آیا همه چیز فدای بی فرهنگی مدیریتی خواهد شد؟

اگرچه ایرانیان از جمله اولین ملت های جهان بوده اند که به وضع قوانین زیست محیطی توجه داشته اند، اما بررسی گزارشات تکان دهنده زیست محیطی کشور، نشان از مشکلات و ضعف های شدید این حوزه دارد و مجموع این موضوعات دست به دست هم داده اند تا به بحرانی جدی برسیم.

به گزارش اعتدال، کسب رتبه سالیانه هشتم تا دهم ایران در بین کشورهای جهان از نظر تخریب محیط زیست یکی از مصداق های این واقعیت است که متاسفانه  تنها چند کشور دیگر در جهان دارای وضعیتی بدتر از ایران هستند.

بسیاری از کارشناسان نیز هشدار داده تند چنانچه روند تخریب محیط زیست در ایران به صورت کنونی ادامه پیدا کند، تا 100 سال دیگر شاهد وجود حتی یک درخت نیز نخواهیم بود  و همین عامل را زنگ خطری خوانده تا نسبت به حفظ محیط زیست توجه بیشتری داشته باشیم. البته به نظر می رسد، این زنگ خطر خیلی وقت است که به صدا درآمده به گونه ای که حتی مدیران این حوزه هم نسبت به چنین وضعیت نامناسبی در کشور اذعان دارند. البته اکثر آنها در ابتدای کار و موقعی که پست مدیریتی خود را تحویل می گیرند، این سازمان را ویرانه ای می دانند که به آنها تحویل داده شده، اما توجه به بهبود وضعیت نکته ای است که متاسفانه در دوران تصدی، کمتر مورد توجه آنها قرار می گیرد.

 البته نباید فکر کنیم که ما فقط همین مقام دهمی را در حوزه تخریب محیط زیست کسب کرده ایم؛ چراکه در بخش آلودگی هوا نیز آمار های جدید نشان می دهند ایران جزو 11 کشور نخست منتشرکننده گاز دی اکسیدکربن است و روند تولید و انتشار گازهای گلخانه ای در ایران از سال 1990 تاکنون بیش از 100 درصد رشد داشته است.

    متاسفانه در حال حاضر با تخریب محیط زیست و چالش های زیاد و مختلفی مواجه هستیم که این امر موجب سنگین تر شدن وظایف مدیران ذی ربط برای نجات این میراث طبیعی شده است. هر چند هنوز به نظر می رسد کارهای پایه ای در این زمینه انجام نشده است. بهتر است تا بیشتر از این دیر نشده به مردمی که زمانی اولین حافظان محیط زیست بودند، درباره زوایای مختلف و اهمیت محیط زیست اطلاع رسانی کنیم.

محمد رضا تابش رییس فراکسیون محیط زیست مجلس شورای اسلام با اشاره به تخریب گسترده محیط زیست گفت: نکته قابل تامل این است که چرا بستن کمربند ایمنی برای یک شهروند کلان شهری به فرهنگ تبدیل شده است، آپارتمان نشینی درست آموزش داده شده ، اما شناخت و حفاظت از محیط زیست فقط در حد یک شعار باقیمانده است؟

نماینده مردم اردکان در مجلس شورای اسلامی افزود: وقتی خسته از مشغله برای چند روزی استراحت به بستری سبز پناه می بریم ،  تنها چیزی که به دست نمی آید آُسایش است ، تعداد قابل ملاحظه ای از جنگل های ما به گورستانهای دفن زباله بدل شده اند و کنار دریا ها به محل انباشت آشغال تبدیل شده است ؛ با ادامه اوضاع کنونی اینکه داستان محیط زیست روزی برای ما و فرزندانمان شیرین شود و بهبود یابد ، شاید رویایی باشد دست نیافتنی ؛ پیش خود فکر می کنم فرزندانم این همه شکوه و سرسبزی سرزمینم را روزی خواهند دید یا همه چیز فدای بی فرهنگی و سو تدبیر مدیریتی در این عرصه خواهد شد؟

تابش گفت: بحران خشکسالی دریاچه ارومیه یک از مهمترین بحران های زیست محیطی کشور است که با هیچ کدام از بحران های این عرصه قابل مقایسه نیست ،البته مساله نابودی جنگل ابر نیز از موارد مهم در این زمینه است.

رییس فراکسیون محیط زیست مجلس شورای اسلامی افزود: در سازمان محیط زیست کشور تغییر و تحولات مختلفی صورت گرفته و مدیریتی که الان وجود دارد ، مدیریتی است که دلش می خواهد خیلی کارها را در خیلی عرصه ها انجام دهد ، اما باید ابتدا از نظر تخصصی خود و مدیریت های داخلی اش را تقویت کند و برنامه ریزی کلان ، راهبرد و استراتژی مناسب داشته باشد.

عضو کمیسیون برنامه و بودجه و محاسبات مجلس شورای اسلامی گفت: البته در این راستا باید منابع لازم نیز تامین شود ، چرا که با محدودیت جدی منابع در عرصه محیط زیست مواجه هستیم شاید خیلی آرمان و ایده خوب داشته باشیم اما باید منابع تقویت شود .

تابش تصریح کرد: باید فرهنگ عمومی نسبت به محیط زیست در کشور تغییر کند و این مساله جا بیفتد که طبیعت و حفظ آن ، جزء بسیار مهمی در زندگی است و باید با آن آشتی کنیم و از تخریب آن بپرهیزیم ؛ اگر این فرهنگ عمومی شود ، سازمان محیط زیست هم می تواند کار مثبتی انجام دهد .

