طرح تحول اقتصادی در حوزه مالیات کلید خورد

رئیس سازمان امور مالیاتى با بیان این‌که اول مهر امسال، اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده کلید خورده است، گفت: طرح تحول اقتصادی دولت در حوزه مالیاتی آغاز شد.

به گزارش واحد مرکزی خبر، على‌اکبر عرب مازار افزود: با اجراى مالیات بر ارزش افزوده، در هر مرحله از زنجیره واردات، تولید، توزیع یا صادرات، مبادلات اقتصادى و حرکت پول و سرمایه شفاف خواهد شد و با ایجاد امنیت اقتصادى، موجب تشویق سرمایه‌گذارى، تولید و صادرات می‌شود و اقتصاد زیرزمینى آشکار می‌شود.

معاون وزیر اقتصاد گفت: مالیات بر ارزش افزوده در بیش از 140 کشور اجرا می شود و کشورهاى حاشیه خلیج فارس که عمدتا نیازى به دریافت مالیات نمى‌بینند، درصدد اجراى این قانون هستند.

وی افزود: اجرای این قانون به تحقق برنامه هاى تحول اقتصادى دولت به ویژه در حوزه مالیات کمک می‌کند و نظم نوینى در نظام اقتصادى کشور و تغییر و تحول جدیدی در نظام مالیاتى مستقر می‌شود.

عرب مازار تأکید کرد: مالیات بر ارزش افزوده در سراسر ایران علاوه بر منافع درآمدى براى دولت، پیامدها و آثار مثبت بسیارى به ویژه در بخش‌هاى زیربنایى و ناپیداى اقتصاد کشور دارد و گامى مؤثر به سوى استقرار نظام مالیاتى پویا، سالم، شفاف و عادلانه در کشور برداشته می‌شود.

وی گفت: امروز نظام جهانى، اجراى مالیات بر ارزش افزوده در کشورها را نشانه شفافیت و مبارزه با پولشویى در کشورها ارزیابی کرده است و سازمان تجارت جهانى (WTO) اجراى این قانون در کشور ها را جزو شرایط پیوستن به این سازمان قرار داده است.

رئیس سازمان امور مالیاتى ایجاد شفافیت در مبادلات اقتصادى، برقرارى نظم و انضباط در نظام مالى، تقویت پایه‌هاى استقلال اقتصادى کشور، برقرارى عدالت اجتماعى و کاهش مفاسد اقتصادى را از منافع و دستاوردهای مورد انتظار اجراى نظام مالیات بر ارزش افزوده بیان کرد.

وی تأکید کرد: این نظام مالیاتى، تحول عمیقى در جهت تحقق اهداف سند چشم‌انداز و اجراى سیاست‌هاى کلى اصل 44 ایجاد می‌کند و یکى از اساسى‌ترین طرح‌ها براى ایجاد برنامه تحول اقتصادى در کشور نیز محسوب می‌شود.

عرب مازار گفت: مردم با نوع و مقدار مصرف خود، میزان مالیات خود را تعیین خواهند کرد که نزدیکترین نوع نظام مالیاتى به عدالت است و نگاه جدیدى به مقوله مصرف در کشور ایجاد می‌کند و باعث نهادینه‌سازى فرهنگ درست مصرف می شود.

وی افزود: مالیات بر ازرش افزوده کاملاً متکى بر شیوه خوداظهارى و خود کنترلى است و متخلفان احتمالى، قبل از این‌که در دستگاه مالیاتى بازخواست شوند، در جریان فعالیت اقتصادى خود و در زنجیره‌هاى بعدى تولید، توزیع یا صادرات، متضرر خواهند شد.

شفاف‌سازی تدریجی مبادلات اقتصادی از دستاوردهای قانون مالیات بر ارزش افزوده است که به دلیل ویژگی خودکنترلی این مالیات و قابلیت ردیابی معاملات در زنجیره های واردات، تولید، توزیع، صادرات امکان پذیر می شود.

