رفتار مجلس در رفتارهای دولت موثر نبوده است

در آستانه فرا رسیدن انتخابات مجلس نهم شورای اسلامی و در حالی که لیست‌های انتخاباتی احزاب و گروه‌ها کامل می‌شود، بر آن شدیم تا گفت وگویی با حجت الاسلام والمسلیمن سیدمحمد حسن ابوترابی فرد، نماینده سه دوره مجلس و نایب رییس دو دوره هفتم و هشتم ـ که اکنون معاون حقوقی رییس مجلس را عهدار است ـ داشته باشیم.

با وی درباره عملکرد مجالس هفتم و هشتم، تعامل یا انفعال در برابر رفتار غیرقانونی دولت با مجلس، کارآمدی مجلس، چرایی و چگونگی اتحاد اصولگرایان، دلایل جدایی بین آنها و نیز برخی تنگ نظری‌ها به گفت‌وگو نشسته‌ایم که ماحصل آن را در زیر می‌خوانید.
 
ابوترابی‌فرد درباره جایگاه مجلس گفت: مجلس در نظام جمهوری اسلامی، نماد مردمسالاری است و می‌توان گفت یکی از نهادهایی که در بازتاب آرای مردم برای تصمیم سازی نقش محوری و کلیدی دارد و از ارکان اقتدار نظام جمهوری اسلامی به شمار می‌رود، نهاد قانونگذاری است. خوشبختانه ما در آسیا نخستین کشوری هستیم که در بیش از 120 سال قبل اقدام به راه‌اندازی مجلس قانونگذاری نمودیم.
 
وی افزود: چالش بین دولت و نهاد قانونگذاری، طبیعت این ساختار است. تفکیک قوا این اقتضا را دارد که قوا با تکیه بر جایگاهی که دارند در برخی موارد گفتمان ویژه‌ای را داشته باشند و به نقد یکدیگر بپردازند؛ بنابراین، در ادوار هشت گانه مجلس به نحوی این چالش و گفتمان بین دولت و مجلس بوده است.

 
وی گفت: باید برای افزایش سطح تعامل بین قوا از حداکثر ظرفیت کشور استفاده کرد. چالش و کشمکش بین قوا همان کارهایی را هم که انجام می‌شود، با آسیب و اختلال روبه‌رو می‌کند.

ابوترابی‌فرد گفت: تجربه بنده در ادوار سه گانه مجلس بر این است که با افزایش تنش بین دولت و مجلس و تراکم سوال و استیضاح از کارایی دولت و مجلس کاسته می‌شود. در راستای رسیدن به هدف باید در چهارچوب اختیارات قانونی به وظایف قانونی نیز عمل کرد. اما نگاه،‌ نگاه هم افزایی در راستای افزایش کارایی نظام و خدمت به مردم باشد.
 
ابوترابی درباره واکنش‌های مجلس به تخلفات دولت گفت: زاویه نگاه به مجلس متفاوت است. برخی بر این باورند که مجلس هشتم در زمینه افزایش چالش بین دولت و مجلس قدم برداشته و از ابزار نظارتی خود در جهتی که زمینه کاهش کارایی دولت را فراهم آورده استفاده کرده است و برخی از زاویه دیگری می‌نگرند، اعتقاد بنده بر این است که کلیت مجلس و مدیریت و کمیسیون‌های تخصصی مجلس تلاش کرده است با افزایش سطح تعامل و گفتمان منطقی ضمن افزایش کارایی دولت بر اجرای دقیق قانون تأکید کند.

وی تأکید کرد: در کنار چنین دیدگاهی استفاده از روش‌های درست ضروری است. مثلا طرح پرسش با نگاه افزایش تعامل مجلس و دولت مطرح شود و گاهی ممکن است استیضاح نیز با این نگاه شکل بگیرد. در مجموع استفاده از ابزارهای نظارتی با هدف افزایش کارایی دولت و افزایش تعامل مورد استفاده قرار می‌گیرد.
 
ابوترابی در پاسخ به پرسشی درباره مماشات مجلس با دولت نیز اظهار داشت: هر عینکی رنگ خود را دارد؛ برای نمونه، در موضوع اخیر بنده چندان بر این باور نیستم که دولت در بحث تحولات بازار ارز، ‌بازار را رها کرده باشد. برنامه دولت این بود که ضمن تأمین بازار اصلی ارز بر پایه قیمت دولتی و پیش بینی شده در بودجه، با تزریق ارز به بازارهای فرعی، فاصله بین بازار اصلی و فرعی ارز را کاهش دهد. بعد به این نتیجه رسید که این تزریق ارز به بازارهای فرعی به عنوان عامل کنترل کننده نقش ایفا نکرده، بلکه خود جاذبه‌هایی ایجاد کرده است.

وی افزود: مدیران اجرایی و نمایندگان مردم باید از همه ظرفیت کارشناسی کشور استفاده کنند. ما در این جهت گاهی خوب عمل نمی‌کنیم.

ابوترابی اظهار داشت: مورد رفتارهای دولت و مسائلی که در این مدت رخ داد، بنده رفتار مجلس را در وقوع رفتارهای دولت مؤثر نمی دانم.

ابوترابی فرد درباره تأخیرهای دولت در ارایه لوایح بودجه نیز گفت: برای اینکه با انضباط بالاتری در ارایه بودجه روبه‌رو باشیم با اصلاح آیین نامه داخلی مجلس زمان تقدیم لایحه بودجه سالانه را نیمه آذر ماه قرار دادیم. در سال گذشته این لایحه به تأخیر افتاد، البته هم‌زمانی برنامه پنجم با لایحه در تأخیر ارایه لایحه بودجه 90 بی تأثیر نبود. امسال نیز ارایه بودجه با تأخیر زمانی روبه‌رو شد. مجلس در این مورد نقدهای جدی را مطرح کرد. در چنین موردی فراتر از این انتظار نمی‌رود.

وی درباره زمان تصویب بودجه 91 لایحه بودجه گفت: ممکن است مراحل بررسی لایحه در کمیسیون‌های تخصصی و تلفیق در اسفند ماه 90 نهایی شود و سایر مراحل را در اوایل سال 91 داشته باشیم.

متن کامل را در ستون گفت وگو صفحه سرویس انتخابات تابناک بخوانید.