تلاش برخي براي بهتر نشان دادن وضع كتاب
علياكبر اشعري با اشاره به ارائهي آمارهاي نادقيق دربارهي سرانهي مطالعه، گفت: برخي تلاش ميكردند با ارائهي آمارهاي نادقيق، وضعيت را بهتر نشان دهند؛ اما مقام معظم رهبري هم وضعيت كتاب را راضيكننده نديدند.
رييس پيشين سازمان اسناد و كتابخانهي ملي در پي بيانات مقام معظم رهبري دربارهي وضعيت نشر كتاب و كتابخواني در ديدار با كتابداران و اعضاي نهاد كتابخانههاي عمومي سراسر كشور، به خبرنگار ايسناگفت: اين چند سال بحثها دربارهي سرانهي مطالعه زياد شده و آماري از 18 دقيقه تا دقايقي بيشتر در نهاد كتابخانهها و يا جاهاي ديگر اعلام ميشد. اختلاف آنجا بود كه وقتي بحث كتابخواني را مطرح ميكنيم، منظور هر نوع خواندن نيست. برخي قرآن و مفاتيح و روزنامه خواندن را هم در اين زمينه محاسبه ميكردند.
او در ادامه افزود: در صحبتهاي مقام معظم رهبري، بحث سرانهي مطالعه در كنار بحث تيراژهاي پايين قرار گرفت. برخي دوستان با ارائهي آمارهاي غلط سعي ميكردند تا وضعيت را بهتر نشان دهند. در ديدار با مقام معظم رهبري نيز آمارهايي به ايشان ارائه شد؛ اما ايشان پيش از هر ديداري، تحقيق و تفحص ميكنند و وضعيت سرانهي مطالعه و كتابخواني را راضيكننده نديدند.
اشعري گفت: نكتهاي كه در حرفهاي ايشان بود، كليدي بود. ايشان گفتند، به يك پيگيري جديد و جدي نياز داريم. ايشان مدارس، رسانهها و صدا و سيما را مكلف كردند كه دنبال روشهاي جدي و جديد باشند. اين به اين معنا بود كه روشهايي كه تا كنون به كار گرفتهايم، براي بالا بردن سطح كتابخواني مؤثر نبودهاند و بايد در اين روشها تجديد نظر كنيم. البته وزير ارشاد نيز گفتهاند كه ما به دنبال تشكيل كارگروه مشتركي با صدا و سيما هستيم كه به بحث تبليغات كتاب بپردازيم. رييس انجمن كتابداري هم گفته بايد شوراي عالي كتاب را تشكيل دهيم. اينها شايد انگيزههايي را به وجود بياورد؛ اما تأثير مستقيم ندارد.
او همچنين با اشاره به نياز به اصلاح روشها، اظهار كرد: آموزش و پرورش، دانشگاهها و وزارت ارشاد بايد روشهاي كاري خود را اصلاح كنند. با اين اصلاح شايد ما بتوانيم به آمار جديد و مناسبتري برسيم. من پيشنهاداتي را براي صدا و سيما، آموزش و پرورش، ارشاد و شهرداريها دارم. براي مثال به آموزش و پرورش پيشنهادي ارائه دادم كه بياييد به تجربههاي متراكم معلمها بها دهيد. يك پورتال جامع راه بيندازيد كه فضايي باشد تا معلمين بتوانند تجربههاي موفق خود را ثبت كنند كه از ميان اين تجربهها، روشهاي خوبي را استخراج كنيم. ما هميشه ده نفر را دم دست داريم كه آنها را دور هم جمع ميكنيم. ذهن و تجربههاي آنها محدود است و اين به يك اقدام نه چندان جدي منجر ميشود. وقتي ما دربارهي موضوع فراگيري حرف ميزنيم، در گردآوري نظرات پيشنهاددهندگان هم بايد يك فراگيري را به كار ببريم.
او در ادامه تأكيد كرد: يكي از كارهايي كه خبرنگاران ميتوانند انجام دهند، اين است كه اگر سرانه مطالعهي 18 دقيقه است و 18 دقيقه آمار مناسبي نيست، شش ماه ديگر بايد از مسؤولين بپرسند آيا سرانهي مطالعه افزايش يافته است يا نه؟ اگر اين ماجرا جدي گرفته شود، اين نقطهي عطف خوبي است. من تا كنون نشنيده بودم مقام معظم رهبري با كتابداران جلسه بگذارند.
رييس پيشين سازمان اسناد و كتابخانهي ملي سپس دربارهي روند صدور مجوز نشر كتاب، گفت: من با ناشران و نويسندگان كه صحبت ميكنم، از معطلي ميگويند. اگر شوراي نظارتي كه شوراي عالي انقلاب فرهنگي تصويب كرده است، زودتر راه بيفتد، مشكلات كمتر ميشود.
اشعري افزود: مشكل ما در مميزي فقط نوشتن جملهاي خلاف اخلاق نيست. ما كتابهاي زيادي داريم كه رونويسياند، سرقت ادبي دارند و گردآوريهاي بيخاصيت هستند. دوستان ارشاد نبايد بگذارند منابع ملي ما صرف كتابهاي تكرار شود. بايد كمي فراتر از خط قرمزهاي ديني و سياسي و اخلاقي عمل شود. كتاب بايد متحولكننده باشد. چند كتاب ما بعد از انقلاب اسلامي تحولبرانگيز بوده است؟ ما در اين سالها شاهد انتشار كتابي نبودهايم كه منشأ تغييري باشد.
