمعی با هدف تأثیرگذاری مخرب بر زیرساخت‌های کشور‌ها با تأکید بر اقدام بین‌المللی برای رسیدگی به چنین تهدیدهایی مانند تهدیدات سایبری استاکس‌نت مطرح شد که مورد توافق کار‌شناسان ارشد قرار گرفته است.

رییس نشست کار‌شناسان ارشد شانزدهمین اجلاس سران جنبش غیرمتعهد‌ها افزود: ایران از پیشگامان طرح خاورمیانه عاری از سلاح‌های هسته‌‌ای بوده است و در این سند، فراخواندن همهٔ طرف‌ها به اقدامات فوری در راستای اجرای پیشنهاد ۱۹۷۴ ایران دربارهٔ ایجاد خاورمیانه عاری از سلاح‌های هسته‌‌ای و ابراز نگرانی عمیق از تسلیحات هسته‌‌ای اسراییل و تهدیدات اسراییل مطرح و زرادخانه تسلیحات هسته‌‌ای این رژیم محکوم شده است.

او در ادامه تشریح بندهای اسناد نشست کار‌شناسان گفت: در دو بند بر حق لاینفک همهٔ کشورهای عضو برای توسعه و استفاده از انرژی صلح‌آمیز هسته‌‌ای و توسعه چرخه کامل سوخت هسته‌‌ای طبق حقوق و تعهدات مندرج در ان‌پی‌تی تأکید شده است.

آخوندزاده یادآور شد: ایران از قربانیان سلاح‌های شیمیایی بوده و در تدوین کنوانسیون آن نقش کارسازی داشته است و قربانیان زیادی در کشور خود دارد. تأکید شد که باید از قربانیان این سلاح‌ها که هنوز از آثار آن رنج می‌برند، از سوی سازمان‌های بین‌المللی حمایت شود.

معاون وزیر خارجه ایران همچنین اظهار کرد: در سند اجلاس کار‌شناسان ارشد بر لزوم اعتلا بخشیدن به چندجانبه‌گرایی در روابط بین‌المللی و اعتلای مدیریت جهانی و مشارکت کشورهای در حال توسعه و جلوگیری از به حاشیه رانده شدن کشور‌ها تأکید شده است.

وی همچنین تأکید بر اهمیت جنوب ـ جنوب و کاهش فقر و فاصلهٔ فقیر و غنی را از دیگر موارد این اسناد اعلام کرد و گفت: اعضای این جنبش از تمهیدات قهرآمیز اقتصادی شامل تحریم‌های یک‌جانبه علیه کشورهای در حال توسعه ـ که حقوق بین‌الملل و مقررات جهانی را زیر پا گذاشته و آزادی تجارت و سرمایه‌گذاری را به شدت تهدید می‌کنند ـ به شدت ابراز نگرانی کردند و همهٔ اعضای جنبش، وزیران خارجه و سران، اعمال تحریم‌های یک‌جانبه را محکوم خواهند کرد و تأکید می‌شود که اعمال تحریم‌های یک‌جانبه اقتصادی، حقوق اساسی مردم کشورهای هدف را پایمال می‌کند.

آخوندزاده گفت: اقدامات یک‌جانبهٔ برخی کشور‌ها توسط اعمال فراسرزمینی قوانین محکوم و بر ضرورت احترام به حاکمیت قانون در روابط بین‌الملل تأکید و نیز با توسل فزاینده به یک‌جانبه‌گرایی نیز مخالفت شد.

رییس نشست کار‌شناسان ارشد شانزدهمین اجلاس سران جنبش غیرمتعهد‌ها تصریح کرد: در سند نهایی نشست کار‌شناسان کشورهای غیرمتعهد بر ضرورت پایبندی دولت‌های میزبان سازمان ملل نیز تأکید شد. کشورهایی مانند آمریکا، سوییس، اتریش (وین)، ایتالیا و دیگر کشورهایی که میزبان این سازمان‌ها هستند، به تعهدات خود در تسهیل ورود نمایندگان کشورهای عضو برای شرکت در نشست‌های بین‌المللی تصویب شد و از صادر نشدن روادید و یا تاخیر در صدور روادید ابراز نگرانی شد. هم‌چنین تروریسم به ‌ویژه تروریسم دولتی از سوی کشورهای عضو به شدت محکوم شد.

آخوندزاده افزود: در بخش فرهنگی و اجتماعی نیز گفت‌وگو و تعامل میان مذاهب و فرهنگ‌ها، توجه به اصول بنیادین روابط بین‌الملل در آزادی بیان و صیانت از اعتبار ملت‌ها نیز مورد تأکید قرار گرفت و هرگونه سوءاستفاده از ابزارهای نوین ارتباطی شامل اینترنت با عنوان آزادی بیان نیز محکوم و گفته شد که آزادی بیان، وظایف ویژه‌ای را به عهده دارد.

او هم‌چنین افزود که این مرکز در راستای ارتقای همکاری‌های متقابل در عرصهٔ تنوع فرهنگی و حقوق بشری، یکی از مراکز فعال در ایران است.

