گسل «ناشناخته» تهران را لرزاند

مناطقي از تهران حوالي ساعت 12 و 29 دقيقه روز جمعه، در اثر زمين‌لرزه‌اي كه با بزرگي 4.7 ريشتر در 93 كيلومتري پايتخت –كلان‌شهر تهران- اتفاق افتاد، تكان خورد.مركز لرز‌ه‌نگاري كشوري وابسته به موسسه ژئوفيزيك، محل دقيق وقوع اين زلزله را 12 كيلومتري عمق زمين در منطقه‌ كيلان از توابع شهرستان دماوند اعلام كرده است.

به گزارش «دنیای اقتصاد» اين زلزله، بزرگ‌ترين و نزديك‌ترين زمين‌لرزه به شهر تهران طي سه‌سال اخير بوده است. پيش‌تر، آخرين زلزله بزرگ -4 ريشتر و بالاتر- در تهران، مهرماه سال88 با شدت 4ريشتر به وقوع پيوسته بود كه به اين ترتيب زلزله ظهرجمعه، در مقايسه با خردلرزه‌هاي –زمين‌لرزه‌هاي كمتر از 2.5  ريشتر- ماه‌هاي گذشته، كم‌سابقه ارزيابي مي‌شود.بررسي‌‌هاي گروه زلزله‌شناسي در مركز تحقيقات مسكن، درباره زمين‌لرزه ظهرجمعه در نزديك تهران نشان مي‌دهد: در منطقه‌اي كه اين زمين‌لرزه اتفاق افتاده، دو گسل مشاء و شمال‌تهران در امتداد اين ناحيه به هم رسيده‌اند و «گره تكتونيكي» تشكيل داده‌اند؛ طوري‌كه منشاء زلزله‌هاي تاريخي تهران اغلب از اين محل –دماوند- بوده است.

همچنين معاون عمراني استاندار تهران در گفت‌وگو با «دنياي‌اقتصاد» زلزله4.7 ريشتري ظهر جمعه در شرق استان را جزو زلزله‌هاي نسبتا قوي عنوان كرد.

گسل جديد در تهران؟

در همين زمينه، رييس مركز لرزه‌نگاري موسسه ژئوفيزيك دانشگاه تهران نيز به «دنياي‌اقتصاد» گفت: مطالعات اوليه نشان مي‌دهد منشا اين زمين‌لرزه يك گسل ناشناخته بوده و هيچ كدام از گسل‌هاي شناخته‌شده تهران ارتباطي به اين زمين‌لرزه نداشته‌اند.نوربخش میرزایی با تاکید براینکه ذکر جزییات بیشتر در این مورد نیازمند انجام مطالعات دقیق تر است تصریح کرد: کانون زمین لرزه 7/4 ریشتری، در 15 کیلومتری جنوب غرب گسل مشاء واقع شده که احتمال می‌رود ادامه گسل فیروزکوه از این منطقه عبور كرده باشد.

وی هرگونه ارتباط زلزله اخیر با زمین لرزه بزرگ پایتخت را منتفی دانست و ادامه داد: وقوع این زمین لرزه هیچ گونه حالت غیرعادی را برای تهران پیش‌بینی نمی‌کند و با قاطعیت می‌گویم که زمین لرزه در کلیه مناطق کشور، تا شدت 5/5 ریشتر، در فهرست تحرکات عادی زمین محسوب می‌شود.

ناهنجاري در پوسته زمين ايران

مدير بخش زلزله در مركز تحقيقات مسكن‌وساختمان نيز در گفت‌وگو با «دنياي‌اقتصاد» تصريح كرد: منطقه دماوند و اطراف آن محدوده‌اي است كه به‌طور مستمر به لحاظ زمين‌لرزه، بسيار فعال است. اين منطقه جز زون فعال محسوب مي‌شود و لرزه‌خيزي بسيار بالايي دارد.علي بيت‌اللهي افزود: طي 6 ماه گذشته، زلزله‌هاي متعددي در نقاط مختلف كشور اتفاق افتاده كه با توجه به تعداد زلزله‌ها، مي‌توان نتيجه گرفت پوسته زمين ايران از نظر فعاليت لرزه‌اي، يك مقدار دچار ناهنجاري‌رفتاري شده و بازتاب‌هاي آن، همين زلزله‌هاي متعدد بوده است.وي درباره ارتباط زلزله 7/4 ريشتري ظهرجمعه با زلزله‌بزرگ كه تهران منتظر وقوع آن است، نيز گفت: به نظر مي‌رسد خيلي رابطه حساب‌شده‌ و روشني بين اين دو، وجود ندارد.

چرا همه تهران نلرزيد؟

به گزارش «دنياي‌اقتصاد» در پي زلزله روز جمعه در نزديكي شرق تهران، همه ساكنان تهران، اين زلزله‌ را احساس نكردند؛ به‌طوري‌كه در مناطقي از غرب، لرزش ساختمان‌ها به حدي بود كه وقوع زلزله كاملا حس شد اما در محله‌هاي شرق تهران به رغم نزديكي با محل اصلي زلزله، اين زمين‌لرزه قابل احساس نبود.

بيت‌اللهي درباره علت لرزش زمين در مناطقي از تهران در پي زلزله ظهرجمعه به‌رغم فاصله 93 كيلومتري آن از شهر تهران تصريح كرد: همه مناطق و محله‌هاي تهران، اين زمين‌لرزه‌ها را احساس نكردند و فقط در مناطقي كه جنس زمين، نرم و ارتفاع ساختمان‌ها زياد بوده، اين زلزله احساس شده است.

منتظر زلزله بزرگ هستیم!

معاون فنی و عمرانی استاندار تهران در این زمینه به «دنیای‌اقتصاد» اعلام کرد: زلزله اخیر در شرق پایتخت که در محدوه شهرستان دماوند روی داده است ارتباطی به زلزله بزرگ تهران ندارد و در نتیجه فعالیت یک گسل مستقل روی داده است.محمدرضا محمودی افزود: با توجه به وقوع چندین پس لرزه با شدت و عمق کمتر، پس از زلزله4.7 ریشتری نمی‌توان این زلزله را نشانه زلزله بزرگ تهران دانست.

وی با بیان اینکه براساس مشخصات لرزه نگاری و زمین‌شناسی، وقوع زلزله بزرگ پایتخت همواره از سوی کارشناسان پیش‌بینی شده و می‌شود گفت: با توجه به اینکه تهران بر روی نزدیک به 15 گسل بزرگ اصلی همراه با تعداد متعددی گسل فرعی واقع شده است، پیش‌بینی برای وقوع زلزله بزرگ امری طبیعی است و ما همواره این پیش‌بینی را داشته و داریم.

به گزارش «دنياي‌اقتصاد»، مسوولان مرکز لرزه‌نگاری موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران که ابراز هرگونه جزئیات بیشتر را منوط به بررسی‌های دقیق‌تر می‌دانند پیش از این نیز اعلام کرده بودند که اگرچه مشخص نیست که کدام یک از گسل‌های خطرناک شهر تهران منشاء زلزله بزرگ خواهد بود؛ اما این امکان نیز وجود دارد که زلزله بزرگ در نتیجه تحرکات گسل ناشناخته‌ای واقع شود که تا پیش از آن، تحرکات قابل توجهی نداشته است؛ امری که در زلزله بم نیز اتفاق افتاد.