پيشنهاد جالبي براي حل معضل آمار ناچيز کتابخواني

محمدعلي مشكيان در يادداشتي با عنوان «پايان هفته كتاب و پرسشي اساسي» که براي سايت «تابناک» ارسال کرده، آورده است: پانزدهمين دوره هفته كتاب جمهوري اسلامي ايران هم مثل چهارده دوره گذشته آن به پايان رسيد، در حالي كه نسبت به اثربخشي «برنامه‌هاي تجربه شده» اين هفته بر روي ميزان سرانه مطالعه عموم مردم پرسش‌هاي جدي وجود دارد.

علي رغم كوشش‌هاي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي به عنوان متولي اصلي برگزاري هفته كتاب در اين ايام، «ميزان كارآمدي و تأثيرگذاري» اين تلاش‌ها نگاهي ديگروقابل تامل است.

حدود 80 درصد جمعيت كشور 70 ميليوني ما، يعني چيزي حدود 56 ميليون نفر با سوادند و توانايي خواندن كتاب دارند. در حال حاضر متوسط شمارگان نشر براي هر عنوان كتاب حدود 3 هزار نسخه است كه به هيچ وجه قابل قياس با رقم 56 ميليون نيست!

از ديگر سو براساس آخرين آمار اعلام شده سرانه مطالعه در كشور ما بين 2 تا 9 دقيقه است كه چنين آماري آن هم از كشوري كه به فرهنگ‌پروري شهرت دارد به هيچ عنوان قابل دفاع نيست.
حال پرسش اصلي اينجاست كه برپايي هر ساله هفته كتاب با همه تجليل‌ها و قدرداني‌هايش تا چه حد بر افزايش آمارهاي كليدي و حياتي حوزه كتاب كه ذكرشان رفت، تأثيرگذار بوده است؟؟

به نظر مي‌رسد «حلقه مفقوده» هفته كتاب توجه اصولي به «مخاطبان و كتابخوانان» است. گرچه توجه به مؤلفان و پديدآورندگان كتاب و بزرگداشت آنان امري واجب است، اما به جا آوردن اين واجب نبايد به عدم انجام واجبي ديگر كه همان توجه به حلقه آخر زنجيره نشر كه كتابخوانان هستند بيانجامد.

اگر شمارگان كتاب‌هاي ما افزايشي صد برابر هم داشته باشد، تا زماني كه «كتابخوان علاقه‌مند» نداشته باشيم، سرنوشتي جز خاك خوردن در گوشه كتابخانه‌ها در انتظار كتابها نخواهد بود!!
انتخاب و قدرداني از كتابخوانان برتر كشور در ميان اقشار مختلف از جمله برنامه‌هاي مثبت در راستاي هدف ذكر شده بود كه متأسفانه امسال هم به اجرا درنيامد.

به نظر مي‌رسد امر مهم فرهنگ‌سازي براي ارتقاي سرانه مطالعه در كشور و افزايش كتابخوانان ارزشي معادل ترويج صرفه‌جويي در مصرف آب و برق و امثالهم كه رسانه ملي دايماً به ساخت و پخش تيزرهاي تبليغاتي در مورد آنها مي‌پردازد، داشته باشد.

نقش تبليغاتي صدا و سيما با توجه به تعداد پرشمار مخاطبان و تأثيرگذاري بي‌بديل جعبه جادو بر عموم مردم در ترويج كتابخواني و تبليغ كتابهاي خوب نقش مهمي است كه كمتر مورد توجه قرار گرفته و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي حتي با صرف هزينه هم كه شده است بايد نسبت به فعال‌سازي اين «ظرفيت فراموش شده» همت گمارد.