بررسی نتایج اجلاس اوپك گازي

نمايندگان مردم در مجلس شوراي اسلامي به فراخور تجربيات و سلايق خود در كميسيون‌هاي تخصصي مجلس شوراي اسلامي عضويت دارند و مسائل مربوط به آن حوزه را پيگيري مي‌كنند. در حوزه تصميم‌گيري‌ها و مذاكرات حضور نمايندگان مردم در اجلاس‌ها و مجامع داخلي و بين‌المللي يكي از برنامه‌هاي كاري اعضاي كميسيون‌هاي تخصصي مجلس شوراي اسلامي است تا آنان از نزديك در جريان امور قرار بگيرند. در روزهاي اخير غلامعلي ميگلي‌نژاد نماينده مردم بوشهر به همراه هيات ايراني و وزير نفت به قطر سفر كردند تا در اجلاس دوسالانه مجمع كشورهاي عضو اوپك گازي شركت كند. اجلاسي كه با نام اجلاس سران كشورهاي توليد‌كننده و صادر‌كننده گاز در جهان شناخته مي‌شود و پس از اوپك نفتي يكي از اتحاديه‌هاي بزرگ اقتصادي در حوزه انرژي بشمار مي‌آيد.

براي كسب اطلاعات بيشتر در باره جزئيات اين اجلاس و همچنين بررسي مذاكرات وي با وزرا و مقامات شركت‌كننده در اين اجلاس و همچنين فرصت پيش آمده براي گفت‌وگوي نماينده مردم بوشهر با وزير نفت در مورد تعهدات اين وزارتخانه در حوزه استان بوشهر، گفت‌وگوی وی با نشریه صدای بوشهر را در ادامه مي‌خوانيد.

اجلاس اوپك گازي امسال داراي چه ويژگي‌هايي بود و چه مسائلي در آن مطرح شد؟

همان‌طور كه اطلاع داريد نشست مجمع اوپك گازي هر دوسال يكبار با حضور سران و مقامات كشورهاي عضو اين اتحاديه برگزار مي‌شود. در اين دوره كه كشور قطر ميزباني آن را بر عهده داشت، نماينده كشور روسيه به‌عنوان دبيركل اوپك گازي انتخاب شده بود و براساس آراي اعضا دبير خانه اين اتحاديه نيز در قطر مستقر شده است. در اجلاس دوحه وزراي نفت و روساي جمهور تعدادي از كشورهاي عضو حضور داشتند.

با توجه به جايگاه ايران كه به‌عنوان دومين كشور بزرگ دارنده منابع گاز طبيعي در جهان شناخته مي‌شود، به‌طور معمول ما داراي نقش و جايگاه برجسته و تاثير‌گذاري در چنين اجلاس‌هايي هستيم. در نشست مقدماتي اين اجلاس كه با حضور وزراي نفت كشورهاي عضو تشكيل شده بود، ‌تصميماتي اتخاذ شده بود كه در نشست سران به بحث و بررسي گذاشته شد و درباره آنها تصميم‌گيري شد.

يكي از اين تصميمات پذيرش عضويت كشورهاي متقاضي بود كه در اين دوره كشور عمان تقاضاي عضويت در اوپك گازي را مطرح كرده بود و با راي بالاي اعضا، ‌اين كشور نيز به جمع اعضاي اوپك گازي پيوست و به اين ترتيب تعداد كشورهاي عضو اين اتحاديه به 12 رسيد. البته در كنار اين اعضا 3 كشور نيز به‌عنوان ناظر در اتحاديه اوپك گازي حضور دارند.

محور ديگر مذاكرات اين اجلاس تصميم‌گيري براي ميزباني اجلاس بعدي اتحاديه در سال 2013 ميلادي بود كه براي اين منظور كشور روسيه اعلام آمادگي كرده بود و در اين جلسه وزير نفت ايران نيز آمادگي خود و كشورمان را براي برگزاري اجلاس آينده سران كشورهاي عضو اعلام كرد. در نشست مقدماتي حاضران در اين زمينه به نتيجه نرسيدند و لذا به پيشنهاد وزير نفت كشور قطر قرار شد كه 2 كشور ايران و روسيه مستقلا در اين زمينه مذاكره كرده و به توافق برسند.

بعد از 2 جلسه متوالي مذاكره بازهم به‌دليل اين‌كه نماينده روسيه بر پيشنهاد خود اصرار ورزيد و هيات ايراني نيز در اين زمينه مصرانه تاكيد داشت، ‌قرار شد تا مسئله در ديدار روساي جمهور 2 كشور مطرح و تصميم‌گيري شود. با توجه با اين‌كه قرار بود اجلاس اصلي به رياست امير قطر و تعدادي از روساي جمهور كشورهاي عضو برگزار شود انتظار بود كه اين موضوع به نتيجه دلخواه برسد كه متأسفانه به‌دليل عدم‌حضور رئيس‌جمهور كشورمان در جلسه كه دليل آن اعلام نشد، ‌موضوع بلاتكليف باقي ماند.

در اين اجلاس سران كشور‌هاي ليبي (رئيس شوراي رهبري)، ‌قطر، نيجريه حضور داشتند و پيام دكتر احمدي‌نژاد از سوي وزير نفت ايران قرائت شد.

