«نگاه شما»:دوچرخه و هدفمندسازی یارانه ها!

دکتر سعید زین الدینی از بینندگان«تابناک» در مطلب ارسالی برای «نگاه شما » نوشته است:


بالاخره بعد از بحث های فراوان، برگزاری سمینارها و اخبارریز و درشت، طرح هدفمند سازی یارانه ها  مدتی است به اجرا در آمده است و تمامی جوانب زندگی مردم ایران اعم از شهری و روستایی، فقیر و غنی را تحت تاثیر قرار داده است. در اینکه اجرای این طرح برای ایران امروز یک ضرورت است و نه یک انتخاب و برای نجات اقتصاد ایران اجتناب ناپذیر است بسیار بحث شده است که هدف ما در این نوشتار نیست.

اما هدف از این نوشتار بررسی اهمیت نقش استفاده از دوچرخه به ویژه بعد از هدفمند سازی یارانه هاست. قبلا به آثار و فواید ارزشمند استفاده از دوچرخه طی مقاله ای بحث کرده ایم علاقه مندان   می توانند به این مقاله مراجعه نمایند (روزنامه اعتماد، بهمن ماه 1386 ). آنچه در پی می آید جایگاه ویژه دوچرخه در شرایط آزاد سازی قیمت حامل های انرژی در حمل و نقل درون شهری است:

با آزاد شدن قیمت بنزین (فعلا" لیتری 700 تومان) استفاده از خودرو شخصی در مسیرهای کوتاه درون شهری اصلا" مقرون به صرفه نیست ؛ در عوض، دوچرخه وسیله ای با مزایای بسیار، بدون نیاز به سوخت، بدون تاثیر پذیری از آزاد سازی قیمت ها، با آثار بسیار مفید برای سلامتی انسان محسوب  می شود. ضمن اینکه هوا را آلوده نمی کند، نیازی به فضای زیاد برای پارکینگ ندارد، آلودگی صوتی ایجاد نکرده و شدت ایجاد ترافیک آن بسیار کم است.

اگر چه به نظر می رسد با اجرا شدن طرح هدفمند سازی یارانه ها، برخی از مردم به اجبار و اضطرار به استفاده از دوچرخه روی آورند ولی موانع زیر این امکان را در شرایط فعلی دچار محدودیت و حتی استفاده از این وسیله ارزشمند و مفید را خطرناک می کند:

*  در اغلب کلان شهرها خیابان ها و بزرگراه ها فاقد امکانات ایمن برای استفاده از دو چرخه است: مثل مسیر ویژه به گونه ای که امکان تردد و خطر تصادف با خودروها را به حداقل برساند، علایم راهنمایی ویژه عبور و مرور دوچرخه، محل های ویژه کرایه یا امانت گرفتن دوچرخه برای کسانی که به هر دلیل نمی توانند یا نمی خواهند دوچرخه بخرند و ..... جالب اینکه در اغلب کشورهای اروپایی ( مثل هلند، فرانسه، انگلیس و....) تمام این امکانات به راحتی در دسترس همگان هست و محدودیتی در استفاده از دو چرخه وجود ندارد،

*  فرهنگ صحیح استفاده از دو چرخه در ایران وجود ندارد و اگر افرادی از آن بهره می گیرند  صرفا" برای تفنن و یا علاقه شخصی است، پیشنهاد می شود درسطح کشور و در هر استان مقامات بالای اجرایی و نیز کسانی که نزد مردم جایگاه و احترام ویژه ای دارند، مدتی متناوب ( نه یک ساعت و یک روز برای تفنن!) جهت رفتن به محل کار یا انجام امور شخصی از دوچرخه استفاده کنند تا مردم عادی نیز به استفاده از آن تشویق شوند، 

* در ایستگاه های اتوبوس و مترو و حتی در داخل این وسایل نقلیه  فاقد محل های ویژه جهت نگهداری و حمل دوچرخه است. توضیح اینکه در اغلب کشورهایی که استفاده عمومی از دوچرخه مرسوم است حتی می توان به سادگی دوچرخه را داخل اتوبوس و مترو برده و بعد مسیرهایی مورد نظر بعدی که احیانا" فاقد مسیر اتوبوس و مترو به راحتی از دوچرخه استفاده کرد و هیچ نیازی به استفاده از وسیله نقلیه شخصی نداشت،

* استفاده از دوچرخه در فصول سرد و بارندگی محدودیت های در پی دارد، جهت رفع این محدودیت ها ابتدا باید دوچرخه ها امکانات لازم را دارا باشند و بعد در مسیر های ویژه  دوچرخه نیز مثل خیابان ها در این فصول،  شهرداری ها نسبت به رفع یخ زدگی و برف روبی اقدام کنند. در برخی کشورهای اروپای غربی که  ماه های سرد و یخبندان طولانی است، ابتدا مسیر های ویژه دوچرخه  رفع یخ زدگی و برف روبی می شود،

نتیجه اینکه اگر در سطح ملی و در یک برنامه ریزی بلند مدت موانع فوق برطرف شود، بدون تردید آثار و نتایج چشمگیری که استفاده از دوچرخه در ارتقاء سلامت جامعه، کاهش چشمگیر ترافیک و مصرف سوخت، کاهش آلودگی هوا و نیز آلودگی صوتی و ..... خواهد داشت، باور نکردنی خواهد بود، پس بهتر است هم آحاد مردم و هم مسئولین در رفع این موانع و ترویج و تشویق هر چه بیشتر مردم در استفاده از دوچرخه گام های عملی و جدی بردارند و منتظر آثار انکار ناپذیر مفید و ارزشنمد آن باشند.