پليس 24 ساعته پنج قاره جهان
سازمان بينالمللي پليس جنايي كه بيشتر به دليل نام مخفف آن؛ يعني «اينترپل» معروف است، در آغاز به نام كميسيون بينالمللي پليس جنايي در سال 1923 تأسيس شد و نام مشهور «اينترپل» را در سال 1956 براي خود برگزيد.
«اينترپل»، پنجمين سازمان بزرگ بينالمللي جهان از نظر تعداد اعضاست. اين سازمان پس از اتحاديه جهاني پست، فدراسيون بينالمللي بسكتبال، سازمان ملل متحد و «فيفا» با 186 عضو، در رده پنجم قرار دارد.
اولويتهاي كاري «اينترپل» را ميتوان در زمينههاي امنيت عمومي، تروريسم، جرايم سازمانيافته، جرايم جنگي، توليد غيرقانوني مواد مخدر، قاچاق مواد مخدر، قاچاق سلاح، قاچاق انسان، پولشويي، پورنوگرافي كودكان، جرايم سفيد، جرايم كامپيوتري، جرايم بينالمللي مالكيت معنوي و رشوهخواري برشمرد.
مقر «اينترپل» در آغاز، اتريش بود و سپس به برلين منتقل شد و پس از جنگ جهاني دوم در سال 1945، اين سازمان دستخوش اصلاحات بسياري شد. مقر اين سازمان با مشاركت كشورهاي اروپايي در «سنتكلو» در نزديكي پاريس تأسيس شد كه تا سال 1919 در همان محل قرار داشت و پس از آن به «ليون» منتقل شد.
«اينترپل» يكي از قديميترين، بزرگترين و مشهورترين سازمانهاي اجراي قانون در جهان است. اين سازمان در سريالها، فيلمها و رمانهاي زيادي نقش داشته و مأموران اين سازمان، با پشت سر گذاشتن مرزهاي ملي و در سطحي بينالمللي به مبارزه با مجرمان فراري، تروريستها و جاسوسان ميپردازند. اما مشكل اينجاست كه بيشتر مردم جهان، گمان ميكنند كار پليس بينالملل به اين علت كه مأموران اين سازمان اجازه حمل سلاح ندارند، نميتوانند كسي را بازداشت كنند و يا به ندرت محل كار خود را ترك ميكنند، يك وظيفه خيالي است. حال آنكه كار اصلي «اينترپل» به عنوان نيرويي در پشت صحنه است كه اطلاعات مهمي را براي سازمانهاي اجرايي قضائي ملي در سراسر جهان فراهم ميآورد. اين سازمان تا زماني كه «رون نابل» به عنوان يك آمريكايي به رياست آن برگزيده نشده بود، در زمينه مبارزه با تروريسم چندان فعال نبود، اما او حدود دو سال پيش و يك سال پيش از 11 سپتامبر 2001 زماني روي كار آمد كه اين حادثه جهان را متحول كرده بود.
وي به شبکه «CBS» ميگويد: نخستين تلفن من پس از 11 سپتامبر، مربوط به تماس برادرم بود كه تنها به من گفت تلويزيون را روشن كنم تا پرواز دومين هواپيما بر فراز برجها را ببينم و آن زمان، من به خود و همه كاركنانم قول دادم كه ديگر اين اتفاق نميافتد، نه تنها در آمريكا بلكه در هيچ جاي جهان.
وي درباره اينكه به نظرش چرا كسي با او تماس نگرفته بود، ميگويد: اين امر چندان به ما مربوط نبود.
زماني كه «نابل» توسط «بيل كلينتون»، رئيسجمهور آن زمان آمريكا، به عنوان نامزد نخستين دبيركل غيراروپايي «اينترپل» معرفي شد، وي يكي از مقامات ارشد دولتي قضائي و اجرايي در آمريكا بود؛ معاون وزارت خزانهداري آمريكا و مسئول بخش سري و اداره الكل، توتون و سلاحهاي گرم.
مردي مصمم، خستگيناپذير كه به چهار زبان سخن ميگويد و شايد بهترين گزينه براي متحول كردن يك بوروكراسي كسلكننده اروپايي بود كه مقرش در ليون فرانسه، شهر كارآگاههاي مشهور و رستورانهاي خوب قرار داشت.
پرسش: «زماني كه شما به «اينترپل» آمديد، اين سازمان به اداره بازنشستگي افسران پليس شهرت يافته بود. آيا اين سازمان در آخر هفتهها باز بود؟».