وی در خاتمه گفت: دولت باید برنامه ریزی داشته باشد و امکانات را برای حمایت از محیط زیست تجهیز کند و بودجه و امکانات لازم را در نظر بگیرد و مجلس نیز در این راستا تمام اقدامات مورد نیاز را انجام خواهد داد.

رئیس کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس شورای اسلامی ضمن برشمردن مسائل و مشکلاتی که محیط زیست کشور را تهدید می کند یکی از تبعات ناشی از نابودی جنگل‌ها و مراتع را بروز برخی حوادث طبیعی نظیر سیل‌ دانسته و تصریح می کند: تخریب گسترده پوشش گیاهی جنگل‌ها عمدتا توسط قاچاقچیان، دام موجود در جنگل، طرح های عمرانی و جنگل نشینان صورت می‌گیرد که برآورد خسارات سالانه ناشی از این اقدامات و نیز خسارات ناشی از کاهش اشتغال، تخریب سرمایه‌ها و تأسیسات عمومی و ملی ونظایر آن در حدود ۷۱۹۸ میلیارد ریال برآورد شده که ۳۲۰ میلیارد ریال آن مربوط به تخریب جنگل‌ها با روند فعلی است و ۶۸۷۸ میلیارد ریال آن ناشی از استمرار اثرات تخریب جنگل‌ها در سال‌های گذشته است که تا زمان احیای مجدد آن ها ،همچنان ادامه خواهد داشت.


"عباس رجایی” اضافه می کند: به علت فرسایش شدید خاک، حوزه‌های آبخیز سدهای کشور دارای ۲۵۰ میلیون متر مکعب رسوب‌دهی در سال است و در بخش کشاورزی، هر سال بیش از ۲ میلیارد متر مکعب خاک حاصلخیز در اثر فرسایش خاک شسته شده و موجب از بین رفتن هزاران هکتار زمین و کاهش تولید محصول می‌شود.

"رجایی” همچنین اظهار می دارد:سالانه وسعتی بالغ بر ۴۰۰ هزار هکتار از اراضی حاصلخیز کشور دستخوش فرسایش می‌شود که ارزش اقتصادی خسارات سالانه فرسایش خاک در ایران ۱۰ هزار میلیارد ریال معادل تخریب یک میلیون هکتار زمین کشاورزی برآورد شده است و این میزان فرسایش سالانه یک درصد حجم مخازن سدهای موجود کشور را کاهش می‌‌دهد.

وی با اشاره به میزان خسارت های وارده به محیط زیست در ایران اذعان می دارد: بانک جهانی در جدیدترین گزارش خود خسارات سالیانه تخریب زمین در ایران را ۱۵ هزار و ۴۳۰ میلیارد ریال، معادل ۷/۱ درصد تولید ناخالص داخلی اعلام کرد. بر همین اساس، خسارات سالانه‌ آلودگی هوا در ایران تا سال ۲۰۱۶ میلادی حدود ۱۶ میلیارد دلار برآورد شده است.

نماینده مردم اراک، کمیجان و خنداب در مجلس شورای اسلامی یکی از مهم ترین مشکلات زیست محیطی کلان شهر‌های ایران را آلودگی هوا ذکر و تصریح می کند: آخرین برآورد بانک جهانی نشان می دهد که خسارات سالیانه آلودگی هوا در ایران ۱۴ هزار و ۴۲۰ میلیارد ریال معادل ۶/۱ درصد تولید ناخالص داخلی است ،خسارت مرگ ومیر ناشی از آلودگی هوای شهری سالانه ۶۴۰ میلیون دلار معادل ۵ هزار و صد میلیارد ریال یعنی۵۷/۰ درصد از تولید ناخالص داخلی است . همچنین نشانه های بیماری ناشی از آلودگی هوای شهری ۵۲۰ میلیون دلار معادل ۴ هزار و صد میلیارد ریال و ۴۶/۰ درصد از تولید ناخالص داخلی در سال است .

رئیس کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس شورای اسلامی با اشاره به بررسی های انجام گرفته درخصوص میزان تحقق الزامات قانونی محیط زیست در برنامه چهارم توسعه اقتصادی ،اجتماعی و فرهنگی در بازه زمانی ۸۴ تا ۸۷ به ما می گوید: با وجود تدوین شاخص های ملی تنوع زیستی و با گذشت بیش از ۳سال از آغاز اجرای برنامه چهارم توسعه هنوز هیچ گونه اقدام عملی در راستای استاندارد سازی شاخص های تنوع زیستی گزارش نشده است .

"عباس رجایی” خاطرنشان می کند: سازمان حفاظت محیط زیست درتعیین ارزش های زیست محیطی ایران تقریبا در ابتدای کار است و این اهمال، تبعات زیادی را چه از لحاظ اقتصاد ملی و چه از جنبه حفظ محیط زیست به همراه خواهد داشت.

"عباس رجایی” در ادامه تاکید می کند: ما در قوانین کمبود نداریم و بایستی به دنبال راهکارهای اجرایی درست باشیم؛ هرچند لازم است قوانین به روز شود اما به طور کلی، قوانین موجود نیز می تواند وضعیت محیط زیست را اصلاح کند.

رئیس کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس شورای اسلامی یاد آوری می کند: بازیابی پروژه های اجرا شده تقریبا در ایران صفر است و عملیات زیست محیطی بعد از اجرای طرح های عمرانی اصلا رعایت نمی شود.