سفیر ایران در رومانی: اینجا هیچ خبری نیست!

سرویس سیاست خارجی ـ روز گذشته، 25 دسامبر، سالروز تیرباران آخرین رئیس‌جمهور کمونیست رومانی در سال 1989 است؛ مردی که پیش از تیرباران در آخرین سفر خارجی خود به ایران سفر کرده بود و پس از بازگشت بلافاصله تیرباران شد.

به گزارش «تابناک»، بررسی این حادثه پس از گذشت سال‌ها به این دلیل اهمیت دوچندان می‌یابد که از یک طرف دستگاه سیاست خارجی بیش از پیش به داشتن سفرای حاذقی که قادر به روشنگری و شناخت جوامعی که در آن حضور دارند، واقف شود و از سوی دیگر نیز مجلسیان نقش تأثیرگذار خود در نظارت بر تصمیم‌های سیاست خارجی را عملا دیده و بدانند که تصمیمات و سخنان آنان در موضوعات مرتبط با سیاست خارجی کشور، می‌تواند تهدید‌ها را به فرصتی برای کشور تبدیل کند.  

بر پایه این گزارش، در سال 68 و پس از بازگشت چائشسکو از ایران مردم رومانی، وی و همسرش را دستگیر و تیرباران کردند.

در همان زمان و در واکنش به سفر وی به ایران، یکی از نمایندگان مجلس در نطق خود مدعی شد که سفیر وقت ایران در رومانی به مقامات تهران خبر داده است که در رومانی هیچ خبری نیست و بر پایه تحلیل سفیر هم وزیر خارجه وقت رئیس‌جمهور رومانی را به ایران دعوت کرد و آنچه پیش آمد که نباید می‌آمد.

این مسأله که در آن زمان در حال تبدیل شدن به چالشی برای سیاست خارجی ایران بود، با تحرکاتی مناسب از سوی مجلسیان تا اندازه‌ای رفع و رجوع شد. بدین ترتیب که مجلس وقت ایران با فراخوانی وزیر خارجه و پافشاری برای برکناری سفیر ایران در رومانی و همچنین قرائت خطابه‌هایی در حمایت از اقدام مردم رومانی فضا را به گونه‌ای تلطیف کرد و نقش مثبت مجلس در تصحیح و تکمیل اقدامات دستگاه سیاست خارجی را عملا نشان داد، به گونه‌ای که بعدها هیچ گاه تصور نشد که دولت و ملت ایران طرفدار چائشسکو و حکومت وی بوده‌اند و دعوت وی برای حضور در ایران در عین سرکوب‌های وحشیانه مردم توسط حکومت وی ناشی از یک تحلیل نادرست از سفیر و برخی از مقامات وزارت خارجه وقت بوده است.

بدین ترتیب است که می‌توان گفت، اقدام و تحلیل نادرست یک سفیر می‌تواند سیاست خارجی یک کشور را وارد بحرانی عظیم و جهانی کند و از آن سو هم اقدامات هر چند جریی نمایندگان مجلس هم می‌تواند بازتاب‌های تأثیرگذاری بین‌المللی پیدا کند.

هم‌اکنون هرچند سال‌ها از این واقعه گذشته است، این مورد به عنوان یک مورد مطالعاتی پیش روی ماست. اینکه سفیر تحلیل درستی ارایه نداده است، اینکه سفیر گزارش درست داده و وزیر توجهی به آن نکرده و یا اینکه رئیس‌جمهور به گزارش‌های وزارت خارجه اهمیت نداده و... همه ممکن است در این امر دخیل بوده باشد. مهم این است که چنین رخدادی هیچ گاه در سیاست خارجی ایران تکرار نشود؛ آن هم با انتخاب درست سفرا  برای بازتاب تحلیل درست و با اعتماد به سخن و تحلیل درست سفرا.