نابل ميگويد: «آخر هفتهها نه و اگر كسي ساعت پنج بعدازظهر روز جمعه براي دريافت كمك تماس ميگرفت، بايد تا روز دوشنبه منتظر ميماند تا كسي پاسخ او را بدهد». اما هماكنون همه چيز تغيير كرده، چراغهاي «اينترپل»، هفت روز هفته و در 24 ساعت شبانهروز روشن است. پوسترهاي بينالمللي مجرمان تحت تعقيب كه به «هشدارهاي قرمز» معروف بودند، با پست درجه 3 به 186 كشور فرستاده ميشدند كه گاه، ماهها طول ميكشيد تا به مقصد برسد. هماكنون اين هشدارها در چند ثانيه به وسيله اينترنت و از ليون به همه نقاط جهان فرستاده ميشود.
برج «كدهاي مورسي» كه در سالهاي دهه 1980 مورد استفاده بود، هماكنون جاي خود را به يك سيستم ارتباطاتي پيشرفته پليس داده كه به كشورها اجازه دسترسي سريع به بانك اطلاعات آثار انگشت مجرمان، عكسهاي آنان، نمونههاي DNA و اسناد مسافرتي مسروقه را ميدهد.
مأموريت «اينترپل»، دادن پشتيباني عملياتي به ادارات و سازمانهاي پليس سراسر جهان با تبادل اطلاعات، رديابي مجرمان فراري و دادن مشاوره زباني و حقوقي در مبارزه با جرايم در سطح بينالمللي است. كاركنان اين سازمان، متشكل از افسران پليس به كار گرفته شده از 58 كشور دنيا هستند.
سال گذشته، اين سازمان موفق به دستگيري 4500 نفر از جمله يك جنايتكار جنگي اهل يوگسلاوي سابق و يك تروريست «القاعده» مرتبط با بمبگذاريهاي مادريد شد.
نابل ميگويد: «اينترپل» تواناييهاي بيشتري هم دارد. وي ادامه ميدهد: بايد گذشته را فراموش كنيم. اگر اينترپلي در گذشته نبود، علت، خود كشورها بودهاند و نقش آن با همكاري كشورها پررنگتر ميشود.
وي بر اين باور است كه چهره دنيا در يك دهه گذشته با توجه به جرمهاي بينالمللي، تغيير كرده است.
در گذشته، اينگونه بود كه مرتكب يك جرم در شيكاگو، همانجا ميماند يا دستكم به نقطه ديگري در آمريكا ميرفت، اما امروزه، وي ميتواند به راحتي سوار هواپيما شده و پيش از اينكه كسي متوجه شود، جرمهاي مشابهي را در كشورهاي ديگر انجام دهد. درواقع آنان حتي نياز به هواپيما هم ندارند. شخصي در لاگوس يا نيجريه ميتواند تنها با يك كامپيوتر حسابي بانكي در لندن را بدون اينكه از خانهاش خارج شود، تخليه كند.
«ميك موران»، افسري كه پانزده سال در پليس ملي ايرلند بوده، ميگويد كه اينترنت يك فضاي كاملا مناسب براي پليس است و ما بايد از آن استفاده كنيم. موران سال گذشته براي مبارزه با جرايم جنسي عليه كودكان به به «اينترپل» پيوست. او مسئول شناسايي كشور اصلي محل وقوع جرم و سپس فرستادن اطلاعات به نهادهاي رسمي آن كشور براي پيگيري موضوع است.
وي ميگويد: ما بدون شك، پليس اينترنتي هستيم و اينگونه مجرمان نيز از اينترنت استفاده ميكنند؛ اينترنتي كه بازتابي از جامعه است.
كوچكترين نشانههايي، ميتواند موران را به محل وقوع جرم راهنمايي كند.
در يك پرونده، يك نوار زرد روي يك بسته چيپس، نشان داد كه محل وقوع تجاوز به يك كودك، انگلستان يا ايرلند بوده است كه تنها در اين دو محل فروخته ميشد.
در پروندهاي ديگر، پليس كانادا موفق به شناسايي محل وقوع تجاوز به يك كودك نشد و عكسها را به موران در «اينترپل» فرستاد. يكي از همكاران موران در بررسيها دريافت كه صفحه كليد مجرم، داراي برچسب حروف اسپانيايي است؛ بنابراين، عكسها را به مادريد فرستادند كه در آنجا پليس ديگري متوجه نوشتههاي روي حولهها و سرانجام منجر به حل پرونده شد.
