کشور دچار رکود تورمی است

سرویس اقتصادی ـ وزیر اسبق امور اقتصادی و دارایی در تحلیل اجرای یک ساله قانون هدفمندی یارانه‌ها گفت: هم‌اکنون کشور دچار رکود تورمی است و باید با ابزار تکنولوژی و حمایت از بخش تولید، این مرحله را پشت سر گذاشت.

به گزارش «تابناک»، داود دانش‌جعفری در سومین همایش صادرات غیرنفتی در تهران با تبریک به دولت برای اجرای شجاعانه قانون هدفمند کردن یارانه‌ها گفت: قانون هدفمندی یارانه‌ها بیش از یک سال است که اجرا شده، ولی آنچه مهمتر از اجرای صرف قانون است، به نتیجه رسیدن اهداف در نظر گرفته برای آن است.

وزیر اسبق امور اقتصادی و دارایی افزود: آنچه از اجرای یک ساله قانون هدفمندی یارانه‌ها دریافت می‌شود، این است که هدف طرح، اصلاح نظام توزیع نبوده، چراکه اگر این چنین بود، راهکارهای ارزانتری برای توزیع درآمدها به اقشار آسیب‌پذیر وجود داشت و دولت نباید این کار را می‌کرد.

وی تصریح کرد: وقتی نظام یارانه‌ای بر کشوری حاکم می‌شود، به این معناست که دولت اجازه رشد به بخش خصوصی را نمی‌دهد، حال آن که هم اکنون ایران یک کشور نفتی است، اما بنگاه خصوصی بزرگی در حوزه‌ پتروشیمی نداریم، برای این‌که قیمت‌های نفت کنترل شده و کنترل قیمت به منزله‌ تابلوی ورود ممنوع برای بخش خصوصی است.

وی در ادامه به یکی از مباحث مطرح در اقتصاد خرد مبنی بر این‌که یکی از راه‌های شکست رقیب کاهش قیمت تولید است، اشاره کرد و افزود: برای نمونه، شرکت کوکاکولا وقتی که قصد حضور در بازار کشور برزیل را داشت، چون بهای  دو واحد تولیدی آن کشور را ارزان دید، تصمیم گرفت قیمت‌های خود را آنقدر پایین بیاورد که آن دو رقیب از عرصه‌ رقابت بیرون روند.
 
دانش‌جعفری افزود: حضور دولت در بخش‌های یارانه‌ای نیز موجب همین رویداد می‌شود، حال شاید هدف دولت از این حضور هم این هدف نباشد، اما به هر ترتیب این اتفاق رخ خواهد داد.
به همین دلیل است که هم‌اکنون بخش خصوصی در صنعت و خدمات حضور دارد، اما در حوزه‌ نفت به دلیل کنترل قیمت‌ها، بخش‌ خصوصی به صورت قدرتمند حاضر نبوده است.
 
عضو هیأت علمی دانشگاه علامه با تأکید بر اینکه هدفمند‌سازی یارانه‌ها برای قدرتمند‌ کردن تولید کشور بوده است، افزود: در بعد نظری اقتصاد، هنگامی که نهاده‌های تولید‌کننده گرانتر می‌شود، سطح عمومی قیمت‌ها بالا می‌آید و در نتیجه میزان تولید کاهش می‌یابد. با اجرای هدفمند‌سازی یارانه‌ها ما با کاهش تولید، یعنی رکود، بیکاری و افزایش سطح عمومی قیمت‌ها روبه‌رو می‌شویم، در حالی که هدف طرح این نبوده است.
 
وی با طرح این پرسش که راه خروج از این شرایط چیست، گفت: اگر در این شرایط دولت دوباره بخواهد یارانه دهد تا میزان تولید اضافه شود که نقض غرض خواهد بود؛ بنابراین، یارانه‌ جدیدی مطرح نیست، اما باید طرحی داشته باشیم که میزان تولید و عرضه از زمان پیش از اجرای هدفمندسازی یارانه‌ها هم زیاد‌تر شود.

دانش‌جعفری تصریح کرد: اگر نمی‌خواهیم یارانه‌ جدیدی دهیم، راه خروج از شرایط کنونی این است که تکنولوژی تولید تغییر کند.

به گفته‌ وی، در ایران نیروگاه‌های تولید برق با راندمان 32، 38 و حتی 50 درصدی وجود دارد، در حالی که در شرایط کنونی، نیروگاه‌های با 85 درصد راندمان نیز به وجود آمده‌اند که با نفت کوره می‌توانند برق بیشتری را تولید کنند.
 
این اقتصاد‌دان پس از بیان این جملات، یادآور شد که انقلاب طرح هدفمندسازی یارانه‌ها نیز باید این‌گونه می‌بود.
 
وی یادآور شد: در اوضاع کنونی بحث بر این است که بیکاری کشور رشد کرده و قیمت‌ها نیز افزایش یافته است که باید از این شرایط تولید را نجات دهیم و به سرعت از رکود تورمی بیرون آییم که راه آن مجهز‌ کردن تولید‌کنندها به ابزار تکنولوژی است.
 
این استاد دانشگاه به تغییر رفتار مصرف‌کنندگان همزمان با اجرای هدفمند‌سازی یارانه‌ها اشاره و گفت: پس از اجرای این طرح، مصرف‌کنندگان دنبال کالاهایی هستند که مصرف انرژی کمتری داشته باشند. تولید‌کنندگان کشور هم باید این‌گونه رفتار کنند، منتها این کار آنها، نیازمند سرمایه‌گذاری‌های جدیدی است.
 
دانش‌جعفری همچنین افزود: سیاست دولت در مرحله‌ نخست اجرای هدفمند‌سازی یارانه‌ها از آذر ماه سال گذشته تا فروردین ‌ماه امسال این بود که با خوش‌وبش و تهدید‌ کردن از تولید‌کنند‌ها بخواهد قیمت‌ها را افزایش ندهند و از اردیبهشت ‌ماه امسال، اجازه افزایش قیمت تا 10 درصد را داد.
 
وی به یک تحقیق میدانی در این مورد اشاره کرد و گفت: در این بررسی از چندین واحد تولید سرامیک، مشخص شد که هرچند این واحدها 25 درصد افزایش هزینه داشته‌اند، با وجود اجازه‌ دولت مبنی بر افزایش 10 درصدی قیمت، چون بازار کشش نداشته، تنها 6 درصد قیمت خود را افزایش دادند.
 
این اقتصاددان یادآور شد: اگر راندمان در بخش تولید افزایش پیدا نکند، آن واحد تولیدی ورشکسته می‌شود.

وزیر اسبق اقتصاد همچنین به تحریم‌های اقتصادی علیه ایران اشاره و بیان کرد: ما اگر می‌خواهیم در برابر تحریم‌ها مقاومت کنیم، باید تولید داخلی را تقویت کنیم، نمی‌توان با تولید ضعیف کشور به استقبال تحریم رفت.