پرتقال فروش ماجراي افزايش قيمت شير كجاست؟

سرویس اقتصادی ـ چند گاهی است که باز هم در ميانه افزايش قيمت شير، دعوای دامداران و صنایع شیر بالا گرفته و هر یک دیگری را به نقض حقوق هم متهم می‌کنند.

به گزارش «تابناك»، از یک سو رئیس اتحادیه دامداران صنایع شير ايران را به ارزان خریدن شیر متهم می‌کند و بر این باور است که بر پایه مصوبات کارگروه رفتار نمی‌شود و از سوی دیگر، صنایع شیر ایران بر این ادعاست که دامداران با مدیریت عرضه، قیمت فروش شیر خام را افزایش داده اند.
اما آنچه در این میان مهم و سرنخ همه این درگیری‌هاست، «حذف یارانه شیر و تحقق نیافتن کامل بسته‌های حمایتی وعده داده شده» است، چرا که تولید شیر ارزانتر هم به سود دامدار و هم به سود صنعت شیر کشور است.

داستان اينجاست كه ستاد هدفمندی یارانه‌ها در هر استان با تشكيل كارگروهي در استانداري و با حضور نماینده دامداران، سازمان بازرگانی استان و دیگر مسئولين ذي ربط نسبت به تعيين قيمت شير اقدام کرده است كه البته قيمت شير تعيين شده در استان‌هاي گوناگون در عمل زیاد متفاوت نیست، ولي متأسفانه شير در بیشتر استان‌ها به قيمت تعيين شده در اختيار صنايع شير ايران قرار نمي‌گيرد، بلكه با كاهش عرضه‌اي كه از سوي دامدارن صورت گرفته، قيمت شير افزايش پيدا كرده است.

بنا به گفته‌هاي حسين چمني، مشاور صنايع شير ايران در گفت‌وگو با «تابناك» در چنين شرايطي كه عرضه كاهش يافته، شركت ناچار است شير را با هر كيفيتي و قيمتي تهيه كند.

از اين روست كه خريد شير با بهای بالا، طبيعتا روي قيمت تمام شده شير براي مصرف كنندگان نيز اثر مي‌گذارد و شايد بتوان گفت تا اندازه‌اي بايد به صنايع شير ايران در افزايش قيمت شير حق داد؛ اما همه ماجرا به اين جا پایان نمی‌یابد و بايد پرسيد كه دليل كاهش عرضه شير چيست؟

چرا عرضه شير كم شد؟

با اجراي قانون هدفمندي يارانه‌ها و افزايش هزينه‌هاي دامداران، صرفه توليد شير براي بسياري از دامداران تا اندازه‌اي از بين رفت و همين سبب كاهش توليد و به دنبال آن، كاهش عرضه شير در بازار شد؛ چیزی که در پایان منجر به افزايش قيمت شير شد.

سعيد سلطاني، مدير عامل اتحاديه دامداران كشور در سخناني، سه دليل عمده را براي كاهش عرضه شير توسط دامداران عنوان كرد:

الف) افزايش هزينه‌هاي توليد سبب غير اقتصادي شدن توليد شير با استفاده از گاو‌هاي كمتر شيرده شده و به همين سبب، بسياري از دامداران با فرستادن گاو‌های شیری غیر اقتصادی به کشتارگاه به نوعي از تداوم توليد غير اقتصادي خود جلوگيري كردند و با وجود از دست دادن بخشي از سرمايه خود، هزينه اقتصادي ماندن توليد را پرداخته‌اند، ولی طبيعي است كه در چنين شرايطي، درصد توليد شير اين دامداران نيز كاهش يافته و عرضه را كاهش مي‌دهد.

ب) همچنين به دليل افزايش قيمت جيره غذايي دام در سال جاري، بسياري از دامداران براي فرار از هزينه دوچندان به تغيير جيره غذايي يا تركيب موجود در غذاي دام روي آورده‌اند كه البته در تركيب‌هاي ارزانتر اثراتي همچون كاهش توليد شير و همچنين كاهش كيفيت مترتب است.

پ) برخي از دامداران در ماه‌هاي گذشته، اقدام به توليد مستقيم شير خشك از شير خام کرده‌اند كه به عنوان يك استراتژي براي جبران ضرر‌هاي اخير دنبال شده، ولي در هر صورت اين کار نيز نهايتا به كاهش عرضه شير خام به صنايع شير منجر شده است، به ویژه كه ميزان 120 هزار تن درباره حجم اين اقدام در سه تا چهار ماه گذشته برآورده مي‌شود.

پس مشخص شد كه شرايط ادامه توليد براي دامداران به صرفه نيست و آنان نيز ناچار به كاهش عرضه و نهايتا افزايش قيمت بوده‌اند و مي‌توان نتيجه گرفت كه دعوای دامداران و صنایع شیر نزاعي است كه طرفين هر دو در آن بي‌تقصيرند و بايد در جاي ديگري به دنبال پرتقال فروش ماجرا گشت.

در حقيقت، اين تحقق نیافتن بسته‌هاي حمايت از توليد يا همان يارانه توليد است كه چنين شرايطي را تحميل مي‌كند و به افزايش قيمت شير منتهي مي‌شود؛ البته اين همه زيان ماجرا نيست، زيرا چنانكه در خبر گفته شد، بسياري از دامداران گاوهاي كمتر شيرده خود را به دليل نداشتن صرفه به كشتارگاه‌ها فرستاده‌اند و اين عدم صرفه مي‌تواند ناشي از شرايط بد اقتصادي باشد، نه الزاما ضعف يا بيماري دام‌هايي كه ديگر بخشي از نهاده‌هاي توليد و نهاده‌هاي سرمايه اي كشور نيستند.

گفتني است، در صورت ادامه روند موجود در صنف دامدار مي‌توان انتظار از بين رفتن بخش بيشتري از دام‌هاي شيري كشور را داشت؛ نهادهايي كه هرچند با دشوارتري شرايط در اندك زماني به كشتارگاه رفته و به پول تبديل مي‌شوند، ولی هنگام بهبود دوباره شرايط به همان راحي قابل جايگزيني نيستند.