صفحه خبر لوگوبالا تابناک
مفید صفحه خبر نسخه موبایل
دکتر مؤمني در گفت‌وگو با «تابناک»:

پس‌رفت 53 رتبه‌اي اقتصاد در زمينه فساد مالي

بنا بر گزارشي كه مؤسسه شفافيت بين‌المللي منتشر كرده، در سه سال گذشته رتبه ايران در ميان كشورهايي با بالاترين سطح فساد مالي 54 رتبه بدتر شده است و واقعا متأسفم كه دوستان در اين زمينه تا اين اندازه سهل‌انگاري مي‌كنند و درجه اضطرار نظام ملي و عملكرد اقتصادي را از اين ناحيه به موقع درنمي‌يابند.
کد خبر: ۲۲۹۳۳
| |
16533 بازدید
دكتر فرشاد مؤمني در گفت‌وگو با خبرنگار «تابناك»، درباره اصلي‌ترين بحران‌هاي اقتصادي كه جهان با آن روبه‌رو شده، گفت: بناي سستي از زمان كنفرانس «برتون وودز» يعني سال 1944 در اقتصاد جهاني گذاشته شد كه اين بنا در همان كنفرانس از سوي «كينز»، نماينده انگلستان در آن اجلاس، مورد نقد قرار گرفت.

وي با نتيجه‌گيري از بحران‌هاي اقتصادي مذكور گفت: اگر نقطه آغاز اين بحران‌ها را دهه 1970 در نظر بگيريم، از آن هنگام تاكنون بدون استثنا در هر دهه، يك يا چند بحران بزرگ و كوچك مالي را در جهان تجربه كرده‌ايم و طبيعتا اين بحران اخير به اعتبار اين‌كه نقطه آغاز آن اقتصاد آمريكاست بزرگترين بحران است به گونه‌اي كه برآوردهاي اوليه IMF نشان مي‌دهد تنها در روز نخست، اين بحران، حدود هزار ميليارد دلار از دارايي‌هاي مالي، ارزش‌زدايي شد و آخرين اطلاع حاكي از آن است كه در ده روز نخست حجم دارايي‌هاي ارزش‌زدايي‌شده تنها در بازارهاي مالي آمريكا بالغ بر دو هزار ميليارد دلار است.
 
مؤمني افزود: موضوع انتقاد «كينز» در آن جلسه، بناي سستي بود كه پايه‌ريزي شده بود و آن اين بود كه «هنگامي كه سيستم پايه طلا در حال تغيير بود و به سيستم ارز طلا منتقل مي‌شد، به اعتبار جايگاه و موقعيتي كه اقتصاد آمريكا در آن زمان داشت كه مثلا به تنهايي در حدود 42 درصد GDP كل جهان توسط آمريكا توليد مي‌شد 78 درصد ذخاير شناخته‌شده طلاي دنيا در «فورت ناكس» بود كه متعلق به فدرال ريزرو هست.

در آن زمان، عنوان كلي نظام ارز ـ طلا تحويل شد به نظام دلار ـ طلا و آمريكايي‌ها تعهد كردند كه يك رابطه معيني ميان يك انس طلا و يك مقدار معيني از دلار باشد و در برتون وودز اين تعهد مكتوب شد كه اعضاي برتون وودز مي‌پذيرند كه به تعهد آمريكا اعتماد كنند كه هر كسي به هر ميزان دلار آورد، متناسب با آن فدرال ريزرو آمريكا به وي طلا بدهد.

اين استاد اقتصاد دانشگاه‌هاي تهران در ادامه افزود: كينز در آنجا نشان داد كه اين كار خطرناك است و نظام پولي و مالي بين‌المللي را در معرض ريسك بسيار بالا و بحران‌هاي بزرگي قرار خواهد داد. منطق كينز اين بود كه وقتي پول ملي يك كشور مي‌خواهد نقش پول جهاني را نيز ايفا كند، همواره در معرض اين است كه بين اقتضائات مربوط به ثبات اقتصاد جهاني و اقتضائات مربوط به ثبات اقتصاد كلان ملي يكي را برگزيند.

وي با اشاره به اين‌كه در دهه 1960، ترديدهاي جدي درباره قابليت تداوم معاهده «برتون وودز» از سوي ژنرال دوگل مطرح شد، افزود: «ژاك روف»، وزير دارايي وقت فرانسه كه با يك حساب سرانگشتي و به اعتبار هزينه‌هاي ميلتاريستي بسيار سنگين آمريكايي‌ها نشان داد كه آمريكا به هيچ وجه نمي‌تواند تعهدات خودش در برتون وودز را عمل كند و آمريكايي‌ها در واكنش به افشاگري‌هاي وي و پيگيري‌هاي دوگل، اين بود كه اگر كسي صدايش را بيش از اندازه بلند كند ما چتر امنيتي خود را از اروپاي غربي برمي‌داريم و اينها را در برابر خطر شوروي تنها مي‌گذاريم. وقتي اين تهديد صورت گرفت، همه اعضاي كشورهاي اروپاي غربي به جز فرانسه كوتاه آمدند و اين تنها ژنرال دوگل بود كه يكجانبه از «ناتو» خارج شد و اعلام كرد: من خودم از خودم حمايت مي‌كنم. اين دلارها را بگيرد و به جاي آن مطابق قاعده برتون وودز طلا بدهيد.