رییس نشست کار‌شناسان ارشد شانزدهمین اجلاس سران جنبش غیرمتعهد‌ها گفت: اهانت به مذاهب به بهانهٔ برخورداری از آزادی بیان و همچنین اهانت به شخصیت‌ها و کتب الهی و مقدس و نیز استفاده از استانداردهای دوگانه در حوزه‌های گوناگون محکوم شد. همچنین تأکید شد که شورای حقوق بشر سازمان ملل نباید برخورد تقابلی داشته باشد و کشور خاصی را هدف قرار دهد و از حقوق بشر استفادهٔ سیاسی نکند.

آخوندزاده گفت: در بند ۲۵۰ این سند اشغال نظامی سرزمین فلسطین محکوم شده است و نقض حقوق و قانون بین‌المللی دانسته و کشتار کودکان و زنان توسط نظامیان اسراییل نیز محکوم شده است.

وی از محکومیت تحریم‌های یک‌جانبه آمریکا علیه سوریه در سند شانزدهمین اجلاس خبر داد.

آخوندزاده در پاسخ به این که بشار اسد به دلیل اوضاع وخیم سوریه در اجلاس شرکت نمی‌کند یا دلیل دیگری دارد، گفت: تهران میزبان کشورهای عضو جنبش غیرمتعهدهاست و از حضور تمامی کشور‌ها و سران آن استقبال می‌کند. سطح شرکت سوریه در شانزدهمین اجلاس سطح بالایی است و گمان می‌کنم دوستان سوری در این سطح به خوبی شرکت خواهند کرد و شرکت‌کنندگان به نحو مقتضی، نظریات کشورشان را در این اجلاس مطرح کنند.

او تصریح کرد:  کشورهای عضو امید دارند که خونریزی‌ها و کشتار مردم بی‌دفاع توسط هرکس و هر گروهی پایان یابد و از مداخلات خارجی و اعمال تهدید نسبت به سوریه نیز جلوگیری شود.

معاون وزیر خارجه ایران در پاسخ به سوال که چه استراتژی در برابر اقدامات احتمالی آمریکا و اسراییل برای جلوگیری از فعالیت ایران به عنوان رییس جنبش غیرمتعهد‌ها در سه سال آینده دارید، خاطرنشان کرد: پذیرش ریاست جنبش غیرمتعهد‌ها و نیز حضور ایران در قالب تروییکای نم در ۹ سال آینده، این فرصت را به ایران می‌دهد که فرهنگ صلح را اشاعه دهد. شرکت در مدیریت جهانی، امری است که تمامی اعضا به دنبال آن هستند. ما از سوی تمامی ان‌جی‌او‌ها، دولت‌های منطقه‌ای و بین‌المللی پاسخ مثبتی در رابطه با پیگیری صلح و مشارکت در مدیریت جهانی دریافت کرده‌ایم و این به معنای آن است که راه درست را انتخاب کرده‌ایم. حرکت جنبش به سمت صلح، برادری و برابری است و در این مسیر به کمک تمام کشورهای عضو جنبش نیاز داریم تا پنجاه سال آینده برای این جنبش آزادی همهٔ کشور‌ها را به ارمغان آورد.

آخوندزاده در پاسخ به پرسش دیگر دربارهٔ حمایت جنبش غیرمتعهد‌ها از خانواده‌های قربانیان ترور و ضرورت بیان این مسأله در سند اجلاس، ضمن گرامی‌داشت یاد و خاطرهٔ شهدای ترور به‌ویژه شهدای هسته‌‌ای کشورمان گفت: ایران و مسئولان آن در هر مناسبت و موقعیتی تمام تلاش خود را برای تحقق این مسأله به کار می‌برند. ما اجلاسی دربارهٔ مبارزه با تروریسم و حمایت از خانواده قربانیان ترور در تهران داشتیم و اجلاس بعدی در عراق برگزار خواهد شد. البته هنوز زمان آن مشخص نشده است.

وی دربارهٔ موضوع میانمار و محکومیت جنبش نسبت به کشتار مسلمانان در این کشور خاطرنشان کرد: برای پرداختن به موضوعات مورد علاقهٔ کشور‌ها از جمله این مسأله فضا هم‌چنان باز است و اشاره به این موضوع و موضوعاتی دیگر به علاقهٔ کشور‌ها نسبت به آن بستگی دارد.

رییس نشست کار‌شناسان ارشد شانزدهمین اجلاس سران جنبش غیرمتعهد‌ها در پاسخ به سوالی دیگر مبنی بر این‌که در سند مورد بررسی در نشست کار‌شناسان، نسبت به مواضع تهدیدآمیز اسراییل دربارهٔ ایران اشاره‌ای صورت گرفته است یا خیر، گفت: با توجه به تحولاتی که در دنیا و منطقه اتفاق افتاده، بهتر است رژیم صهیونیستی به خودش و آینده‌اش بیشتر فکر کند؛ چرا که روز به روز دچار انزوای منطقه‌‌ای می‌شود و به خاطر سوابقش نیز مورد تنفر همهٔ ملت‌های منطقه قرار گرفته است. یکی از بیشترین بخش‌های سند اجلاس که تا کنون به تأیید رسیده، مربوط به اقدامات ضدبشری رژیم صهیونیستی است.