علاوه بر اين مذاكرات كه اشاره كرديد، ‌مذاكرات ديگري هم در حاشيه اجلاس صورت گرفت؟

بله. با وزراي نفت و انرژي كشورهايي مانند روسيه، ‌ليبي، نيجريه، ‌عمان نشست‌هايي داشتيم و با تعدادي ديگر از وزراي نفت كشورهاي عضو در هتل محل اقامت هيات ايراني ديدارهايي داشتيم. بيشتر مذاكرات بر محور وضعيت آينده صادرات گاز به كشورهاي مصرف‌كننده بود كه در آن به مسائلي نظير برابري توليد و تقاضا، خودداري كشورهاي عضو از فروش ارزان گاز و ايجاد بازارهاي جديد از طريق ترانزيت گاز از كشورهاي توليد‌كننده به مصرف‌كننده پرداخته شد.

در حال حاضر روسيه با حدود توليد سالانه 545 ميليون متر مكعب گاز بزرگ‌ترين توليد‌كننده اين محصول در جهان است كه بيشترين بخش اين توليد به امر صادرات اختصاص دارد. روس‌ها با ابتكار جالبي موفق شده‌اند بازار اروپا را در انحصار خود بگيرند. آنها 1250 كيلومتر خط لوله انتقال گاز به سمت اروپا احداث كرده‌اند و به اين ترتيب گاز خود را به درياي بالتيك رسانده‌اند. در مسير اين خط لوله كشورهاي متعددي قرار داشتند كه براي عبور اين خط لوله مقاومت‌هايي نيز داشته‌اند ولي مقامات روسيه موفق شده‌اند با مذاكرات به اين مهم دست يابند.

كشور ايران نيز براي گسترش ظرفيت صادرات گاز خود قصد دارد علاوه بر خط لوله انتقال گاز ايران به تركيه، ‌خط انتقال جديدي در مسير عراق – سوريه – اروپا راه‌اندازي كند كه اين امر با توافق سران كشور‌هاي عضو اوپك گازي روبه‌رو شد و آنها اعتقاد داشتند چنين خط لوله‌اي مي‌تواند فرصت مناسبي براي ايران در زمينه صادرات گاز به اروپا باشد و به اين ترتيب ديگر توليد‌كنندگان و صادر‌كنندگان گاز در خاورميانه نيز مي‌توانند از اين پتانسيل بهره گرفته و به اين ترتيب در خاورميانه شاهد تحول خوبي خواهيم بود.

برآوردهاي كارشناسي نشان مي‌دهد ايران در آينده نه چندان دور مي‌تواند سالانه 630 ميليون متر مكعب گاز از مخازن خود برداشت كند كه به اين ترتيب تا 100 سال آينده مي‌توان روي صادرات اين محصول تكيه داشت و براي بهره‌مندي از اين ظرفيت خدادادي بايد از الآن روي توليد محصول ال.‌ان.‌جي و خطوط انتقال برنامه‌ريزي كنيم و با توجه به درآمد حاصل از آن ارزش افزوده در ديگر بخش‌ها را توسعه دهيم.


چه جايگاهي براي اوپك گازي قائل هستيد و آيا اين اتحاديه مي‌تواند در آينده بر بازار جهاني تاثير داشته باشد؟

مجمع كشورهاي توليد‌كننده گاز يك مجمع نوپاست كه در آينده همانند اوپك نفتي نقش تعيين‌كننده‌اي در بازار جهان و مناسبات اقتصاد بين‌الملل خواهد داشت. لذا هر قدر از لحاظ ديپلماسي با ديگر كشورهاي عضو اتحاديه تبادل نظر داشته باشيم، در اجلاس‌هاي آينده مي‌توانيم مواضع و استراتژي خود را در اجلاس‌هاي اين اتحاديه پياده كنيم.

آيا براي افزايش سطح مبادلات ديگر محصولات توليد كشور در حوزه كشورهاي منطقه نيز مذاكره‌اي صورت گرفت؟

بله در حاشيه اين اجلاس چند نشست با سفير ايران در قطر داشتم. همان‌طور كه اطلاع داريد ايران داراي 730 كيلومتر مرز آبي با كشور‌هاي حاشيه خليج‌فارس است كه مي‌توانند بازار خوبي براي كالاهاي ايراني باشند. چنانچه در اين زمينه وزارت امور خارجه ارتباطات مؤثرتري برقرار كند ما مي‌توانيم از اين ظرفيت به‌خوبي بهره گيريم. به‌عنوان مثال كشور قطر ميزبان جام جهاني فوتبال است و از آنجايي كه اين كشور تقريبا هيچ كالاي خاصي را توليد نمي‌كند و از نظر بعد مسافت بين ايران و آن كشور به‌ويژه از طريق دريا ما داراي مزيت نسبي هستيم و مي‌توانيم كالاهاي مورد نياز قطر را با ارزان‌ترين قيمت به آنجا تحويل دهيم نياز هست كه در اين زمينه اقدامات جدي‌تري صورت گيرد.

بنابراين قرار شد تا در آينده هياتي از تجار و مسئولان بوشهري به قطر اعزام شوند و با برگزاري نمايشگاهي توانمندي‌هاي ايران و بوشهر را به نمايش بگذارند و مذاكرات لازم در اين زمينه را انجام دهند.