مؤمني «شوك نيكسون» را نخستين شوك بزرگ اقتصادي پس از جنگ جهاني دوم برشمرد و افزود: در سوم اوت 1971، نخستين شوك بزرگ اقتصادي پس از جنگ دوم به بازارهاي پولي و مالي دنيا وارد شد كه از آن به «شوك لينكسون» ياد مي‌كنند.

در آنجا نيكسون آشكارا و يك طرفه اعلام كرد كه آمريكا به هيچ وجه تعهداتي را كه در ازاي رابطه دلار ـ طلا پذيرفته بود، انجام نخواهد داد؛ بنابراين، به هم‌ريختگي‌هايي در آن زمان پديد آمد. آمريكايي‌ها در واكنش به آن به‌هم‌ريختگي‌ها، براي نخستين بار از ابزار جهش قيمت نفت استفاده كردند تا بتوانند هم اروپايي‌ها را سر جاي خودشان بنشانند و هم مسائل حادي را كه براي اقتصاد اين كشور پديدار شده بود، سامان بدهند.

اين عضو هيأت علمي دانشگاه علامه طباطبايي، دومين بحران اقتصادي بين‌المللي را بحران مالي دهه 1980 برشمرد و افزود: يك موج ديگر هم در سال‌‌هاي اوليه دهه 1980 داشتيم كه در واكنش به بحران بدهي‌هاي كشورهاي در حال توسعه پديدار شد و از دل آن بحران، گروه هفت برنامه تعديل ساختاري را با مشاركت صندوق بين‌المللي پول و بانك جهاني ارايه دادند كه هدف اصلي اين برنامه، نه پيشبرد امر توسعه ملي در كشورهاي در حال توسعه كه حل و فصل بحران بدهي‌ها در راستاي منافع طلبكارها بود.

به اين ترتيب بود كه در واكنش به بحران بازپرداخت بدهي‌ها هر نوع وام‌دهي به كشورهاي در حال توسعه، منوط به اجراي برنامه تعديل ساختاري بود. در آمريكاي لاتين و آفريقا در اثر اجراي برنامه تعديل ساختاري بحران‌هاي پولي و مالي بسياري رخ داد كه در برخي از آن موارد تا 43 درصد توليد ناخالص داخلي كشورهاي بدهكار به دليل بحران‌هاي پولي، مالي و بانكي نابود شد.

مؤمني بحران مالي 1997 كشورهاي جنوب شرقي آسيا را مهمترين و آخرين بحران اقتصادي قرن بيستم عنوان كرده و افزود: بحران 97 جنوب شرق آسيا كه آغاز آن، به حباب مسكن مربوط مي‌شد كه بعد از طريق آن حباب مسكن، عدم اطمينان‌ها به بازارهاي مالي منتقل شد و به اعتبار اين‌كه بازارهاي مالي جهاني‌شده‌ترين بازارهاي موجود در دنيا هستند، اين بحران از طريق بازارهاي مالي در شرق آسيا به همه بازارهاي مالي ديگر هم سرايت كرد.

در آن دوره بنا بر برآورد صندوق بين‌المللي پول، در يك دوره سه ماهه كشورهاي اين منطقه ششصد ميليارد دلار از منابع خود را از دست دادند.

مؤمني درباره بحران اخير اقتصادي جهان اظهار داشت: اين بحران از هر نظر چه در گستره و چه در عمق جدي‌تر از آن چيزي است كه در سال 1997 در شرق آسيا رخ داد. دليل آن نيز كاملا روشن است، چون ابعاد اقتصاد آمريكا بسيار بزرگ است و نارسايي‌هاي ساختاري آن هم بسيار جدي در نيمه دوم قرن بيستم در ميان اقتصاددانان اين تعبير مطرح بود كه «وقتي اقتصاد آمريكا عطسه مي‌كند، اقتصاد جهان ذات‌الريه مي‌گيرد» و اكنون با وجود آن‌كه اقتصاد آمريكا نسبت به سال‌هاي مياني قرن گذشته ضعيفتر شده، ولي هنوز اين تعبير پذيرفتني است.