وی افزود: آن‌چه به عنوان تهدید از سوی رژیم صهیونیستی علیه ایران مطرح می‌شود چیز جدیدی نیست و حاکی از تضعیف نفوذ این رژیم در خاورمیانه است. با حضور بیش از ۱۱۸ کشور و هیأت در اجلاس جنبش غیرمتعهد‌ها در تهران با وجود تهدیداتی که رژیم صهیونیستی متوجه ایران و برخی کشور‌ها کرده است، دلیلی نمی‌بینیم به همهٔ اظهارنظر‌ها در این‌باره پاسخ دهیم. ما در مسیر استقلال، مبارزه با سلطه و اشاعهٔ فرهنگ صلح و دوستی هستیم.

آخوندزاده در پاسخ به پرسشی دیگر مبنی بر این‌که در سند مورد اشاره دربارهٔ طرح ایران برای حل بحران سوریه بندی قید شده است یا خیر، گفت: برداشت من از مشارکت کشور‌ها در بحث سوریه این بود که فضای حاکم بر نشست، مخالفت جدی با دخالت خارجی در موضوع سوریه است و نیز کشورهای عضو با تهدید به استفاده از زور مخالفت داشتند. هم‌چنین نسبت به همراهی کشور‌ها با مردم سوریه جهت جلوگیری از خونریزی‌ها در این کشور توافق نظر وجود داشت.

معاون وزیر خارجه دربارهٔ محکومیت تحریم‌های بین‌المللی علیه کشور‌ها از جمله ایران اظهار کرد: این مساله فقط مربوط به ایران نیست. در پنجاه سال گذشته و تاریخ جنبش غیرمتعهد‌ها تمام اعضای این جنبش و رییسان کشورهای عضو این اقدامات برخی کشور‌ها و قدرت‌ها را محکوم کرده‌اند و فکر می‌کنم در این‌باره اجماع وجود دارد. در نشست کار‌شناسان هرگونه اقدامات اقتصادی خصمانه توسط کشورهای بزرگ برای تحمیل ارادهٔ خود به کشورهای آزاد بیهوده است.

وی دربارهٔ حمایت جنبش از سوریه و حل بحران این کشور تأکید کرد: دربارهٔ سوریه پاراگرافی در سند تصویب شد که دارای بخش‌هایی است. یک بخش آن دربارهٔ محکومیت اقدام آمریکا در تحریم یک‌جانبه علیه سوریه است. بخش دیگر، حملهٔ نظامی آمریکا به سوریه در ۲۰۰۸ میلادی را محکوم می‌کند و در بخش سوم، اعضای جنبش ضمن تشکر از تلاش‌های بین‌المللی و فعالیت کوفی عنان، نسبت به آغاز به کار اخضر ابراهیمی و پیدا کردن راهکاری برای بحران سوریه، ابراز امیدواری کردند اخضر ابراهیمی بتواند مشکل سوریه را با هدایت همهٔ طرف‌های درگیر حل و فصل کند.

آخوندزاده درباره انتخاب شعار «صلح پایدار در سایه مدیریت مشارکت جهانی» و چگونگی تحقق آن گفت: انتخاب این شعار برای این اجلاس با توجه به تحولاتی که در دنیا رخ می‌دهد صورت گرفته است. کشور‌ها و نهادهای دولتی و غیردولتی به تدریج از یک مرحله به مرحلهٔ دیگر می‌روند. روی کار آمدن دولت‌هایی که متکی بر ارادهٔ خود هستند، انتخاب چنین شعاری را برای ایران هموار کرد. بیش از ده سال است بحث تغییر ساختار سازمان ملل مطرح است و اجماع جهانی در این ‌باره در حال شکل‌گیری است؛ بنابراین، انتخاب این شعار توسط ایران امری درست است و انتظار داریم استقبال خوبی از آن صورت گیرد. البته این سوال در اجلاس کار‌شناسان نیز مورد تایید قرار گرفته است و ایران تلاش دارد در برنامه‌های بعدی پس از اجلاس بر چگونگی پیش‌برد این شعار تمرکز کند.

او تصریح کرد: همچنین باید منتظر باشیم تا در سخنرانی‌های وزیران خارجه نسبت به این مقوله بیشتر پرداخته شود.

معاون وزیر خارجه خاطرنشان کرد: با وجود پیش‌بینی و تلاش بسیاری از افراد مبنی بر این‌که ایران نمی‌تواند اجلاس جنبش غیرمتعهد‌ها را برگزار کند، اما این اجلاس به نوعی شگفتی‌آفرین در حال برگزاری است و نشان می‌دهد هیچ دولتی نمی‌تواند جلوی اراده ایران که می‌خواهد پیام دوستی و پیشرفت را به دنیا برساند بگیرد.