تشویق صادرات و حمایت از سرمایه‌گذاری و تولید، دریافت مالیات بیشتر از آن دسته از افراد جامعه که کالاها و خدمات لوکس و غیرضروری بیشتری را مصرف می‌نمایند و افزایش مستقیم و غیرمستقیم میزان درآمدهای مالیاتی و نسبت آن از کل درآمدهای جاری دولت هم از مزیت‌های قانون مالیات‌های بر ارزش افزوده است.

از مالیات مضاعف بر مصرف محصول (یا خدمت) نهایی هم جلوگیری می‌شود.

مالیات بر ارزش افزوده، مالیاتی است که همه عرضه‌کنندگان کالاها و خدمات به عنوان مؤدیان این نظام مالیاتی باید علاوه بر بهای کالا یا خدمت عرضه شده به صورت درصدی از بهای فروش کالاها یا خدمات، در زمان فروش از خریداران بگیرند و به صورت دوره‌ای (فصلی) به سازمان امور مالیاتی کشور واریز کنند.

هر گونه مالیات بر ارزش افزوده پرداخت شده در زمان خرید توسط مؤدیان اعم از واردکنندگان، تولیدکنندگان، توزیع کنندگان، صادرکنندگان که در این نظام مالیاتی به عنوان عامل وصول و نه پرداخت کننده مالیات محسوب می شوند، طلب ایشان از دولت محسوب، به صورت فصلی با سازمان امور مالیاتی کشور تسویه می‌شود.

تسویه مطالبات مؤدیان بابت مالیات‌های پرداختی ایشان در زمان خرید، یا از طریق کسر از مطالبات دریافتی از خریداران و یا از طریق استرداد توسط سازمان امور مالیاتی کشور به آنها صورت می‌پذیرد.

بنا بر گزارش سازمان امور مالیاتی کشور، مالیات بر ارزش افزوده نوعی مالیات چند مرحله‌ای است که در مراحل مختلف زنجیره واردات، تولید، توزیع بر اساس درصدی از ارزش افزوده کالاهای فروخته شده یا خدمات ارائه شده در هر مرحله دریافت می‌شود.

البته مالیات پرداختی در هر مرحله از زنجیره واردات، تولید، توزیع به عنصر مرحله بعدی زنجیره انتقال می‌یابد تا در نهایت، مصرف‌کننده نهایی پرداخت کند.

از ویژگی‌های قانون مالیات بر ارزش افزوده شامل حذف مالیات‌ها و عوارض موضوع قانون موسوم به تجمیع عوارض است.

مالیات بر ارزش افزوده از نوع مصرفی - فصلی بودن دوره های مالیاتی با امکان کاهش دوره برای مؤدیان خاص (3 ماهه) - تک نرخی (با نرخ پایین 3 درصد = یک و نیم درصد مالیات + یک و نیم درصد عوارض) - نرخ ویژه و بالاتر برای دخانیات (15 درصد) و انواع سوخت (5 تا 30 درصد) هم از ویژگی های این قانون مالیاتی اعلام شده است.

همچنین گستردگی معافیت‌ها (با پوشش حدود 50 درصد سبد کالاهای مصرفی خانوار و بیش از 70 درصد سبد کالاهای مصرفی خانوار در پایینترین دهک درآمدی)- اعمال نرخ صفر برای حمایت از صادرات- نرخ یکنواخت جرایم تأخیر برای سازمان امور مالیاتی (در مورد استرداد) و مؤدیان (ماهیانه 2 درصد)- و امکان بهره برداری از خدمات حسابداران رسمی توسط سازمان امور مالیاتی و بنگاه های اقتصادی هم از مختصات قانون مالیات برارزش افزوده است.

از آنجا که واردات کالاها علاوه بر ارزش و حقوق گمرکی مشمول این مالیات نیز خواهد بود، از تولیدکننده داخلی نیز حمایت می‌شود.