پليس اسپانيا در اين عمليات، موفق به شناسايي و متلاشي كردن شبكهاي شد كه با يك مركز نگهداري از كودكان همكاري ميكرد و موفق به نجات پانزده كودك بين شش تا چهارده ماهه شد.
پرونده ديگر، چالش متفاوتي را پيش روي پليس قرار داد. كودكآزاران و افراد پدوفيل معمولا با استفاده از نرمافزارها، صورت خود را در عكسها محو ميكنند كه يك مورد آن پروندهاي از مردي در جنوب شرق آسيا بود. موران در همكاري با پليس آلمان، برنامهاي را براي بازگرداندن تغييرات طراحي كردند و عكس مجرم در همه دنيا براي شناسايي زودتر او منتشر شد.
در ساختمان «اينترپل» به شاخههاي متفاوتي برميخوريد؛ از تحقيق در مورد آثار هنري به سرقت رفته تا كشف راههاي جديد قاچاق مواد مخدر در غرب آفريقا و مبارزه با داروهاي تقلبي مالاريا.
در يك پرونده، سازمان بهداشت جهان در همكاري با «اينترپل» به دنبال قرصهاي مرگآوري بود كه در بازارهاي لائوس و ويتنام پر شده بود. آزمايشگاه «اينترپل» با بررسي قرصها، متوجه موهاي حيوانات و مواد خاصي از منطقهاي خاص در چين بود كه سرانجام منجر به متلاشي شدن اين شبكه و دستگيري فعالان آن توسط دولت چين شد.
مركز فرماندهي «اينترپل»، مركزي براي شفافسازي در زمينه جرايم بينالمللي بوده و بزرگترين بانك اطلاعاتي تروريستهاي شناخته شده در جهان را با يازده هزار نام داراست.
«كريس ايتون»، از افسران استراليايي اين سازمان، ميگويد: «اينترپل» نه تنها گزارشهايي را از نقاط گوناگون جهان دريافت ميكند كه خود نيز به مانيتورينگ سايتهاي جهادي ميپردازد.
وي ميگويد: ما از 187 كشور جهان اطلاعات و گزارش ميگيريم؛ گزارشهاي متفاوتي از متلاشي شدن باند مواد مخدر در كلمبيا، حملات تروريستي در نيجريه و باز پاسپورتهاي سرقتشده. وي پاسپورتهاي سرقتي را يكي از موضوعات مهم ميداند.
«اينترپل» تنها بانك اطلاعاتي پاسپورت و اسناد مسافرتي مسروقه در جهان را داراست. حدود پانزده ميليون از اين اسناد هست كه هر هفته، حدود سه هزار نفر از آنان براي ورود غيرقانوني به كشوري از آنها استفاده ميكنند.
نابل ميافزايد: «هر حمله مهم تروريستي بينالمللي كه رخ ميدهد، به گونهاي مرتبط با استفاده از مدارك جعلي است؛ بنابراين، با دستگيري افراد مرتبط با اسناد جعلي به تروريستها بيشتر نزديك ميشويد».
اين سيستم بيش از دو سال است كه عملياتي شده، اما سازمان امنيت داخلي آمريكا به تازگي اجراي آن در چندين نقطه مرزي را آغاز كرده است.
دادن گزارشها و اطلاعات به «اينترپل» داوطلبانه است و بسياري از كشورها، تمايلي به تقسيم اطلاعات حساس با اين سازمان ندارند، چرا كه بر اين باورند ممكن است اين اطلاعات در اختيار ديگر كشورهاي عضو مانند ايران، ليبي و كوبا قرار گيرد.
اما امنيت اطلاعاتي، تنها دليل همكاري نكردن كشورها با «اينترپل» نيست. گاه آنها از رسوايي اطلاعات تقسيمشده ميترسند. سال گذشته «اينترپل» با پيگيري اخبار شبكههاي تلويزيوني عرب متوجه شد كه 23 زنداني، از جمله يكي از رهبران «القاعده» در حمله به «USS.Cole» از زنداني در يمن فرار كردهاند.
نابل گفت: در دو سال گذشته، 43 كشور با فرار زندانيان روبهرو بودهاند كه هيچ كدام از آنها اين امر را به «اينترپل» گزارش ندادند. نبايد اين كار رخ دهد.
نابل، يكي ديگر از مشكلات «اينترپل» را كمبود بودجه ميداند. آمريكا تنها 5.5 ميليون دلار از بودجه پنجاه ميليون دلاري سازمان را تأمين ميكند كه تنها در حد بودجه يك اداره پليس شهري است.
