روحاني: هميشه برداشت از ذخيره ارزي وسوسهانگيز بوده
رييس مرکز تحقيقات استراتژيک مجمع تشخيص مصلحت نظام گفت كه امروز چه کسي مسوول آنچه فشار به مردم و شوک به اقتصاد ايران خواند، خواهد بود و آيا عدم تحقق ٥٤ ميليارد دلار درآمد ارزي در کمتر از شش ماه در اقتصاد ايران، اين اقتصاد و مردم را با مشکل مواجه نخواهد کرد؟
به گزارش ايسنا، حجتالاسلام والمسلمين حسن روحاني روز دوشنبه، در نشست تخصصي «بحران اقتصاد جهاني و تاثير آن بر اقتصاد ايران»، در جمع تعدادي از پژوهشگران و استادان دانشگاه، در مرکز تحقيقات استراتژيک اظهار كرد: موضوع مورد بحث در اين جلسه از حساسيت خاصي برخوردار است، به دليل آن که رابطه تنگاتنگي با منافع ملي کشورمان دارد. هرچند در رابطه با چگونگي و ميزان تاثير بحران موجود در اقتصاد جهاني که پس از بروز بحران در بازارهاي پولي و مالي آمريکا به بازارهاي اروپا و هماکنون به بازارهاي آسيا گسترش يافته است اظهارات متفاوتي شنيده ميشود، تا جاييکه عدهاي معتقدند به علت عدم ارتباط قوي بازارهاي پولي و مالي ايران با بازارهاي جهاني، تاثير اين بحران در بازارهاي پولي و مالي ايران زياد نخواهد بود، ولي تقريباً بين همه صاحبنظران اين اشتراک نظر وجود دارد که اثرات منفي بحران اقتصادي در جهان بر درآمدهاي نفتي ايران غيرقابل انکار خواهد بود.
وي ادامه داد: ميتوانيم پيشبيني کنيم که رکود در اقتصاد جهاني، موجب کاهش تقاضاي انرژي و نفت و نهايتاً منجر به افت قيمت نفت در بازارهاي بينالمللي خواهد شد که اين موضوع، کاهش درآمدهاي نفتي را در اقتصاد ايران به همراه خواهد داشت.
وي افزود: با آغاز ظاهرشدن رکود جهاني، قيمت نفت در چند ماهه گذشته به نصف تقليل يافته است و درآمد نفتي کشور هم رو به کاهش است.
نماينده مقام معظم رهبري در شوراي عالي امنيت ملي، به پيشبيني اخير رييس کل بانک مرکزي مبني بر کاهش ٥٤ ميليارد دلاري درآمدهاي نفتي کشور تا پايان سال درصورت ادامه روند نزولي قيمت در بازارهاي جهاني، اشاره کرد و گفت: افت ناگهاني قيمت نفت و متعاقب آن کاهش درآمدهاي نفتي، موضوع و پديده تازهاي در اقتصاد ايران نيست.
وي افزود: در چند دهه گذشته به کرّات شاهد نوسان قيمت نفت و ايجاد شوک در اقتصاد وابسته به نفتِ ايران بودهايم.
وي خاطرنشان کرد: به همين دليل و براي پيشگيري از شوکهاي نفتي ضمن بهرهگيري از تجربيات برنامههاي قبلي توسعه، در ماده ٦٠ قانون برنامه سوم توسعه و در جهت ايجاد ثبات در درآمدهاي ارزي و ريالي کشور حاصل از صدور نفت خام «حساب ذخيره ارزي» پيشبيني شد و همه مسوولان قانوناً متعهد شدند که براي مصون ماندن اقتصاد کشور و محفوظ ماندن مردم از شوکهاي نفتي بيش از مقدار لازم از درآمدهاي نفتي که متناسب با ظرفيت اقتصادي کشور است از درآمدهاي نفتي استفاده نشود و مازاد درآمدها در حساب ذخيره ارزي براي روزهاي سخت نگهداري شود.
روحاني افزود: هرچند هميشه برداشت از حساب ذخيره ارزي براي دولتها وسوسهانگيز بوده، اما با توجه به تجربيات تلخي که از نوسانات و افت قيمت نفت وجود داشت هميشه برداشت از حساب ذخيره ارزي با احتياط صورت ميگرفت؛ چون افراد باتجربه ميدانستند به آرامش بازار نفت و افزايش قيمت آن هرگز نميتوان دلخوش بود.
اين عضو هيات رييسه مجلس خبرگان تصريح کرد: اگر دولت طبق قانون برنامه چهارم، از درآمد ارزي استفاده ميکرد، امروز بايد در حساب ذخيره ارزي ١٥٠ ميليارد دلار پول ذخيره ميشد؛ در حالي که ساير کشورهاي اوپک هر کدام به فراخور شرايط خود، مقدار قابل توجهي از درآمد نفت خود را ذخيره کردند.
وي يادآور شد: به همين دليل بود که در گذشته، همواره در برداشت از حساب ذخيره ارزي هم مجلس حساس بود و هم دولت محتاط بود.