دليل آن هم اين است كه هم‌اكنون حدود 32 درصد GDP جهان توسط آمريكا توليد مي‌شود و در حدود 40 درصد صادرات جهان به آمريكا صورت مي‌گيرد، بنابراين از يكسو به اعتبار درهم‌تنيدگي شديد اقتصادهاي پيشرفته دنيا با اقتصاد آمريكا و از سوي ديگر به اعتبار خصلت جهاني‌شده بازارهاي مالي، هر بحراني كه در آمريكا رخ بدهد، طبيعتا پس‌لرزه‌هايي به شكل‌هاي گوناگون در ديگر نقاط جهان نيز به همراه خواهد داشت.

اين استاد اقتصاد در ادامه خاطرنشان ساخت: هرگاه در كشورهاي پيشرفته بحراني به وجود مي‌آيد، يك قاعده رفتاري است خواه در حوزه نظري باشد و يا در حوزه عملي و اجرايي و يا در هر يك از زيرسيستم‌هاي نظام اجتماعي فرقي نمي‌كند. اين يك قاعده رفتاري است كه در كشورهاي پيشرفته هرگاه بحراني پديد مي‌آيد، بلافاصله بازگشتي به اصول و مباني صورت مي‌گيرد. در اين بازگشت پرسش كليدي اين است كه آيا ما بر مبناي اصول و مباني آرماني خودمان عمل كرديم و به مشكل برخورديم يا اين‌كه نه، به دليل آن‌كه از اصول و مباني عدول كرديم دچار مشكل شديم.

وي در مقايسه بحران اقتصادي اخير و بحران اقتصادي 97 جنوب شرق آسيا از منظر اقتصادي گفت: آنچه خارق‌العاده است، مشابهت‌هاي تكان‌دهنده اين بحران با بحران 1997 شرق آسياست و يكي از مهمترين مؤلفه‌هاي اين بحران آن است كه مانند تجربه كشورهاي شرق آسيا، بيشترين خسارت‌ها به اقتصادهايي وارد شد كه بيشترين ميزان فساد مالي و بيشترين ميزان نابرابري درآمدي را داشته و كمترين خسارت‌ها به كساني وارد آمد كه اهتمام جدي‌تري به توزيع عادلانه درآمدها و ثروت‌ها نشان داده و يك مبارزه قاطع و جدي با فساد مالي داشتند.

وي به نتايج عبرت‌آموز بين بحران‌ها براي مسئولان كشوري اشاره كرد و افزود: من واقعاً از قواي سه‌گانه كشورمان در شگفتم كه به رغم بنيان‌هاي عقيدتي جمهوري اسلامي و مباني نظري مستحكمي كه در اين زمينه هست و نيز به رغم تجربه‌هاي غيرقابل صرف‌نظري كه در دنيا وجود دارد، نسبت به روندهاي نابرابري و فساد مالي در ايران توجه كافي نمي‌كنند.

مؤمني با اشاره به رشد فساد اقتصادي در كشور طي سال‌هاي اخير گفت: بنا بر گزارشي كه مؤسسه شفافيت بين‌المللي منتشر كرده، در سه سال گذشته رتبه ايران در ميان كشورهايي با بالاترين سطح فساد مالي 54 رتبه بدتر شده است؛ يعني در سال 1383 رتبه ايران 87 بوده كه در سال 84 رتبه ايران 88 شده و امسال رتبه ايران 141 شده است؛ يعني از 84 تا 87، اقتصاد ايران 53 رتبه در زمينه فساد مالي پس‌رفت داشته است و واقعا متأسفم كه دوستان در اين زمينه تا اين اندازه سهل‌انگاري مي‌كنند و درجه اضطرار نظام ملي و عملكرد اقتصادي را از اين ناحيه به موقع درنمي‌يابند. در هر حال، گمان من اين است كه ما هم از اين زاويه مي‌توانيم درس‌هاي بزرگي از اين بحران بگيريم.
 
