ايجاد ناامني براي جلوگيري از تدوين استراتژي دفاعي لبنان

فردا چهارده نفر روي چهارده صندلي در سالن استقلال رياست جمهوري لبنان، دور يک ميز مستطيل شکل در سمت راست و چپ ميشل سليمان، رييس جمهور اين کشور مي‌نشينند (در کنار عمرو موسي، دبيرکل اتحاديه عرب و نماينده‌‌اي از سوي دولت قطر) و گفت‌وگوهايي را کليد مي‌زنند که براي اين کشور و ديگران و از جمله سوريه و ايران مهم است. اين چهارده نفر همانهايي هستند که توافقنامه «دوحه‌» را قبلا امضاء کرده‌‌اند. اين مذاکرات موسوم به ملي، استمرار همان مذاکراتي است که در 29/6/2006 در بين گروه‌هاي لبناني تحت عنوان گفت‌وگوهاي ملي متوقف شده بود، توقفي که پيامد آن جنگ سي و سه روزه يا همان جنگ تموز بود.

شايد هم اين گفت‌وگوها براي اسرائيلي‌ها مهم تر از بقيه باشد. البته قابل کتمان نيست که براي همه کشورهاي خاورميانه مي‌تواند با اهميت باشد. اين اهميت از آنجا ناشي شده است که لبنان از نگاه اسرائيلي‌ها «درب ورودي خاورميانه‌» است. با آن که سال‌هاي سال است که آنها در تلاشند تا يک درب ديگر در يک جايي مثلا در شمال عراق و به شکل خاص در کردستان عراق پيدا کنند، اما واقعيت امر و تحولات نظامي و امنيتي نشان داده است که آنها تا کنون هيچ جايگزيني براي لبنان پيدا نکرده‌‌اند. اين درب به اسرائيل کمک مي‌کند تا راه‌هاي ورود به مرزهاي نظامي‌اش را ببندد و يا آن‌که راه‌هاي ورود به ديگر کشورهاي خاورميانه را از همين درب باز کند تا به همراه اجراي فرضيه‌هاي نظامي و امنيتي‌اش، حفظ امنيت ملي داخلي‌اش را نيز مستحکمتر سازد...

همين شرايط باعث شده است تا لبنان در صف مقدم برخورد با اسرائيل قرار گيرد. همه کساني که از اين حالت دلخور يا ناراحتند، خود به خوبي مي‌دانند که اين شرايط هرگز تغيير نخواهد کرد. از لبنان و از زبان برخي لبناني‌ها مانند وليد جنبلاط يا سعد حريري، بارها شنيده‌ايم که چرا لبنان بايد همه قيمت کشورهاي عربي و يا عناصر منطقه‌ايي را يک تنه در برابر اسرائيل پرداخت کند؟ و چرا لبنان بايد به تنهايي حامل پروژه مقاومت در بين تمام اعراب باشد؟ البته اين‌ها پرسش‌‌هايي است كه مي‌توان به آن پاسخ داد، اما به رغم اين که اين جريانات و شخصيت‌ها، هيچ ارتباطي با مقاومت ندارند و بدشان نمي‌آيد که اين پرونده نيز در لبنان همچون بسياري از ديگر کشورهاي عربي بسته شود، اما واقعيت اين است تا زماني که معجزه‌اي نشود و لبنان از جايي که هست کنده نشده و به جايي ديگر انتقال نيابد و نقشه جغرافيايي لبنان به هم نخورد، هرگز جايگاه کليدي لبنان در برابر اسرائيل تغيير نخواهد يافت. به بيان ديگر، حتي اگر لبناني‌ها هم نخواهند که ارتباطي با موضوع فلسطين داشته باشند، اسرائيل آنها را راحت نخواهد گذارد، زيرا تکليف پرونده لبنان در برنامه‌هاي استراتژيک نظامي و امنيتي اسرائيل کاملا روشن است.

همزمان با آغاز اين گفت‌وگوها، سلسله ترورها و انفجارات در لبنان نيز آغاز شد. در نخستين گام، «صالح العريضي‌»، يکي از عناصر بارز و مهم در دفتر سياسي حزب دمکراتيک لبنان به رهبري طلال ارسلان، کشته شد. اين ترور در برابر منزل او در روستاي «بيصور» در منطقه دروزي نشين «عاليه‌» صورت گرفت. فضاي عمليات بي‌شباهت به عمليات ترور حاج عماد مغنيه (حاج رضوان) نبود. خودرو صالح عريضي از پيش بمبگذاري شده بود و او که درصدد روشن کردن خودرو بود، با انفجار آن در دم کشته مي‌شود. اخبار و تحليل‌هاي برخي منابع غير رسمي در جريان ترور «حاج عماد مغنيه‌» نيز نشان مي‌دهد که ماشين او نيز بمب گذاري شده بوده، اما براي اطمينان از ترور وي، ماشين‌هاي ديگري در مسير‌هاي احتمالي عبور وي نيز بمب‌گذاري شده بوده است.

هرچند انعکاس ترور عماد مغنيه قابل مقايسه با انعکاس ترور صالح عريضي نيست، اما شکل عمليات شبيه هم است، ترور‌هايي از يک دست و يک شکل که در لبنان در سال‌هاي اخير و از جمله در ترور«جورج حاوي‌»، رهبر حزب کمونيست لبنان و ترور«مي‌شدياق‌» مجري برنامه‌هاي سياسي تلويزيون LBC مشاهده شده است. پس از ترور حاج عماد مغنيه، وابسته نظامي عربستان سعودي در سوريه، يک روز پس از ترور حاج رضوان، در حالي که سوار بر هواپيماي مسافربري سعودي در آسمان سوريه در حال بازگشت به رياض بود، به فرودگاه دمشق بازگشت داده شده و بازداشت مي‌شود و تأثيراتي مهم بر کنفرانس سران عرب در دمشق مي‌گذارد، به گونه‌اي که ملک عبدالله، پادشاه سعودي در اين کنفرانس حاضر نمي‌شود. اين در حالي بود که از پيش اعلام شده بود که اگر اين وابسته نظامي سعودي آزاد شود، او در کنفرانس شرکت مي‌کند، اما سوريه زير بار اين درخواست نرفت. از سوي ديگر، همزمان با اين اقدام، يک زن اهل يکي از کشورهاي مغرب عربي در شمال آفريقا در بيروت توسط حزب‌الله دستگير مي‌شود و تعداد قابل توجهي از نيروهاي امنيتي سوري نيز بازداشت مي‌شوند تا نشان داده شود که ترور حاج عماد مغنيه، داراي انعکاس‌هايي کاملا منطقه‌اي بوده است.
اما دايره انعکاس ترور صالح عريضي از اين فراگيري برخوردار نيست و تا کنون نيز همچون ترورهايي ديگري که در لبنان صورت گرفته، هيچ فردي بازداشت نشده و رد پايي از آن به جا نمانده است...

روشن و آشکار است که بار ديگر اين حزب‌الله خواهد بود که زمام امور را در اين گفت‌وگو‌ها به دست مي‌گيرد، زيرا نخستين و شاخص‌ترين طرف طرح استراتژي دفاعي در لبنان، کسي است که سرزمين‌هاي اشغالي لبنان را آزاد كرده و سپس اسراي لبناني و عربي را به کشورشان تحويل داده است...

 

متن کامل را در ستون «يادداشت» بخوانيد.