در میادین مشترک ایران و عراق چه می‌گذرد؟

سرویس اقتصادی ـ چین نخستین محموله نفتی خود را از عراق تحویل گرفت.

به گزارش «تابناک»، هرچند این محموله نفتی کوچک و تنها شامل 650 بشکه نفت بوده، نشان دهنده آغاز استراتژی جدید رقیب اصلی نفتی ایران در اوپک برای بازاریابی گسترده در میدان جهانی است.

توجه به این نکته در تحلیل این خبر، مهم است که اصولا مشتری‌های نفت یک کشور به دلیل سازگاری پالایشگاه‌های خاص کشورها با نوع خاص نفت زیاد دارای تنوع نیست و عراق که به طور سنتی مشتریان نفتی خود را در میان غربی‌ها جستجو می‌کرده، اکنون دست به بازاریابی گسترده‌ای در زمینه فروش مازاد تولید نفت روز افزون خود زده است.

عراقی‌ها که در میادین آزادگان و یادآوران با حجم بالای ذخایر در جا رقیب میادین مشترک ما هستند، سال‌‌ها به عنوان دومین دارنده ذخایر نفتی اوپک بالاتر از ایران قرار داشتند، اما به دلیل گستردگی حجم عملیات مطالعه، لرزه‌نگاری و اکشتاف در ایران طی سال‌های پس از جنگ و البته پیگیری نکردن پروژه‌های مطالعاتی و اکتشافی در کشور عراق در سال‌های گذشته، ایران جایگاه دومین دارنده ذخایر نفتی اوپک را گرفت.

شاید افزایش مطالعات اکتشافی در سال‌های آینده، بار دیگر به افزایش ذخایر کشف شده در عراق و بازپس‌گیری جایگاه دومی بینجامد.


اما رقابت تنها برای حجم ذخایر در جا نیست. هرچند این عدد در بلند مدت و میان مدت، تعیین کننده‌ترین فاکتور در شرایط کشور نفتی است، دو شاخص حجم تولید روزانه و حجم صادرات روزانه (تولید منهای مصرف داخلی) نشان‌دهنده ارقامی هستند که این روزها به محل رقابت بین کشورهای نفتی جهان تبدیل شده‌اند و البته قطعا در کوتاه مدت، تأثیرگذارترین شاخص در اقتصاد کشورهای نفتی، همین دو عامل یعنی میزان تولید و صادرات روزانه نفت هستند.

چندی پیش، خبر عبور عراق از رقم صادرات روزانه نفت ایران در رسانه‌ها متشر شد.


همزمان با کاهش صادرات نفت ایران به مرز دو میلیون بشکه در روز طی آبان ماه، عراق در ماه گذشته میلادی، با صادرات ـ به طور متوسط ـ روزانه دو میلیون و 135 هزار بشکه نفت، رسما جایگاه دومی ایران در اوپک را از آن خود کرد؛ هرچند این آمار شکننده و محل ابهام بود و عراقی‌ها هنوز از نظر میزان تولید روزانه رقم تولید ایران را به دست نیاورده‌اند، یادآوری این نکته اهمیت دارد که مقامات عراقی پس از سرنگونی صدام، با سرعت و شتاب فزاینده‌ای در واگذاری توسعه میادین نفتی بر تولید این کشور می‌افزایند.


علی احمدی: عراقی‌ها توسعه یادآوران و آزادگان را آغاز کرده‌اند

در همین زمینه، علی احمدی، کارشناس نفتی در گفت‌وگو با «تابناک» اظهار داشت: این روز‌ها انگلیسی‌ها، فرانسوی‌ها، نروژی‌ها و چینی‌ها در کنار شرکت‌هایی از روسیه و مالزی به گسترش میادین نفتی عراق مشغولند که از نظر میزان تنوع در برون سپاری پروژه‌های نفتی و توسعه میادین یک کشور، شاید در نوع خود یک رکورد بین المللی باشد.

وی تأکید کرد: البته ما برداشت زودهنگام را از آزادگان آغاز کرده‌ایم که فعلا روزانه پنجاه هزار بشکه است و البته پس از توسعه به مرز چند صد هزار بشکه در روز خواهد رسید، ولی میزان برداشت عراقی‌ها از دو میدان آزادگان و یادآوران، همچنان معلوم نیست!

احمدی همچنین تأکید کرد: ایران هم اکنون از میدان یادآوران برداشت ندارد.

دقیقا در چنین شرایطی است که چندی پیش، وزارت نفت و انرژی عراق تأکید کرده ظرف سه سال آینده، تولید نفت عراق به حدود روزانه شش میلیون بشکه رسیده و البته در شش سال آینده، از مرز دوازده میلیون بشکه عبور خواهد کرد.

عراق با این کار، ظرف شش سال آینده نه تنها از ایران، بلکه از عربستان ـ بزرگترین تولیدکننده نفت جهان ـ عبور خواهد کرد و تقریبا همه معادلات نفتی را بر هم خواهد زد.

هرچند پیش‌بینی می‌شود تولید دوازده میلیون بشکه‌ای برای عراق در شش سال آینده بیشتر به چشم‌انداز توسعه‌ای شباهت داشته باشد، تا یک هدف دست‌یافتنی، شاید این مسأله، تلنگری باشد برای مسئولان نفتی ما که همچنان در برداشت از ذخایر مشترک گازی و نفتی به پای رقبای ایران نرسیده‌اند و البته حتی در حصول سقف تولید روزانه پنج میلیون بشکه تصریح شده در برنامه نیز گامی برنداشته‌اند.

گفتنی است، میزان تولید روزانه ایران پس از افت و خیز‌های فراوان در سال 1390 همچنان از مرز چهار میلیون بشکه نیز گذر نکرده است.