متن كامل گفت‌وگو را در ستون سمت راست بخوانيد.
مفید صفحه خبر نسخه موبایل
اشتراک گذاری
سفرمارکت
گزارش خطا
نظرات بینندگان
غیر قابل انتشار: ۰
در انتظار بررسی: ۰
انتشار یافته: ۰
ناشناس
|
-
|
۱۶:۵۰ - ۱۳۸۷/۰۸/۰۵
جای تاسف است در دولتی که یکی از شعارهای اصلی اش که هنوز هم سر می دهد
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۲۱:۳۱ - ۱۳۸۷/۰۸/۰۵
با سلام و تشکر از تحلیل ارائه شده و تاسف شدید از جایگاه ایران در فساد اداری وانشاالله که ناظرین بویژه سازمان بازرسی کشور و دیوان محاسبات با رعایت قانون و دقت هرچه بیشتر مانع گسترش فساد شوند . اما گاهی به راحتی در سیستم های اداری قانون شکنی و سواستفاده را به وضوج میتوان دید که محریان به راحتی از کنار آن می گذرند.
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۸:۵۵ - ۱۳۸۷/۰۸/۰۶
سلام
استاد متشکرم بنده رشته ام حقوق است آنچه برمن لازم است بدانم فساد مالی است ؟ تا چه میزان دارایی مشروع است ؟یافقط منبع تامین مال ملاک است؟عدم رعایت اخلاق مثل"بخل"خساست"وازاین قبیل که برفتارهای فردی مربوط میشود دراین مقوله میگنجد ودولتها دراین موارد چه وظایفی دارند؟
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۰:۰۹ - ۱۳۸۷/۰۸/۰۶
از آقای مومنی تقاضا داریم محورهای مورد مطالعه که منتج به این نتیجه شده را در صورت امکان شرح دهند که مصادیق فساد مالی بیشتر روشن شود
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۰:۳۸ - ۱۳۸۷/۰۸/۰۶
مطالعات اینجانب نشان میدهد بایستی با TI ( سازمان شفافیت بین المللی ) تعامل و سوء ظن ها را زدود. شاخص های انان ادراکی است نه علمی و منابع شان مخدوش است . صرامی
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۱:۰۷ - ۱۳۸۷/۰۸/۰۶
قابل توجه آن بزرگاني كه از بحران اقتصادي آمريكا اظهار رضايت وخوشحالي ميكنند.
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۱:۱۷ - ۱۳۸۷/۰۸/۰۶
وقتی تورم در کشور زياد است و حقوق کارمندان را فقط 10 درصد افزایش میدهند این خود عامل افزایش فساد است چون اگر کارمند بخواهد به سطح زندگی سال گذشته خود که چندان بالا هم نبوده برسد باید مابقی را از راههای دیگری کسب کند که سبب افزایش رشوه گیری سوء استفاده و سایر موارد میشود.
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۲:۱۶ - ۱۳۸۷/۰۸/۰۶
آقاي دكتر مومني تحليل زيبايي از ريشه هاي بحران اقتصادي جهان ارائه فرمودند. اما در مورد بدتر شدن وضعيت فساد مالي در 3 سال اخير كاملا تحليل اشتباهي ارائه كردند. زيرا مشكل جامعه ايران و اين سقوط شتابان را نبايد به دولت خاصي ارتباط داد زيرا ناهنجارهاي اجتماعي ، اخلاقي، اقتصادي و ... ايران سالها قبل شكل گرفته و از يك نهال كوچك در حال تبديل شدن به درختي تنومند است
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۰:۲۰ - ۱۳۸۷/۰۸/۰۷
این آقا/خانم کاربر عزیز که فرموده اند: "آقای دکتر مومنی ... در مورد بدتر شدن وضعیت فساد مالی در 3 سال اخیر کاملا تحلیل اشتباهی ارائه کرده اند" ، باید عرض کنم که آقا/خانم عزیز، تا کنون یک مسافت طولانی را فقط با یک پا طی کرده اید؟
به خدا قسم که طرفداران احساساتی دولت نهم فقط با یک پا راه می روند.
اجازه دهید منطق آن را برایتان بگویم، اگر بتوانید فقط لحظه ای با خود خلوت کنید و آن مطلب این است که هر دولتی باغ/مزرعه ای را تحویل می گیرد که هم درختان مستعد باروری (پروژه های عمرانی و صنعتی در دست اجرا) دارد، هم درختان آماده باروری (پروژه های به بار نشسته) و هم درختان شکوفه کرده (پروژه های راه اندازی شده) دارد، علاوه بر آن در این باغ انواع علف های هرز و روش های باغبانی اشتباه به جا مانده از باغبانهای قبلی وجود دارد.
حالا آیا انصاف است که میوه درختانی را که سالها دیگران آنرا کاشته و آبیاری کرده اند، یک شبه به نام و کام خودتان بزنید ، گویی که این درختان را شما کاشت هاید و یک شبه هم میوه داد!!!و علف های هرز آنرا (آنهم در طی دوران باغبانی شما 54 هکتار بیشتر شده !) به نام باغبانهای قبلی بزنید!!!
آیا حاضرید ذر قیامت هم با یک پا محشور شوید؟ پس به این نوع قضاوت عدالت محورانه ! خود ادامه دهید.
برچسب منتخب
# آیت الله سید مجتبی خامنه ای # عملیات وعده صادق 4 # جنگ منطقه ای # جنگ ایران و اسرائیل # جنگ ایران و آمریکا # شهادت رهبر انقلاب # مذاکرات ایران و آمریکا
نظرسنجی
آیا جام جهانی می‌تواند مانع جنگ آمریکا با ایران شود؟