روزهاي دور از آرامش كشتي‌راني، تحريم و دزدان دريايي

با توجه به ماهيتي كه صنعت كشتيراني تجاري در دنيا دارد، تقريبا 99 درصد تجارت بين‌المللي مبتني بر همين كنوانسيون‌هاي بين‌المللي صورت مي‌گيرد، مگر در شرايطي كه كشتي در بندر كشوري خاص باشد كه آن هم الزامات خاص خود را دارد.

مديركل سازمان‌هاي تخصصي و بين‌المللي سازمان بنادر جمهوري اسلامي ايران در گفتگو با خبرنگار تابناك با بيان اين مطلب در ادامه افزود: ايران تاكنون نشان داده است كه در سطح بين‌المللي پايبند به قوانين و مقررات بوده و مشكل حاد و خاصي هم تاكنون نداشتيم؛ البته هرچند يكسري چالش‌ها به خاطر اينكه برخي از كشورها كه روابط سياسي خوبي با هم ندارند، برخي سختگيري‌هايي را انجام مي‌‌دهند كه مبناي فني و تخصصي ندارد و تقريبا با مقررات بين‌المللي مغايرت دارند.

سيد علي استيري با اشاره تحريم كشتيراني ايران توسط آمريكا در ادامه گفت: اين تحريم‌هايي را كه آمريكايي‌ها وضع كردند، اگر كسي كمي به مسائل سياسي تسلط داشته باشد، درمي‌يابد كه تنها جنبه تبليغاتي دارد و يك نوع جنگ رواني است و اصلا واقعيت ندارد. اين تحريم‌ها هيچ موضوعيتي براي كشتي‌هاي ايراني ندارد، چون چندين سال است كه كشتي‌هاي ايراني به بنادر آمريكا يا آب‌هاي اين كشور وارد نشده‌ و شركت‌هاي كشتيراني ايراني هم حسابي در بانك‌هاي آمريكايي ندارند و تنها گزندي كه به ايران مي‌توانند، برسانند اين است كه شايد از طريق بانك‌هايي كه شهروندان آمريكايي سهامدار آنها هستند اقداماتي را عليه كشتيراني ايران انجام دهند.

وي سپس درباره مبناي حقوقي اين تحريم از بعد كنوانسيون هاي بين المللي اظهار داشت:بنا بر كنوانسيون‌هاي بين‌المللي، كشورها مي‌توانند براي آب‌هايي تحت حاكميت خود و يا بنادرشان ـ بنا به صلاحديد خود ـ هر تصميمي كه مي‌خواهند، بگيرند؛ بنابراين هر كشوري مي‌تواند كشتي‌هاي كشور يا كشورهايي را به دلخواه خود به بنادرش راه ندهد، ولي اگر يك كشتي را به بنادر يا‌ آب‌هاي خود راه داد، آن وقت بايد بنا بر مقررات و قوانين بين‌المللي با اين كشتي برخورد نمايد و نمي‌تواند و بدون بهانه قانوني آن را توقيف كند.

استيري در ادامه افزود: ولي به فرض اين‌كه كشوري نگذارد كشتي‌ها در بنادر خود پهلو بگيرند، آن كشتي به بندر ديگري مي‌رود و آنجا پهلو مي‌گيرد؛ بنابراين با توجه به ماهيت تجارت بين‌المللي، هر كشوري كه خود را محدود كند، اول خودش ضرر مي‌كند.

وي در مورد كشتي ربايي اخير در سواحل سومالي افزود: رويدادهايي كه در خليج عدن در حال رخ دادن است، رويدادهاي جديدي نيست؛ در آب‌هاي آزاد نقاطي هستند كه دزدان دريايي به كشتي‌ها حمله مي‌كنند، منتها اين بار چون يك كشتي ايراني دزديده شده، مسئله در داخل ايران با انعكاس بيشتري روبه‌رو بوده از طرف ديگر پيشتر سارقان با حمله به كشتي‌ها، وسايل را مي‌بردند يا سرنشينان را آزار و اذيت مي‌كردند، ولي اين‌كه عده‌اي دزد دريايي مانند قرن‌هاي گذشته به يك كشتي حمله كنند و آن را با خود ببرند، اين براي نخستين بار است كه در چند سال‌ اخير اتفاق مي‌افتد.

استيري در پاسخ به اين سوال كه آيا امكان دارد كشتي‌هايي كه از اين مسير در حال رفت‌وآمد هستند، مسلح و يا پرسنل آن به اسلحه‌هاي سبك مجهز شوند؟ گفت:كشتي‌‌هاي تجاري به هيچ عنوان نبايد مسلح باشند. تنها راهي كه هست اين‌كه ناوچه‌هاي جنگي كشور يا كشورهايي كه اصولا وظيفه كشور ساحلي است كشتي‌هاي تجاري عبوري را اسكورت و از حمله دزدان دريايي به آنها جلوگيري كنند.

وي در باره اقدامات بين المللي كه جهت افع اين معضل در اين منطقه استراتژيك اظهار داشت: تصميم‌گيري در مجامع بين‌المللي زمان‌بر است و همانگونه كه پيشتر هم گفتم، اين دزدي‌هاي دريايي در سال در مناطق گوناگون جهان صورت مي‌گيرد كه اگر تعداد آن كم باشد، قابل تحمل است، ولي اگر از روال عادي خودش خارج شود، در جلسات اضطراري بررسي مي‌شود و چون كشتي ما نيز سرقت شده است ايران هم از سازمان جهاني دريانوردي درخواست جلسه اضطراري كرده است تا در آن تدابيري براي اين مسئله كه از روال عادي خارج شده است، انديشيده شود، ولي چون اين سازمان، سازمان تجاري و غيرمسلح است، نمي‌تواند خود مستقيم براي دفاع از كشتي‌ها وارد شود اما در نهايت، پيشنهادهاي خود را به دبيركل سازمان ملل متحد مي‌دهد تا از آن طريق در شوراي امنيت مطرح شود.

وي در پاسخ به اين سوال كه آلماني‌ها توانستند كشتي خودشان را كه توسط دزدان دريايي خليج عدن ربوده شد آزاد كنند؛ شما از چگونگي آزادي اين كشتي آگاه هستيد؟ گفت: خير، اصولا تماس با دزدان دريايي غيرقانوني است و بنابراين كشورها تماس‌هاي غيرقانوني خود را بيان نمي‌كنند و البته حق كشورهاست كه از تمام پتانسيل موجود براي رهايي اتباع خود از خطر اقدام كنند.

 

متن کامل مصاحبه را در ستون «گفتگو» بخوانید.