رييس کميسيون سياسي - دفاعي مجمع تشخيص مصلحت نظام افزود: متاسفانه درچند سال اخير بدون توجه به تکانههاي شديد ناشي از نوسانات قيمت نفت و با يک برداشت و تحليل نادرست که قيمت نفت در سالهاي آتي سير صعودي خواهد داشت و حتي ميگفتند در بدبينانهترين شرايط هيچگاه قيمت نفت از ١٠٠ دلار پايينتر نخواهد آمد، بيمحابا اقدام به برداشت از حساب ذخيره ارزي شد.
وي در اين زمينه با ارائه آمار و ارقام دقيقتري پرداخت و گفت: در سال ١٣٨٤ از حدود ١٣ ميليارد دلار مبلغ واريز شده به حساب ذخيره ارزي بيش از ٨ /١١ ميليارد دلار از طريق متممهاي بودجه و در سال ١٣٨٥ از ٦ /٢١ ميليارد دلار مبلغ واريزي به اين حساب حدود ٨ /١٧ ميليارد دلار و در سال ١٣٨٦ هم مبلغ ٨ /١٦ ميليارد دلار يعني در سه سال گذشته مجموعاً ٤ /٤٦ ميليارد دلار بيش از ارقام ارزي در بودجه سالانه از حساب ذخيره ارزي برداشت شد.
روحاني تصريح کرد: اين برداشت ٤ / ٤٦ ميليارد دلاري طي سه سال گذشته ٨٤، ٨٥ و ٨٦ از حساب ذخيره ارزي، نه تنها موجب خالي شدن اين حساب شد بلکه هزينه آن نيز موجب افزايش نقدينگي و تورم در اقتصاد ايران شد که در سايه تورم و کاهش قدرت خريد اقشار کم درآمد و حقوقبگير فشار شديدي به اين اقشار وارد شد.
وي در تشريح چرايي ايجاد اين پديده گفت: به هر ترتيب، چون عملاً فروش اين مبالغ ارزي به بخش خصوصي ممکن نبود، بانک مرکزي اقدام به خريد ميکرد که اين امر موجب افزايش خالص داراييهاي خارجي بانک مرکزي و پايه پولي و نهايتا افزايش نقدينگي و تورم شد.
نماينده مقام معظم رهبري در شوراي عالي امنيت ملي افزود: عليرغم تذکر دلسوزان نظام باز هم لايحه به مجلس برده ميشود که از حساب ذخيره ارزي برداشت شود که خوشبختانه نمايندگان ملت تاکنون موافقت نکردهاند.
وي تصريح کرد: امروز چه کسي مسوول اين فشار به مردم و شوک به اقتصاد ايران خواهد بود، آيا عدم تحقق ٥٤ ميليارد دلار درآمد ارزي در کمتر از شش ماه به اقتصاد ايران اين اقتصاد و مردم را با مشکل مواجه نخواهد کرد؟
رييس مرکز تحقيقات استراتژيک ابراز عقيده كرد: چه کسي امروز مسوول بيتوجهي به تجربيات گذشته است؟ مگر براي جلوگيري از شوکهاي اقتصادي نتيجه تجربه از گذشتهها اين نبود که بايد با حساب ذخيره ارزي اين نوسانات را کنترل کرد؟ چرا به تجربههاي گذشته بيتوجهي ميشود؟ از يک سوراخ چند بار بايد گزيده شويم؟ مگر افراد مطلع و دلسوز نسبت به برداشت از اين حساب و آثار زيانبخش جاروکردن صندوق ارزي اعلام خطر نکرده بودند؟ مگر ميشود هميشه با آزمون و خطا کشور را اداره کرد؟ بدتر از اين، آنکه تجربههاي تلخ و سياستهاي شکستخورده و نادرست گذشته دوباره تکرار شود. تا کي فرصتسوزي؟
نماينده مردم تهران در مجلس خبرگان درعين حال خاطرنشان کرد: عليرغم از دست دادن فرصتهاي کمنظير چند سال گذشته، باز هم ميتوان با تدبير و همفکري تلاش کرد و با پذيرش توصيههاي مشفقانه صاحبنظران و احترام به پيشنهادهاي اقتصاددانان آگاه و دلسوز ضمن پرهيز از برداشت مبالغ باقيمانده در حساب ذخيره ارزي و اجتناب از تکرار سياستهاي غلط و غيرعلمي و دوري از لجاجت و تکروي اقتصاد ايران را نجات داد؛ چون آثار اين بحران رفتهرفته بيشتر اقتصاد ايران را متأثر خواهد کرد.
روحاني در پايان ضمن استقبال از برگزاري نشست تخصصي «بحران اقتصاد جهاني و تاثير آن بر اقتصاد ايران» گفت: بايد متواضعانه و با اجتناب از توهم و خودمحوري، توصيههاي اشخاص صاحبنظر که سرمايههاي ارزشمند ملي هستند را براي مصون ماندن کشور و زندگي مردم به کار گرفت.
